مۇنايلى وڭىردە ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر سانى ارتىپ كەلەدى. الايدا بۇل سالادا ماسەلە كوپ. ونىڭ قاتارىندا سپورتزالمەن, اسحانامەن جابدىقتاۋ, وقۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, كادر تاپشىلىعى سەكىلدى تۇيتكىلدى ماسەلەلەر بار.
بىراق مۇنداي جايتتى ءپان مۇعالىمدەرى دە, ءتىپتى ديرەكتورلار دا اشىپ ايتپايدى. سول سەبەپتەن ءبىلىم وردالارىنداعى كوكەيكەستى ءتۇيىن ءالى كۇنگە تارقاتىلماي كەلەدى. اتىراۋ وبلىستىق ءبىلىم سالاسىنداعى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى بەردىبەك تايشەۆتىڭ ايتۋىنشا, 200 مەكتەپتىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىعىنا بايلانىستى مونيتورينگ جۇرگىزىلگەن. مونيتورينگ قورىتىندىسىمەن بىرنەشە كەمشىلىك انىقتالىپ وتىر.
بىرىنشىدەن, وڭىردەگى 24 مەكتەپتە سپورت زالى جوق. ال 44 ءبىلىم ورداسىنداعى سپورت زالى سپورتتىق قۇرال-جابدىقتارمەن تولىق قامتىلماعان. اتىراۋ قالاسىنداعى – 16, ماحامبەت اۋدانىنداعى – 7, قۇرمانعازى اۋدانىندا 6 ءبىلىم ورداسىندا سپورت زالدارىنىڭ جابدىقتالۋ دەڭگەيى تالاپقا ساي بولماي شىققان.
ەكىنشىدەن, 13 مەكتەپتە ءالى كۇنگە اسحانا جوق. وسى كەزگە دەيىن وقۋشىلار بۋفەتتەن عانا تاماقتانىپ كەلگەن. مۇنداي مەكتەپتەردىڭ توعىزى اتىراۋ قالاسىندا ورنالاسسا, قىزىلقوعا اۋدانىندا ۇشەۋى, ماحامبەت اۋدانىندا بىرەۋى بار. بۇل ارينە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىن ىستىق تاماقپەن قامتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا كەرى اسەر ەتەرى داۋ تۋعىزبايدى.
ۇشىنشىدەن, ءبىلىم وردالارىن كەشەندى قاۋىپسىزدىك جۇيەسىمەن قامتۋعا قاتىستى ءتۇيىنى تارقاتىلماي وتىرعان جايتتار بار. ماسەلەن, 123 مەكتەپتە مامانداندىرىلعان كۇزەت قىزمەتى ەنگىزىلگەن. ال 169 مەكتەپتە كىرۋدى باقىلايتىن تۋرنيكەت بار. پوليتسيا پۋلتىنە قوسىلاتىن دابىل تۇيمەسى 189 ءبىلىم ورداسىندا ورناتىلعان. بىراق سەگىز ءبىلىم بەرۋ نىسانىنداعى بەينەباقىلاۋ جۇيەسى ستاندارتقا سايكەس بولماي تۇر. مۇندا جازبانى ساقتاۋ مەرزىمىنە قاتىستى تالاپ ورىندالمايدى. سونداي-اق بەس مەكتەپتەگى بەينەباقىلاۋ جۇيەسى نىساننىڭ پەريمەترىن تولىق قامتي المايدى.
تورتىنشىدەن, مەكتەپتەردى ينتەراكتيۆتى تاقتامەن, روبوتتەحنيكا كابينەتىمەن جابدىقتاۋدا دا كەمشىلىك بار. تەكسەرۋ كەزىندە 57 مەكتەپتەگى ينتەراكتيۆتى تاقتالاردىڭ 50 پايىزدان استامى ەسكىرگەنى انىقتالىپتى. سول سەبەپتى ينتەراكتيۆتى تاقتالار جۇمىس ىستەمەيدى. ال 90 مەكتەپتە عانا روبوتتەحنيكا كابينەتى بار. بۇل – بارلىق مەكتەپتىڭ 45 پايىزى.
فيزيكا ءپانى بويىنشا جاڭا ۇلگىدەگى كابينەتپەن 152 (76%) مەكتەپ قامتىلىپتى. ءبىلىم وردالارىنىڭ 132-ءسى (66%) حيميا كابينەتىمەن, 144-ءى (72%) بيولوگيا پانىنە ارنالعان كابينەتپەن جابدىقتالعان. سونداي-اق ينتەرنەت جىلدامدىعىنىڭ وزەكتىلىگى جويىلار ەمەس. قازىر 112 (56%) وقۋ ورداسىندا ينتەرنەتتىڭ جىلدامدىعى سەكۋندىنا 10-20 مبيت جانە ودان جوعارى بولىپ تۇر.
بەسىنشىدەن, كەيبىر مەكتەپتەر قىركۇيەكتە وقۋشىلاردى قابىلداي المايدى. ويتكەنى دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, 8 مەكتەپتە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. ونىڭ بەسەۋى اتىراۋ قالاسىندا, ال ەكەۋى يساتاي اۋدانىندا ورنالاسقان.
– جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جاسالعان شارت بار. سول شارتقا سايكەس كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسىنىڭ مەرزىمى 6 ايعا دەيىن سوزىلادى. وسى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنە دەيىن ەكى ءبىلىم بەرۋ نىسانىنداعى جوندەۋدى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. ال 6 مەكتەپتەگى كۇردەلى جوندەۋ جىل سوڭىنا دەيىن جالعاسادى. سوندىقتان اتالعان مەكتەپتەردىڭ وقۋشىلارىن ۋاقىتشا وقىتاتىن ورىنداردى انىقتاۋ قولعا الىندى, – دەيدى ب.تايشەۆ.
اتىراۋ قالالىق ءبىلىم ءبولىمى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەرلان بالمۇحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, 5 مەكتەپتەگى جوندەۋ جۇمىستارى شىلدە ايىندا باستالعان. بۇل – №19, 22, 27, 31 جانە 13-مەكتەپ.
– شارتقا سايكەس جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ مەرزىمى 3,5 ايدان 6 ايعا دەيىنگى ارالىقتا جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. ماسەلەن, №22, 31 جانە 13 مەكتەپتەردەگى جۇمىستاردى 1 قىركۇيەككە دەيىن اياقتاۋعا مۇمكىندىك بار. ال №19 جانە 27 مەكتەپتى جوندەۋ كەزىندە جاسالاتىن جۇمىستىڭ اۋقىمى ۇلكەن. سول سەبەپتى بۇل ءبىلىم وردالارىنىڭ وقۋشىلارىن وزگە مەكتەپتەردە ۋاقىتشا وقىتۋ ماسەلەسى قارالىپ وتىر, – دەپ حابارلادى ە.بالمۇحانوۆ.
جاڭا وقۋ جىلىندا وقۋشىلاردى قابىلداي المايتىن ءبىلىم ورداسىنىڭ ءبىرى – اتىراۋ قالاسىنداعى №30 مەكتەپ-گيمنازياسى. ونىڭ عيماراتى 2002 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن. عيماراتتىڭ شاتىرىنان 2007 جىلدان بەرى سۋ اعادى. مۇنداي جاعداي بيىلعى اقپاندا تاعى قايتالاندى. مەكتەپتە 54 كابينەت بار. بۇل جولى شاتىردان اققان سۋدان 40 كابينەت جارامسىز بولىپ قالعان.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاسۇلان بيسەمبيەۆتىڭ ايتۋىنشا, سول سەبەپتى قىس ورتاسىندا ءبىلىم ورداسىنداعى 2 075 وقۋشىنىڭ ءبارى ونلاين فورماتتا وقۋعا جىبەرىلدى. قازىر مەكتەپتىڭ عيماراتىن كۇردەلى جوندەۋدىڭ جوباسى بار. ءبىرىنشى كەزەكتە شاتىرعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ قاجەت. شاتىردىڭ قۇرىلىمىن وزگەرتۋ جونىندە جوبا قاراستىرىلعان.
مەكتەپ-گيمنازيانىڭ كابينەتتەرى ب ۇلىنگەن سوڭ وقۋشىلاردى ساباقتان قالدىرماۋ ءۇشىن بىرنەشە نۇسقا قاراستىرىلعان. كەيبىر اتا-انالار وقۋشىلاردى قاشىقتان وقىتۋدى ساقتاۋ قاجەتتىگى تۋرالى ۇسىنىس بىلدىرسە, ءبىر توبى مۇنداي ادىسكە قارسى بولعان. دەگەنمەن بارلىق ۇسىنىس ەسكەرىلىپ, وقۋ جىلىنىڭ سوڭىنا دەيىن باستاۋىشتاعى سىنىپتاردىڭ وقۋشىلارىن تۇگەلدەي ونلاين فورماتتا وقۋعا جىبەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان ەدى. ال 5-11-سىنىپتاردىڭ وقۋشىلارىن مەكتەپ-گيمنازياعا جاقىن ورنالاسقان ەكى كوللەدجدىڭ بوس كابينەتتەرىندە وقىتۋ ۇيىمداستىرىلدى.
– قازىر اتالعان مەكتەپ-گيمنازيا عيماراتىندا جۇرگىزىلەتىن جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ جوباسى ازىرلەنىپ, مەملەكەتتىك ساراپتاماعا بەرىلدى. جوندەۋدى كەلەسى وقۋ جىلىنا دەيىن اياقتاۋ كوزدەلگەن. سول سەبەپتى بيىلعى كۇزدە جوندەۋ جۇمىستارىن باستاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جوندەۋ كەزىندە باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى قىزدارعا ارنالعان تۇرىك ليتسەيىنىڭ, 5-11 سىنىپ وقۋشىلارى ەكى كوللەدجدىڭ عيماراتىندا وقيدى. بۇل وقۋ ورىندارىنداعى كابينەتتەر دايىندالىپ, ينتەراكتيۆتى تاقتالار مەن وقۋ ۇدەرىسىنە قاجەتتى بارلىق جابدىق ورناتىلىپ جاتىر, – دەپ ءمالىم ەتتى ە.بالمۇحانوۆ.
التىنشىدان, ءبىلىم سالاسىنداعى كادر تاپشىلىعى ءالى تولىق شەشىمىن تاپقان جوق. قازىر 600-دەن استام مۇعالىم جەتىسپەيدى. اسىرەسە ماتەماتيكا, تاريح پاندەرىنەن بەرەتىن جانە باستاۋىش سىنىپتارعا مۇعالىمدەر قاجەت. اتىراۋ قالالىق ءبىلىم ءبولىمى باسشىسىنىڭ قارجى جانە ەكونوميكا جونىندەگى ورىنباسارى ە.بالمۇحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ورىس سىنىپتارىنا ءدارىس بەرەتىن 400 مۇعالىمنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بايقالىپ وتىر.
– قازاق سىنىپتارىنا ماتەماتيكا پانىنەن ساباق بەرەتىن 30, ورىس سىنىپتارىنا 45 مۇعالىم جەتىسپەيدى. ال تاريح پانىنەن ءدارىس جۇرگىزەتىن 25 مۇعالىمنىڭ تاپشىلىعى بار. ءبىلىم وردالارىندا پسيحولوگتەردىڭ ورنى بوس تۇر. مەكتەپتەردەگى كادر تاپشىلىعىنىڭ باستى سەبەبى – جالاقىنىڭ ازدىعى. جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇشىن كوپتەگەن قيىندىققا تاپ بولادى. مۇعالىم بولۋ ءۇشىن ديپلوممەن بىرگە ءتيىستى پورتفوليو قاجەت. كوميسسيا بىلىكتىلىك سايكەستىگىن تەكسەرەدى. سودان كەيىن تەست تاپسىرۋى كەرەك. كوپشىلىگى سول سىناقتان وتە المايدى. ەگەر تەستتى ويداعىداي تاپسىرسا, بالالارمەن جۇمىس ىستەۋىنە بايلانىستى جەكە قاسيەتى تەكسەرىلەدى, – دەيدى ە.بالمۇحانوۆ.
