مەملەكەت باسشىسى اقش-قا جۇمىس ساپارىن رەسمي تۇردە اياقتادى. پرەزيدەنتتىڭ بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا سويلەگەن ءسوزى ينۆەستورلار, باسقا مەملەكەتتەر باسشىلارىمەن كەزدەسۋلەرىنىڭ قورىتىندىسى دەۋگە بولادى.
وسى ورايدا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كىمدەرمەن كەزدەسكەنى نازار اۋدارتادى. ولار: يران, فينليانديا, ماجارستان, پورتۋگاليا, وڭتۇستىك كورەيا, كەنيا پرەزيدەنتتەرى. مۇنداي كەستە دە ءرامىزدى سيپاتقا يە ەكەنى انىق. پرەزيدەنت ءوز سوزىندە ورتا دەڭگەيدەگى مەملەكەتتەردىڭ داۋىستارى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى دەڭگەيىندە كوبىرەك ەستىلۋى كەرەك ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
پاندەميادان كەيىنگى الەمدەگى الپاۋىت ەلدەردىڭ پولياريزاتسيا جاعدايى بىزگە كوبىرەك زيان تيگىزىپ وتىر. شيەلەنىس سالدارىنان جەتكىزۋ تىزبەگى بۇزىلىپ جاتىر. سايكەسىنشە, ولار ساۋدا ساياساتىن وزگەرتۋگە ماجبۇرلەۋدە. سونىمەن قاتار ۇلكەن سوعىس قانا ەمەس, ناقتى يادرولىق سوعىسپەن بايلانىستى ەكزيستەنتسيالدى قاۋىپ بار. مەنىڭ ويىمشا, وسى ءتۇنى پرەزيدەنت كەيىنگى كۇندەرى سويلەسكەن بارلىق ارىپتەستەرى نە ويلايتىنىن جەتكىزدى.
ەنەرگيا رەسۋرستارى باعاسىنىڭ ءوسۋى بىزگە تاكتيكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى, جاھاندىق ىنتىماقتاستىق مودەلىنىڭ بۇزىلۋى شىعىنداردىڭ وسۋىنە جانە ىقپالدى ورتالىقتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ تومەندەۋىنە اكەلەدى. قازىر اقش پەن قحر ەنەرگياعا اۋىسۋ بويىنشا ديالوگ قۇرا الا ما؟ اشىپ ايتقاندا, ەكونوميكالىق الەۋەتى باسىم ەلدەردىڭ پوزيتسياسى وزگە تابىسى از مەملەكەتتەردىڭ تاعدىرىنا اسەر ەتەدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سويلەگەن سوزىندە بولىپ جاتقان جاعدايعا جاۋاپكەرشىلىك جانە ديپلوماتيالىق ۇنسىزدىكتەگى جاۋاپسىزدىق ماسەلەسى كوتەرىلەدى.
اعىمداعى مۇددەلەرگە بايلانىستى ستراتەگيالىق باسىمدىقتار ەكىنشى ورىنعا تۇسەدى. پرەزيدەنت سوزىندەگى تاعى ءبىر ماڭىزدىسى – كوپ نارسەلەر تىكەلەي قاۋىپ تونگەن كەزدە عانا شەشىلەدى, بىراق بۇل ساتتە ءبارى كەش. ءتىپتى پاندەميانىڭ ءوزى بەلگىلى ءبىر كەزەڭدە گەوساياسي قارۋعا اينالدى. ونى مانيپۋلياتسيا قۇرالى رەتىندە قولداندى. ۆاكتسينا نارىعىندا ساۋدا تارتىسى بولدى. سالدارىنان قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى, ءدارى-دارمەككە قول جەتكىزۋ قيىندادى.
بۇۇ حالىقارالىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن ينستيتۋت رەتىندە رەفورمانى قاجەت ەتەتىنى بۇرىننان بەلگىلى. الەمدىك ءتارتىپ كوبىنەسە باسقالاردىڭ ۇستەمدىگىنە تىم قۇمار ازۋىن ايعا بىلەگەن ەلدەر عانا ەمەس, سونىمەن قاتار جاھاندىق تۇراقتىلىققا قىزىعۋشىلىق تانىتقان تىم كەدەي, باي ەمەس – ورتا دەڭگەيدەگى مەملەكەتتەرگە يەك ارتۋى كەرەك. ءوسىپ كەلە جاتقان الەمدىك ينفلياتسيا ءبىزدى كوبىرەك الاڭداتادى. ويتكەنى ءبىز ءوز ءال-اۋقاتىمىزعا زيان كەلتىرە وتىرىپ, ۇنەمى وزگەرىپ وتىراتىن جاعدايلارعا بەيىمدەلۋگە ءماجبۇرمىز. وسى ورايدا ءىرى مەملەكەتتەردىڭ تۇراقسىز قاتىناستارىنا قارسى تۇرۋ ءۇشىن بۇۇ-دان تىس بىرىڭعاي كەلىسسوزدەر ۇستەلىنە جيىلۋعا تىم كوپپىز.
رەفورما ماسەلەلەرىندەگى حالىقارالىق ساياساتتىڭ قارقىنى تىم باياۋ ەكەنى تۇسىنىكتى. ال سوعىستار مەن شيەلەنىستەر الدەقايدا جىلدام ءورىس الىپ كەلەدى. بىراق مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاۋزاعان ماسەلەلەرى ۇلكەن ءبىر ۇدەرىستىڭ باستالۋىمەن بايلانىستى جانە وندا كوپتەگەن مەملەكەتتىڭ, ولاردىڭ حالىقتارىنىڭ مۇددەسى بار.
نيكيتا شاتالوۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى