ەلباسى مەن ەل باسىنىڭ ايىرماسى بار
پارلامەنت ءوز ءسوزىن ايتتى. ءبىز سول كۇنى نومىرگە شۇعىل ماقالا جازىپ, پىكىر قوستىق. “كەشە پارلامەنت قابىلداعان شەشىم, يۋريسپرۋدەنتسيا تىلىمەن ايتساق, دە-فاكتو جاعدايدى دە-يۋرە جاعدايىنا اۋىستىرۋ عانا, ايدان انىق نارسەنى زاڭ جۇزىندە ايعاقتاۋ عانا. ول مارتەبە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جەكە وزىنە كەرەك ەمەس, ول مارتەبە بىزگە كەرەك, ءبىزدىڭ ەلدىگىمىزگە, ءبىزدىڭ بولاشاعىمىزعا كەرەك. “سۇيەر ۇلىڭ بولسا سەن ءسۇي, سۇيىنەرگە جارار ول” دەگەن اباي اتامىز. اسىلدى تانۋ دا, ازاماتتى ارداقتاۋ دا قاي زاماندا بولسىن ەلدىڭ وزىنە قويىلاتىن سىن”, دەدىك (ەق, 2010, 14 مامىر).
ارادا جيىرما كۇن ءوتتى. كەز كەلگەن زاڭنىڭ تاعدىرى ءبىر ايدىڭ ىشىندە شەشىلۋى كەرەك. ءبىر ايعا جەتكىزبەي, الدىڭعى كۇنى پرەزيدەنت ءوز ءسوزىن ايتتى. ەل ازاماتتارىنا, ەل پارلامەنتىنە, ەلدىڭ بيلىك باسىنداعى پارتياسى – “نۇر وتاننىڭ” ساياسي بيۋروسىنا ارناۋىندا: “مەن كۇردەلى كەزەڭدە ەلدىڭ كوشىن باستاۋ قۇرمەتىنە يە بولدىم. سوندا سىزدەردىڭ ناقتى قولداۋلارىڭىزدى, ىنتا-جىگەرلەرىڭىزدى, قاجىر-قايراتتارىڭىزدى ءاردايىم ايقىن سەزىندىم. بۇل – وراسان باقىت. بۇدان وزگە ماعان ەشتەڭە قاجەت ەمەس. بويداعى قۋات, بىلىك پەن تاجىريبە مۇمكىندىك بەرسە, مەن حالقىم جۇكتەگەن قاستەرلى ءمىندەتتى ورىنداۋ ماقساتىندا ءالى دە قاجىماي ەڭبەك ەتە بەرەمىن”, دەدى, “مەن ارقاشان ءتۇرلى ماقتاۋ مەن ماداقتان بيىك تۇرۋعا تىرىسامىن جانە وسى ۇستانىمىمدا قالا بەرەمىن”, دەي كەلىپ, ءسوزىن: “جوعارىدا اتالعان جاعدايلارعا بايلانىستى, قۇرمەتتى سەنات جانە ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, ماعان جىبەرىلگەن زاڭدارعا قول قويۋدان باس تارتۋ ءجونىندەگى ۇستانىمىمدى دۇرىس ءتۇسىنۋلەرىڭىزدى وتىنەمىن”, دەپ تۇيىندەدى.
دۇرىس. ەندى ءبارى ورىن-ورنىنا كەلدى. راسىندا دا, ەلباسى مەن ەل باسىنىڭ اراسىندا ايىرما بار ەدى. پارلامەنتتىڭ قوس پالاتاسى بۇل ۇستانىمعا بايلانىستى كەشە ءوز بايلامدارىن جاسادى. ءبىز كەشە كۇنى بويى ەل وڭىرلەرىنە ساۋال سالىپ, تانىمال تۇلعالارعا حابارلاسىپ, پرەزيدەنت شەشىمىنە بايلانىستى پىكىرلەردى شۇعىل جيناقتادىق. ولار وسى ءنومىردە جاريالانىپ تا وتىر. قازاقستان حالقى ءوز كوشباسشىسىنىڭ بۇل ۇستانىمىن ۇلىق بولعان سايىن كىشىك بولاتىن كىسىلىكتىڭ كەلىستى كورىنىسى رەتىندە عانا ەمەس, وركەنيەتتى دە دەموكراتيالىق مەملەكەتتىڭ, ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك پەن ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتۋشى ەلدىڭ باسشىسىنا لايىقتى شەشىم دەپ باعالاپ وتىر.
