ساپاسىز قۇرىلىس سارساڭى

ۇلان اۋدانىنىڭ ورتالىعى ق.قايسەنوۆ كەنتى, نۇرجاۋ كو­شەسى, 16/3 تۇرعىن ءۇيىنىڭ جەر­تولەسى سۋعا تولىپ تۇرعالى قاي زا­مان؟! تۇرعىندار ماسەلە شە­شىلەتىن شىعار دەگەن ۇمىتپەن وسى ۋا­قىتقا دەيىن ءۇنسىز كەلگەن. قىس بولسا, قىر استىندا. ىر­گەتاسى دىم تارتقان ۇيدە جاس تا, كارى دە تۇرادى. كەم­با­عال جاندار دا جوق ەمەس. كا­­رىزدىڭ تولىپ, جەرتولەگە تو­گىلىپ جاتقانىن ءۇي يەلەرى اكىم­دىككە ءبىر ەمەس, بىرنەشە رەت ايتقان, ارىزدانعان. اۋدان باس­شىلىعى اقاۋدى قالپىنا كەل­تىرۋ ءۇشىن قاراجات تا بولگەن كو­رىنەدى. قارجى بولىنگەنىمەن, جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىس جوق.

جۋىقتا شىر-پىر بولعان تۇرعىندارمەن تىلدەسىپ, ءۇيدىڭ جاعدايىن كوزبەن كورىپ قايتتىق. ايتسا, ايتقانداي-اق, 30 پاتەرلى تۇر­عىن ءۇيدىڭ جەرتولەسىندەگى كول­كىپ تۇرعان سۋدىڭ تەرەڭدىگى 15 سانتيمەتردەي. ەلەكتر جەلىسى جيناقتالعان قوراپشاعا ءسال-اق جەتپەي تۇر. بىلتىر وعان دەيىن دە جەتىپ, تۇرعىندار ءۇش كۇن بو­يى جارىقسىز وتىرعان كۇن­دەرى دە بولىپتى. سونىڭ وزىن­دە تۇسىنىستىك تانىتىپ, ۇندە­مەگەن. جارىق سونگەنمەن, ءۇمىت سونبەگەن. سويتسە, بەكەر ەكەن. سۋ تولى جەرتولەگە باس سۇققان باس­شى بولماپتى.

– بۇل ءۇيدى بەس جىل بۇرىن يپوتەكاعا الدىق. ءۇيدىڭ ساپاسى تۋرالى ايتپاي-اق قويدىق. ەڭ ۇل­كەن ماسەلە – جەرتولە. كارىز­دىڭ كەسىرىنەن جەرتولە سۋ­عا تولادى. قولىمىزدا حاتتاما بار, اقشا ءبولىندى دەپ تۇر. الاي­دا ول اقشا قايدا كەتتى, بىل­مەي­مىز. ىرگەتاستىڭ دىمدانىپ كەت­كەنىنەن بە, ەدەنىمىز جارىلىپ جاتىر. لينولەۋم سۋلانىپ تۇ­را­دى. بالا-شاعا قىستاي جو­تەلە­دى, – دەيدى كوپقاباتتى ءۇي­دىڭ تۇر­عىنى الميرا ەر­سالينا.

 تۇرعىنداردىڭ ءسوزىن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆىنىڭ وكىلدەرى دە راستاپ وتىر. راستاماعان كۇننىڭ وزىندە ءۇيدىڭ پروبلەماسى قارۋسىز كوزگە تايعا تاڭبا باسقانداي كورىنىپ تۇر.

– لاس سۋدىڭ جەرتولەنى با­سىپ جاتقانى شىندىق. ونى قۇزىرلى ورگاندار ءبىلىپ وتىر. بىرنەشە رەت سورىپ الۋ جۇ­مىستارىن جۇرگىزگەن. بىراق ءالى دە سۋ باسۋ توقتاعان جوق. ونىڭ سەبەبى, شىعا بەرىستەگى ور­تا­لىق قۇبىردى توپىراق باسىپ قالعان. سونىڭ سەبەبىنەن قۇ­بىرلاردا شىعارىندى سۋ كەپ­تەلىپ, جەرتولەنى باسىپ جاتىر. جالپى, كەنتتە بۇل عانا ەمەس, جىلۋ, سۋ جۇيەسىندە دە ماسەلە كوپ. ءاربىر ءۇشىنشى قۇدىققا جوندەۋ جۇرگىزۋ كەرەك. بۇل ما­سەلەنى جىلدا ايتامىز, – دەيدى «جەمچۋجينا» پاتەر يەلەرى كووپە­راتيۆىنىڭ توراعاسى ەركىن مۇرات ۇلى.

ءسوزىمىز تولىق دالەلدى بولسىن دەپ, ءبىرىنشى قاباتتاعى پا­تەر­لەردىڭ بىرىنە كىرىپ تە كور­دىك. ەدەننىڭ قوپسىپ, قوپا­رى­لىپ جاتقانىنا كوز ابدەن جەتتى. پاتەر يەسى سارا مۋسينا ەدەننىڭ لينولەۋمىن اشىپ تۇرىپ كورسەتتى. ايتقانداي, ىلعالدى سىڭىرگەن ەدەن جابىنى قاعازداي جىرتىلادى. ساپاسى سان سوقتىرارىن بىلسەك, بۇل ءۇي ءۇشىن بەلشەدەن قارىزعا باتپاس ەدىك دەيدى تۇرعىندار. ءيا, 10-15 جىل اي سايىن ءجۇز مىڭداپ نەسيە تولەۋ قاي-قايسىسى ءۇشىن دە وڭاي ەمەس.

وتىز پاتەرلى تۇرعىن ءۇي يە­لەرىنىڭ جانايقايىن العا تارتىپ, ۇلان اۋدانى اكىمدىگىنە حا­بارلاستىق. اۋدان باسشىسى ەڭبەك دەمالىسىندا دەستى قولاستىنداعىلار. ال اكىم­دىك قىزمەتكەرلەرى 2022 جىلى نۇرجاۋ كوشەسىندەگى كارىز جە­لىلەرىنىڭ اپاتتىق ۋچاسكەسىنە اعىمدىق جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىن ايتتى. دەمەك, جوندەۋ جۇمىستارى جوس­پارداعىداي جۇزەگە اسپاعان. اي­تەۋىر, جاۋاپتى مەردىگەر كوم­پانيا «پامير وم» جشس-نە ەسكەرتۋلەردى جويۋ جو­نىندە ەسكەرتۋ حات جولداپتى. ەگەر كارىز جۇيەسى قالپىنا كەل­تىرىل­مەگەن جاعدايدا ماسەلە سوتتا شەشىلەتىنىن دە ايتقان.

P.S: ىرگەسىن سۋ كەمىرىپ جات­قان ءۇيدىڭ ماسەلەسىمەن ەتەنە تانىسىپ, جازۋعا كىرىسە بەرگەنىمىزدە, تۇرعىندار حابارلاسىپ, «Egemen Qazaqstan» رەداكتسياسىنا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. ايتۋلارىنا قاراعاندا, ۇلان اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى قابىلداپ, كارىزدى قالپىنا كەلتىرۋگە كۇش سالاتىنىن ايتىپتى. كوپ ۋاقىت وتپەي جوندەۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتكەن.

شىعىس قازاقستان وبلىسى,

ۇلان اۋدانى