وتارشىل يمپەرياعا قارسى ۇلت-ازاتتىق قوزعالىستىڭ كوشباسشىسى, قازاقتىڭ سوڭعى حانى كەنەسارى قاسىم ۇلىنىڭ ەسكەرتكىشى شەجىرەلى مەركى جەرىندە بوي كوتەردى. «الاشتا كەنەكەمە ەر جەتپەيدى!» دەپ اقىن ماعجان جىرلاعانداي, قازاق تاريحىندا وشپەس ءىز قالدىرعان تاۋ تۇلعا ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا جەرگىلىكتى زيالى قاۋىم وكىلدەرى, قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى.
ءىس-شارانىڭ مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «حان كەنە» تاريحي تراگەديالىق قويىلىمىمەن اشىلۋىندا دا زور ءمان جاتسا كەرەك. ال اكتەرلىك انسامبل ءوز كەزەگىندە كەنەسارى حان داۋىرىندەگى تاريحي ەركىندىكتى اڭساعان قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق پسيحولوگياسىن كورسەتۋگە كۇش سالدى. كەيىپكەرلەر ارقىلى ءداۋىر شىندىعىن اينا-قاتەسىز كورەرمەنگە جەتكىزدى.
ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسقان وبلىس اكىمدىگى اپپاراتىنىڭ باسشىسى ءمادي ماتەن, مەركى اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى بايسەيىت جىلىسباەۆ, ەڭبەك ارداگەرى راحمەتىلدا راحمانبەرديەۆ باستاعان مارتەبەلى مەيماندار ءسوز الىپ, كەنەسارىنىڭ قازاقتىڭ ارعى-بەرگى تاريحىندا ۇلكەن رولگە يە حان بولعانىن, ۇلت-ازاتتىق قوزعالىس كەزىندە قازاق جاۋىنگەرلەرىنىڭ رۋحىن وياتۋ ءۇشىن بار كۇشىن سارقا جۇمساعان كوشباسشى بولعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن بوي كوتەرگەن ەسكەرتكىشتىڭ بيىكتىگى – 10 مەتر. ءمۇسىنشى تەمىرحان كولجىگىتتىڭ ايتۋىنشا, ەسكەرتكىشتە ەل ءۇشىن ەڭىرەگەن ەر بەينەسىن جاساۋدا كوپ تاريحي دەرەككە نازار اۋدارىپتى.
«كەنە حاننىڭ تۇسىندا,
قارت بۋراداي جارادىق.
جاۋدى جاسقاپ جاپىرىپ,
جاۋعان قارداي بورادىق.
«ابىلايلاپ» ات قويىپ,
دۇشپاننىڭ الدىن ورادىق»,
دەپ كەلەتىن نىسانباي اقىننىڭ جوقتاۋى اڭىزعا اينالعان حاننىڭ بەينەسىن ءدوپ اشقانداي.
تاريحي تۇلعاعا ارنالعان تاستۇعىر «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» كۇرەجولىنىڭ بويىندا قاسقايىپ تۇر. جۇرتشىلىق پىكىرىنشە, تۋىندىدا ەسىل بويىنداعى كەنەسارى بەينەسىمەن ءساتتى كەسكىندىك ۇقساستىق تا بايقالادى. ەسكەرتكىشكە كوز سالعان كەز كەلگەن ادام ازاتتىق جولىندا ايقاسقان كوكجال كەنەنىڭ, ءبىرتۋار حاننىڭ جۇزىندەگى ايباردى ايقىن سەزەدى.
جامبىل وبلىسى,
مەركى اۋدانى