تەك ءبىر تىلەگىمىزدى جەتكىزگىمىز كەلەدى. ەلباسىمىز ءوزى جايىنداعى ەل ءسوزىنىڭ ءبارىن ء“تۇرلى ماقتاۋ مەن ماداق” دەپ قاراماسا ەكەن, ءوزى جايىندا جاقسى ايتقاننىڭ ءبارىن جاعىنعانداي كورمەسە ەكەن دەيمىز. ءتىپتى ەلباسىنى ماقتاعاندا دا ونىڭ ءوزى ەلىڭ ءۇشىن ماقتانۋ ەكەنىن ەسكەرسە ەكەن دەيمىز. ەلباسى – ەلدىكتىڭ ءبىر سيمۆولى. ونىڭ ۇستىنە “جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن” دەيتىن حالىقپىز, ءبىرىن ءبىرى باتىر دەيتىن وسەر ەلدىڭ بالاسىمىز.
ءبىز وسىنداي ويلارىمىزدى بۇل كۇندەردە باسپادان جارىق كورگەلى جاتقان ۇجىمدىق جيناعىمىزدىڭ العىسوزىندە ايتقان دا ەدىك. سونداعى “مۇمكىن” دەگەنىمىز ءدال كەلىپتى. ەلىمىزدەگى دەموكراتيانىڭ دامۋىندا ايتۋلى بەلەس بولعان وراسان ءماندى وسى وقيعانىڭ تۇسىندا سول العىسوزدى كىتاپقا باسىلعان كۇيىندە وقىرمان نازارىنا ۇسىنۋدى ارتىق كورمەدىك. العىسوز كىتاپتا “ەلباسى جانە “ەگەمەن قازاقستان” دەپ اتالادى.
“سوتسياليستىك قازاقستاننىڭ” تابالدىرىعىنان جاڭا اتتاعان, جاسىمىز جيىرما بەسكە دە جەتپەگەن كەزىمىز. قانشا جەردەن جانتالاس دەگەنمەن رەداكتسيا جۇمىسىنىڭ دا ارا-اراسىندا ارالاسىپ-قۇرالاسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن كەزدەرى بولادى. سوندايدا سەكرەتارياتتى جاعالايمىز. اعالاردىڭ اڭگىمەسىن تىڭدايمىز. قوزعالمايتىن تاقىرىپ جوق. لاۋازىمدى ادامداردىڭ بارىنەن ماقالالاردىڭ ورىسشا كەلەتىنى, كابينەت اتاۋلىدان ەستيتىنىڭ تەك ورىسشا ءسوز ەكەندىگى ايتىلدى ءبىر كۇنى. قازاق گازەتىنە قىرىن قارايتىن ءبىراز حاتشىنىڭ قۇلاعى شۋىلداتىلدى. “ولار ءتىپتى قازاقشا امانداسۋدى قويىپ بارادى”, دەپ قالدى بىرەۋ. ء“بارى بىردەي ەمەس قوي, ادامىنا بايلانىستى عوي” دەگەن دە پىكىر قوسىلىپ جاتىر.
– ونىڭ راس, انا جىلى قاراعاندىداعى سەكرەتار جىگىتتىڭ قازاقشا جوسىلتقانىن ايتساڭشى, ايىزىمىزدى قاندىرىپ ەدى-اۋ, – دەدى ءبىر اعامىز. سول-اق ەكەن, باسقالار ءىلىپ الا جونەلدى.
– قازاقى ءازىلى قانداي, ءشىركىننىڭ, – دەپ جاتىر ءبىر اعامىز.
– ءازىلىن ايتاسىڭ, دومبىرامەن ءان سالعانىن ايتسايشى, – دەيدى ءبىر اعامىز.
