وراعاڭ تۋرالى وي تولعادى

القالى جيىن باسىندا پرە­زيدەنت كەڭەسشىسى باۋىرجان وماروۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كون­فەرەن­تسياعا قاتىسۋشىلارعا ار­نال­عان قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى.

«ورالحان بوكەي – ۇلت رۋ­حانياتىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەي­تۋگە زور ۇلەس قوسقان ءبىرتۋار تۇل­عا. قارىمدى قالامگەر ادەبيەت الە­مىنە العاش قادام باسقان سات­تەن باس­تاپ شوقتىعى بيىك شىعارمالارىمەن وقىرمان قا­ۋىمنىڭ ىقىلاسىنا بولەندى. جازۋشىنىڭ جاۋھار مۇرالارى كوپتەگەن شەت تىلىنە اۋدارىلدى, پە­سالارى ەلى­مىزدىڭ ىرگەلى ونەر وردالارىندا قو­يىلىپ, كو­رەرمەن كوزايىمىنا اينالدى. «التايدىڭ كەربۇعىسى» اتانعان ەرەك­شە دارىن يەسىنىڭ شىعار­ماشىلىق جولى, ازاماتتىق ۇستانىمى جانە قاي­راتكەرلىك قا­سيەتى – جاستارعا ءاردايىم ۇلگى-ونەگە. ونىڭ مول ادەبي مۇ­راسى ءالى تالاي ۇرپاققا رۋحاني ازىق بولا بە­رە­تىنى ءسوزسىز», دەلىنگەن پرەزيدەنتتىڭ قۇت­تىقتاۋ حاتىندا.

ادەبي جيىننىڭ مودەرا­تورلىق تىزگىنىن فيلولوگيا عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەس­سور ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ ۇس­تادى.

«بۇگىن ەلدىڭ رۋحانياتىندا ۇل­كەن وقيعا بولىپ جاتىر. وسى وتىرىس حال­قىمىزدىڭ بويىن­داعى اسىل قاسيەت­تەردى, ءسوز ونە­رىمىز­دىڭ عاجايىپ سىرىن اشا تۇس­پەك. بۇل – ورالحان بوكەيگە ارنالعان كەش. ورەكەڭە العاش جولىعۋىم ءوزى قىزىق. بەينە ءبىر كەشە عانا بولعانداي, ءالى كوز الدىمنان كەتپەيدى. 1970 جىل, ول كەزدە ستۋدەنتپىن. جازعان-سىز­عانىمدى «لەنينشىل جاسقا» الىپ باردىم. كىرگەن بەتتە وڭ جاعىندا كوزىلدىرىك كيگەن ءبىر جىگىت وتىردى. ونى تانىمادىم. ال ورە­كەڭدى بىردەن تانىپ, جازبامدى سوعان ۇستاتتىم. سودان جاز­­عانىمدى اپارام دا تۇرامىن. «وت­كەن سەنبىدە شىقتى عوي. اپتا سايىن شىقپاساڭ بولماي ما؟» دەپ قالدى بىردە ورەكەڭ. مەن ۇندەمەستەن شىعىپ كەتتىم. ءبىر ۋاقىتتا ارتىمنان الگى كوزىلدىرىكتى جىگىت ەرە شىعىپ, مەنىڭ كوڭىلىمدى دەمدەدى. سويتسەم, ول ورە­كەڭنىڭ جاقىن دوسى, سىيلاس ىنىسىنە اي­نالعان – ساعات اشىمباەۆ ەكەن», دەدى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ.

سونداي-اق جيىن بارىسىندا عا­لىم سا­عىمباي جۇما­عۇل بايان­دا­ما جا­ساپ, قوعام قاي­رات­كەرى, دراماتۋرگ ەر­­مەك امانشاەۆ, ابايتانۋشى, في­لو­­لو­گيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى تۇرسىن جۇرتباي, سەناتور نۇرتورە ءجۇ­سىپ, جا­زۋ­­شىلار الدان سمايىل, ما­رات ءما­جي­توۆ, ءشاربانۋ بەي­سەنوۆا, جۋرناليست جارىلعاپ بەيسەنباي ۇلى, باسقا دا ورال­­حاننىڭ كوزىن كورگەن, زامانداس بول­عان قا­لامگەرلەر ءسوز سويلەپ, ەسكى جىل­دارداعى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى.

كەلگەن قوناقتارعا ورالحان بوكەي­دىڭ 80 جىلدىعىنا ار­نال­عان مەرەي­تويلىق مەدال سال­تاناتتى تۇردە تابىستالىپ, «شول­پانداي تاڭ الدىندا تۋىپ بات­تى» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءرا­سىمى ءوتتى. بۇل جيناقتا جازۋشى تۋرالى جازىلعان ەستەلىك ما­قالالار توپ­تاس­تىرىلعان.

ايتا كەتەيىك, جازۋشى مەرەيتويى­نا وراي استانادا جوس­پارلانعان ءىس-شا­رالارعا مۇرىن­دىق بولعان – اۋىلدىق ايماقتاردى تۇراقتى دامىتۋ قورى.

«بىرنەشە جىلدان بەرى اۋىل­دىق اي­ماقتاردى تۇراقتى دا­مىتۋ قورى رەس­پۋبليكا كولە­مىندە كوپتەگەن جو­با­­لار­دى جۇ­زەگە اسىرىپ كەلە جاتىر. اي­­­ماق­تارداعى جوبالارىمىزدا سترا­تە­گيالىق, ەكولوگيالىق, تۋ­ريستىك با­­عىتقا باسىمدىق بەر­گەن ەدىك. بيىلدان باس­تاپ ءبىز مادەنيەتكە كوڭىل ءبولۋدى شەش­­­تىك. ويتكەنى تۇراقتى دا­مۋدىڭ نەگى­زىن ءبىلىم بەرۋ مەن ەكو­نو­ميكالىق دامۋ تۇر­عىسىنان عانا ەمەس, ۇلتتىق قۇن­دىلىقتار جا­عىنان دا قاراستىرۋعا ۇم­تىلدىق. وسى تۇرعىدا كورنەكتى جازۋشى ورالحان بوكەيدىڭ مەرەيتويىنا ءمان بەرۋدى ءجون كوردىك. كاتونقاراعايدان باستاۋ العان مەرەيتوي بۇگىندە استانادا جالعاسىن تاپتى. وز­دەرىڭىز بىلەتىندەي, مەرەيتوي ال­ماتىدا رەسپۋبليكالىق ايتىس­پەن اياقتالادى», دەدى اۋىل­دىق ايماقتاردى تۇراقتى دامىتۋ قورىنىڭ باسشىسى سەرىك ءجۇنىسوۆ.

ەسكە سالساق, ورالحان بو­كەيدىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس-شارالار جازۋشىنىڭ تۋ­عان جەرى شىعىس قا­زاقستان وبلى­سىنداعى كاتونقاراعاي اۋدانىنان باستالدى. مەرەيتويدى رەس­پۋبليكالىق كولەمدە اتاپ ءوتۋ اۋىلدىق ايماقتى تۇراقتى دامىتۋ قورىنىڭ ۇيىت­قى بولۋىمەن ءوتىپ جاتىر. ەندىگى ءىس-شا­­رالار 28-30 قىركۇيەك كۇن­دە­رى ال­ماتى قالاسىندا جال­عاسادى.