جاقىندا اتىراۋ قالاسىنداعى №3 مەكتەپ-گيمنازياسىندا 40 مۇعالىمنىڭ جۇمىس ورنى بوس تۇرعانىن حابارلادى. سول سەبەپتى ءبىلىم ورداسىنىڭ اكىمشىلىگى بوس جۇمىس ورىندارىنا كونكۋرس جاريالادى. مۇندا تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ءپان مۇعالىمدەردىڭ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. «اتىراۋ قالاسىنداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن №3 مەكتەپ-گيمنازياسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2020 جىلعى 21 اقپانداعى №57 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى مەن پەداگوگتەرىن لاۋازىمعا تاعايىنداۋ, لاۋازىمنان بوساتۋ قاعيدالارى نەگىزىندە بوس ورىندارعا پەداگوگ قىزمەتكەرلەردى تاعايىنداۋ ءۇشىن كونكۋرس جاريالايدى. كونكۋرس قۇجاتتارى 14-22 تامىز ارالىعىندا قابىلدانادى» دەلىنگەن ءبىلىم ورداسىنىڭ حابارلاندىرۋىندا.
ماسەلەن, وقۋشىلارعا ينفورماتيكا ءپانىنىڭ قىر-سىرىنا باۋليتىن 3, باستاۋىش سىنىپتارعا 7 مۇعالىم كەرەك. ماتەماتيكا, ورىس ءتىلى مەن ادەبيەتى, تاريح پاندەرىنىڭ ارقايسىسىنا 4 مۇعالىمنەن قاجەت. قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى پاندەرىنەن ءدارىس بەرەتىن 2, وقۋشىلاردى كوركەم ەڭبەككە باۋليتىن 4 مۇعالىمنىڭ ورنى بوس تۇر. حيميا, فيزيكا, گەوگرافيا پاندەرىنىڭ ارقايسىسى ءۇشىن ءبىر-ءبىر پەداگوگ جۇمىسقا شاقىرىلىپ وتىر. سونداي-اق ءبىر-بىردەن سپورت نۇسقاۋشىسى مەن شەبەرحانا مەڭگەرۋشىسى, پەداگوگ-ۇيىمداستىرۋشى, حيميا, بيولوگيا, فيزيكا جانە ينفورماتيكا پاندەرى ءۇشىن 4 زەرتحاناشى كەرەك. مەكتەپ ديرەكتورىنا ەكى ورىنباسار قاجەت. ورىنباساردىڭ بىرىنە وقۋ ءىسى, ال ەكىنشىسىنە تاربيە ءىسى جونىندەگى مىندەت جۇكتەلەدى.
بيىلعى اقپان ايىندا وڭىردەگى جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن 31 مەكتەپتە ديرەكتوردىڭ ورنى بوس تۇردى. سول سەبەپتى اتىراۋ قالاسىندا 9, جىلىوي اۋدانىندا 1, يساتايدا – 6, ماحامبەتتە – 4, قىزىلقوعادا – 1, قۇرمانعازى اۋدانىندا 7 ءبىلىم ورداسى باسشىلارىنىڭ بوس ورنىنا كونكۋرس جاريالانعان ەدى. ال قازىر وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ج.بيسەمبيەۆتىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, اتىراۋ قالاسىنداعى 13 مەكتەپتە ديرەكتوردىڭ بوس لاۋازىمدىق ورنىنا تاعى دا كونكۋرس جاريالانىپ وتىر.
اتىراۋ وبلىسى