– ءان سالعانىن ايتاسىڭ, ءوزىنىڭ ءانىن ورىنداعانىن ايتساڭشى, – دەپ تاعى ءبىر اعامىز قوسىپ قويادى. ودان كەيىن جۋرناليستەر حاتشىنىڭ كەڭ تولعاپ, ارىدەن ويلايتىنى, قاعازعا قاراماي سويلەيتىنى, قانشاما تسيفرلاردى جاتقا ايتىپ, كەز كەلگەن سۇراققا قىسىلماي جاۋاپ بەرەتىنى جونىندە جارىسا جالعاستىرىپ جاتتى.
اڭگىمە تەمىرتاۋ قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى تۋرالى ەكەن. وتىزدان جاڭا اسقان جىگىت كورىنەدى. 1973 جىلى سول حاتشىنىڭ ۇسىنىسىمەن “سوتسياليستىك قازاقستاننىڭ” وبلىستارداعى مەنشىكتى تىلشىلەرىنىڭ كوشپەلى جينالىسى تەمىرتاۋدا ءوتىپتى, وعان رەداكتسيادان دا ءبىراز ادام بارىپتى. سوندا كەشە عانا مەتاللۋرگتەر ورتاسىنان شىققان جاس حاتشى ويىنىڭ نارىمەن دە, ءسوزىنىڭ ارىمەن دە جۋرناليستەردى ءتانتى ەتىپ, قايران قالدىرىپتى. ۋاحاپ قىدىرحانوۆ اعامىز حاتشىنىڭ ءوزى شىعارىپ, ءوزى ورىنداعان “شۇبارات” دەگەن ءانىنىڭ ءسوزىن دە جازىپ الىپتى. ۇمىتپاسام, ەسىندە قالعان ءبىر شۋماعىن سول ارادا ايتىپ تا جىبەردى-اۋ دەيمىن. جاس حاتشىنىڭ جارقىلداعان مىنەزىنە سۇيسىنگەن ارقالى اقىن, گازەتتىڭ كوكشەتاۋ وبلىسى بويىنشا ءتىلشىسى ەركەش ءيبراھيمنىڭ كوزى جاساۋراپ تۇرىپ: “الدا, قاراعىم-اي, سەنى دۇنيەگە اكەلگەن اتا-اناڭا راحمەت. مەن بىلسەم, ءتۇبى ۇلكەن ادام بولارسىڭ”, دەگەنى ەسكە الىندى. سول كەزدەگى باس رەداكتور ۇزاق باعاەۆ جامبىلدىق ءتىلشى, اقىن جاقسىلىق ساتىبەكوۆكە: “كورەسىڭ, مىنا جىگىت ءالى ەل باسقارادى, ءبىز ناسيحاتتاۋىمىز كەرەك” دەپ قاداپ, تاپسىرىس بەرىپ تۇرىپ, باللادا جازدىرتقانى ايتىلدى. وسى العىسوزدى قاعازعا تۇسىرەردە سول باللادا باسىلعان 1973 جىلعى 1 مامىردىڭ مەرەكەلىك ءنومىرىن تاۋىپ, قاراپ شىقتىق. وندا “جارالسا دا سالقىن لەپتەن, كەۋدەسىنە جالقىن بوككەن, تاعدىر بۇگىن سىرلاسادى, نۇرسۇلتانمەن, التىنبەكپەن” دەپ كەلەتىن شۋماقتار بار ەكەن. التىنبەك ءدارىباەۆتىڭ قازاقستان ماگنيتكاسىنىڭ اتاقتى مەتاللۋرگى ەكەنىن ءبىراز ادام بىلۋگە ءتيىس.
ەلباسىمىزدىڭ ەسىمىن العاش رەت سولاي ەستىپ ەدىك. ارتىنشا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاراعاندى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى قىزمەتىنە كوتەرىلدى. اعالارىمىز شۋ ەتە قالدى. “ايتىپ ەدىك قوي” دەپ. كوپ وتپەي قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ حاتشىلىعىنا جوعارىلادى. اعالارىمىز دۋ ەتە قالدى. ء“بىلىپ ەدىك قوي” دەپ. ءبىراز جىلدان كەيىن رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ تىزگىنىن ۇستادى. تاعى ءبىراز جىلدان كەيىن رەسپۋبليكا كومپارتياسىنىڭ باسشىسى قىزمەتىنە كىرىستى. تاعى بىرەر جىلدان كەيىن قازاقستان پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى. وسى وقيعالاردىڭ ءبار-ءبارىنىڭ تۇسىندا رەداكتسيامىزدا “اۋزى دۋالى گازەتپىز عوي, الدىمەن باس باسىلىم باتا بەرگەن عوي” دەگەن اڭگىمە ماقتانىشپەن ايتىلىپ ءجۇردى.
سودان بەرگى جيىرما جىلعا جۋىق ۋاقىتتىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ گازەتتىڭ تۇراقتى تاقىرىپتارىنىڭ ءبىرى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى بولىپ, ەلباسىمىزدىڭ ونەگە ورنەكتەرى, تاعدىر تاعىلىمى, قاجىر-قايراتى, ءبىلىم-بىلىگى, پاراسات-پايىمى جۇيەلى تۇردە اڭگىمە ارقاۋىنا اينالىپ كەلەدى. باسىلىم باسشىلارىنىڭ قاي-قايسىسى دا ەلباسىمەن ءبىرنەشە رەت سۇحبات جاسادى. پرەزيدەنت قىزمەتىنىڭ سان ءتۇرلى قىرلارىنا ارنالعان قىرۋار ماقالالار, پورترەتتىك دۇنيەلەر جازىلدى. ازاماتىمىزدىڭ التىن باسىن ارداقتاپ, جىرعا قوسقان اقىندارىمىزدىڭ ولەڭدەرى, پوەمالار دا جاريالاندى. “ەگەمەن قازاقستان” گازەتىنىڭ بەتىندەگى وسىنداي سۇحباتتار مەن ماقالالاردىڭ ەلىمىزدەگى پرەزيدەنتتىك بيلىك جۇيەسىنىڭ وزىندىك سيپاتىن تانۋعا, ەلباسىمىزدىڭ ەلىم دەپ, جەرىم دەپ جانىن جەپ, اتتان تۇسپەي جۇرگەن اسا اۋىر, اسا جاۋاپتى ەڭبەگىنىڭ باعاسىن ءبىلگىزۋگە, مەملەكەتىمىزدىڭ وسى جىلدار ىشىندە ءجۇرىپ وتكەن قادىر-قاسيەتىن كورسەتۋگە, ءسويتىپ ەلدىگىمىزدى ەڭسەلەنتۋگە, ءبىزدىڭ ءوز كۇشىمىزگە, ءوز بولاشاعىمىزعا سەنىمىمىزدى ارتتىرۋعا, قيىندىقتاردى ەڭسەرۋگە, جارقىن جەتىستىكتەرگە جەتۋىمىزگە سەپتەسكەنى ءسوزسىز. “ەگەمەن قازاقستاننىڭ” قاشاندا الدىمەن جاقسىنى كورەتىن, ءاربىر يگى نىشانعا قۋاناتىن دارحان كوڭىلى, بارىنەن بۇرىن ەلدىكتىڭ مۇددەسىن كوزدەيتىن مەملەكەتشىل مىنەزى, سىناعاندا دا سىپايى سويلەۋگە تىرىساتىن سارابدالدىعى پرەزيدەنتكە دە كومەكتەسكەنى كۇمانسىز دەپ بىلەمىز. ەلباسىمىزدىڭ ءبىزدىڭ باسىلىمدى قاندايلىق قادىرلەيتىنىن گازەتتىڭ 85 جىلدىعىنا وراي جولداعان قۇتتىقتاۋىندا “ەگەمەن قازاقستاندى” “وتانىمىزدىڭ باس گازەتى” دەپ اتاعانىنان دا كورۋگە بولادى.
وسى جىلدار ىشىندە پرەزيدەنت “ەگەمەن قازاقستاندى” ەرەكشە نازاردا ۇستادى, ەكى رەت ۇجىمدى ءوز كابينەتىندە قابىلدادى, كەزىندە باسىلىم باسشىسىن مينيستر قىزمەتىنە دە جوعارىلاتتى, گازەتتىڭ 90 جىلدىعىندا رەداكتسياعا ارنايى كەلىپ, ارداگەرلەردى, شىعارماشىلىق ۇجىمدى مەرەيلى مەرەكەمەن قۇتتىقتادى, جاڭا عيماراتىمىزدىڭ سالتاناتتى جاعدايدا اشىلۋىنا وراي ءبىر توپ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى باسشىلارىمەن سۇحباتتاستى. ال ەلباسىمىزدىڭ رەداكتسيانى ەلورداعا كوشكەلى بەرى سوناۋ 1954 جىلى, تىڭ يگەرۋ جانتالاسىندا سالىنعان ەكى قاباتتى ەسكى ۇيدە ون جىلداي تۇرعان جەرىنەن تىكەلەي ءوزىنىڭ تاپسىرۋىمەن قوماقتى قارجى ءبولدىرتىپ, اينالاسى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە سەگىز قاباتتى ساۋلەتتى عيماراتقا شىعارىپ بەرگەن جاقسىلىعىنا رازىلىعىمىز ءتىپتى بولەكشە.
ەلباسىتانۋ – ەلتانىمنىڭ ەنشى بولىنبەس بولىگى. پرەزيدەنت ينستيتۋتىنىڭ تاريحى – تاۋەلسىزدىك شەجىرەسىنىڭ ەڭ جارقىن بەتى. سولاي بولعاندىقتان دا ءبىز ەلباسىمىز ومىرىندەگى بيىك بەلەستىڭ الدىندا پرەزيدەنت جايىنداعى گازەت جاريالانىمدارىنان ارناۋلى جيناق قۇراستىرۋدى ورىندى كوردىك. وسىنشاما مول كولەمىنە قاراماستان, مۇنداعى دۇنيەلەر ەلباسىمىز تۋرالى “ەگەمەندە” شىققان ماقالالاردىڭ جارىم-جارتىسىن عانا قامتيتىنىن ەسكەرتىپ, وسى تاقىرىپتاعى ماقالالارى كىتاپقا ەنبەي قالعان اۆتورلارىمىزدىڭ تالايىنان الدىن-الا عافۋ وتىنۋگە ءماجبۇرمىز.
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقتىڭ باعىنا تۋعان پەرزەنت ەكەندىگى ەندىگى جەردە ەشقانداي تالاس تۋدىرمايدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ, شىن مانىندە, مۇمكىن ەمەس دەرلىكتەي ىستەردى جۇزەگە اسىرا العان, تاريحتا تالاي ەسەسى كەتكەن تۋعان ەلىنىڭ, ارعى عاسىرلارداعى بوداندىقتى قوزعاپ, بوزداماعاننىڭ وزىندە, وسىدان نەبارى شيرەك عاسىر عانا ۋاقىت بۇرىن باسقارۋعا ماسكەۋ كولدەنەڭ كوك اتتىنى جىبەرە سالاتىن ەلىنىڭ ەتەكتەگى باسىن تورگە شىعارىپ بەرگەن ادام. تاعى دا ايتامىز: نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ادامزات تاريحىنان ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىن تۇلعالار توبىنان تابىلاتىنى قازىردىڭ وزىندە ايداي الەمگە ايقىن – جيىرما جىلعا دا جەتپەيتىن ۋاقىت ىشىندە قيراندىدان, قۇلاندىدان مەملەكەت قۇرۋ, قوعامدى ءبىر فورماتسيادان ەكىنشى فورماتسياعا اۋىستىرۋ, وتپەلى كەزەڭدەگى قيىنشىلىقتاردان ەسەڭگىرەي جازداعان حالىقتى تار جول, تايعاق كەشۋدەن امان-ەسەن الىپ ءوتۋ, ەلدىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋ, اياعىنان تىك تۇرعىزۋ, كوپ ءتىلدى, كوپ ءدىندى ەلدىڭ جۇرتىن ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي ۇيىتىپ ۇستاۋ, الىس تا, جاقىن دا, باتىس تا, شىعىس تا مويىندايتىن, ساناساتىن, قۇرمەتتەيتىن ەلگە اينالدىرۋ, سان ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى بىرنەشە عاسىر بويىندا دۇنيەجۇزىلىك وركەنيەتتەن شەتتەتىلىپ قالعان ەلدى جەر-جاھانعا تانىتۋ, ءتىپتى ەقىۇ تاريحىندا تۇڭعىش رەت ازيالىق مەملەكەت, تۇڭعىش رەت تمد مەملەكەتى, تۇڭعىش رەت حالقىنىڭ نەگىزگى بولىگى مۇسىلمان ءدىنىن ۇستاناتىن مەملەكەت, تۇڭعىش رەت تۇركى تىلدەس ۇلت ۇيىستىرىپ وتىرعان مەملەكەت ەۋروپاعا توبە بي بولاتىنداي جاعدايعا جەتكىزۋ, الەمدى جايلاعان داعدارىستان قايتا-قايتا الىپ شىعۋ تەك شىنايى رەفورماتوردىڭ, ۇلتتىڭ ۇلى پەرزەنتىنىڭ عانا قولىنان كەلەدى.
سوندىقتان دا حالقىمىز ەلى سۇيگەن, ەلىن سۇيگەن پەرزەنتىن, تۇڭعىش پرەزيدەنتىن ەلباسى دەپ ارداقتاپ وتىر.
ەلباسى مەن ەل باسىنىڭ اراسىندا ايىرما بار. ءتىپتى پارلامەنت ءبىراۋىزدان شەشىپ بەرىپ تۇرعاندا دا ەل باسى اتانۋدان پرەزيدەنتتىڭ ءوزى باس تارتۋى مۇمكىن. ول اراسىن ءبىز بىلە المايمىز.
ءبىزدىڭ بىلەتىنىمىز – “ەلباسى” ءسوزىن “پرەزيدەنت” ءسوزىنىڭ قازاقى بالاماسىنداي عانا قاراۋ ۇعىمنىڭ ماعىناسىن تارىلتاتىنى.
ەل باسشىسىنىڭ ءبارىن ەلباسى دەۋگە بولمايدى.
ەلباسى – ەلدىڭ باسى. ەلدىكتىڭ باسى. ەلدىڭ, ەلدىكتىڭ باسىندا, باستاۋىندا تۇرعان ادام. ەل بولۋدى باستاپ بەرگەن, ەلدى ورناتىپ بەرگەن ادام.
ەلباسى – مەملەكەتقۇرۋشى.
ءبىزدىڭ كىتابىمىز دا “ەلباسى” دەپ اتالادى.
بۇل جيناق مەرەيتويعا تارتۋ ازىرلەۋ ماقساتىمەن دايىندالماعان. بۇل جيناق باسىمىزداعى باعىمىزدى باعالاۋعا شاقىرۋ ءۇشىن, قولداعى قازىنامىزدىڭ قادىرىنە جەتۋگە ۇندەۋ ءۇشىن دايىندالعان. پرەزيدەنت تۋرالى ءسوز ەلباسىنىڭ وزىنەن بۇرىن ەلدىڭ وزىنە كوبىرەك كەرەك. كەلەشەگىمىز ءۇشىن كەرەك. قادىم زاماننان قاعانىن قادىرلەپ, حانىن قاسيەت تۇتقان ەلدىڭ بولاشاقتا دا بيلىكتىڭ باعاسىن ءبىلۋ, حالىقتىڭ ءوزى سايلاپ, ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىردى قولعا بەرگەن ادامىن قالتقىسىز قۇرمەتتەۋ, ەل باسشىسىنا تاق تۇرۋ ءداستۇرى ورنىعا ءتۇسۋى ءۇشىن كەرەك.
باسشىسىنا تاق تۇراتىن ەل – باسىنا باق تۇراتىن ەل.
ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ.