تاسوتكەلگە تەلمىرگەن بالىقشىلار «ناپاقامىزدان قاعىلدىق» دەپ دابىل قاقتى. سۋ قويماسىنا اۋ سالاتىن كۇندى اڭساعان الپىستان اسا بالىقشى جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ تىيىم سالعانىنا نارازىلىق ءبىلدىرىپ, باس كوتەردى. ولار بۇل ماسەلەنىڭ جەدەل شەشىلگەنىن قالايدى. كىرىس كوزىنەن ايىرىلدىق دەپ شامدانعان كاسىپ يەلەرى بيلىكتەن ۋاقىتشا بولسا دا كولگە كىرۋگە رۇقسات بەرۋدى تالاپ ەتتى.
بالىق اۋلاپ وتباسىن اسىراپ وتىرعان كاسىپ يەلەرىنىڭ ايتارى, البەتتە, از ەمەس, تابىستان قاعىلعان سوڭ ولاردىڭ جاعدايى ءماز ەمەس. ءبىراز ۋاقىت بۇرىن سالىنعان تىيىمنىڭ سالدارىنان بالىقشىلار سۋ قويماسىنا اۋ سالۋدى ارمانداپ ءجۇر. الايدا ارمانى اقيقاتقا اينالاتىن كۇننىڭ ساۋلەسى كورىنبەي تۇر. قىسقاسى, وتكەل جاعالاپ وزەگى تالعان بەس اۋىلدىڭ بالىقشىلارى تابىسىنان قاققانداردىڭ ارەكەتىنە اشۋلى.
تاعدىرى مەن تابىسىن شالعايداعى تاسوتكەل سۋ قويماسىمەن بايلانىستىرعان بالىقشىلاردىڭ ايتۋىنشا, اتقامىنەرلەر جاساندى كولدى جالعا العان كاسىپكەرلەرمەن كەلىسە الماعان كورىنەدى. ناتيجەسىندە, كاسىپ يەلەرى جۇمىسسىز قالعان. سوزىنە سەنسەك, كولگە تالاستىڭ كەسىرىن قاتتى سەزىنىپ وتىر.
«ىرگەدەگى تاسوتكەلگە ەركىن كىرەتىن كۇن ازىرگە ەش بايقالماي تۇر. ءدال قازىر ماسەلەمىز شەشىمىن تاباتىن كۇن تەزىرەك تۋسا دەپ وتىرمىز. الايدا كۇن وتكەن سايىن جاعداي وزگەرىپ, ۋشىعىپ بارادى. بۇگىندە ءبىزدى سۋعا جولاتپايتىن بولىپ الدى. سۋ قويماسىن ماڭايلاساق, ءبىزدى براكونەر سەكىلدى كورەدى. قىسقاسى, زارداپ شەگىپ وتىرمىز», دەيدى بالىقشىلاردىڭ ءبىرى قانات جەكسەنباي اشۋعا بۋلىعىپ.
شىنى كەرەك, تاسوتكەلدەن بالىق اۋلاپ, وتباسىنىڭ ناپاقاسىن ايىرعان بالىقشىلاردىڭ نازىنىڭ دا ءجونى بار سياقتى. تاعدىرىن تاسوتكەلگە بايلاعان ولار وتكىر ماسەلەنىڭ وڭىنان شەشىلگەنىن ماقۇل كورەدى. الايدا ساعىزشا سوزىلعان سۋ قويماسىنداعى جاعداي ازىرگە تۇراقتالاتىنعا ۇقساماي تۇر. وكىنىشتىسى دە – سول.
«مۇندا جۇرگەن جاۋاپتىلاردىڭ ارقايسىسى ءبىر-ءبىر «قۇداي» سياقتى. مىنا شاعىن كولدەن ولار نە ىزدەپ ءجۇر ەكەن؟ سونى تۇسىنە الار ەمەسپىز. ءبارى ءبىز جان باعىپ جۇرگەن وسى كولگە قادالدى دا قالدى عوي. بۇنىڭ ارتىندا كىم تۇرعانىن كىم ءبىلسىن؟ قالاي بولعان كۇندە دە بيلىك باسىنداعىلار ءبىزدى كولگە كىرگىزۋى كەرەك نەمەسە باسقا ءبىر جايلى جۇمىس تاۋىپ بەرسىن. ءار بالىقشىنىڭ وتباسى بار عوي», دەيدى تاعى ءبىر بالىقشى باتىربەك سادىقوۆ ماسەلەنىڭ مانىسىنە ءۇڭىلىپ.
باتىر تۇسىندە جاۋ كورسە, بالىقشى تۇسىندە اۋ كورەدى. تاڭنىڭ اتىسىنان كول جاعالاپ كۇنەلتۋگە ماشىقتانعان كاسىپ يەلەرى ءۇشىن سۋ قويماسىنان شەتتەتىلۋ تراگەديامەن تەڭ بولىپ تۇرعانى داۋسىز. ويتكەنى ولار بالىق اۋلاۋدى كوپ ادام سەكىلدى حوببي ساناپ وتىرعان جوق, كادىمگى كاسىبى, جۇمىسى دەپ تۇسىنەدى. ادال ەڭبەگىمەن ناپاقىسىن ايىرىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ جانايقايىنا باس اۋىرتاتىن كىسى بار ما؟ ازىرگە ونداي ادامدى تابۋ مۇڭ بوپ تۇر.
«بالىق اۋلاپ جان باعىپ جۇرگەنىمىزگە قىرىق جىل بولدى عوي. ءبىز ءۇشىن بۇل – كادىمگى جۇمىس. شىنىن ايتۋ كەرەك, ساقتاندىرۋعا قاتىستى تولەماقىسىن وتەدىك پە, وتەدىك. سالىقتى تولەدىك پە, تولەدىك. ءبارىن تالاپقا سايكەس زاڭ اياسىندا ىستەدىك قوي. ەشقانداي قۇقىق بۇزۋشىلىققا جول بەرگەن ەمەسپىز. مىنا بىزگە: ء«بىر جارىم ايدان كەيىن اشىلادى. زاڭدى تۇردە جۇمىستارىڭدى جالعاستىراسىڭدار دەگەن» ەدى. ەكى اي ءوتىپ كەتتى عوي. كوزدى اشىپ-جۇمعانشا قىركۇيەك ايى كەلىپ جەتەدى. قىسقاسى, ۋاقىت شىركىن زىمىرانداي زىمىراپ ءوتىپ جاتىر», دەيدى بالىقشىلاردىڭ مۇڭىن جەتكىزگەن ايتۋار قويگەلديەۆ.
بۇگىنگى تاڭدا تالاپقا سايكەس بالىقتى قارماقپەن اۋلاۋعا عانا رۇقسات بەرىلىپتى. الايدا كاسىپقوي بالىقشىلار مۇنداي اۋەسقويلىق قاداممەن كۇنەلتكىسى كەلمەيدى. ايتۋىنشا, قارماقپەن بالىق اۋلاۋ تابىس اكەلمەيدى ەكەن. سول ءۇشىن دە ۋاقىتشا بولسا دا كولگە كىرۋگە رۇقسات بەرۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. الايدا جەرگىلىكتى بيلىك سۋ قويماسىن كۇتىپ ۇستاۋعا بەكىتىلگەن ەكس باسشىمەن ەسەپ ايىرىسپايىنشا, ماسەلەنى شەشۋ مۇمكىن ەمەس دەگەندى تۇسپالدايدى. ايتۋىنشا, كاسىپكەر كولگە كۇتىم جاساماي, بالىقتى كوبەيتۋدى نازاردان تىس قالدىرعان سىڭايلى. ايتكەنمەن, وسىنداي ءىرىلى-ۇساقتى ماسەلەلەر بالىقشىلاردىڭ شامىنا ءتيىپ تۇر.
اۋدان اكىمى باقىتجان جانىبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىستىق سوتتا جەڭىلگەن تاراپ جوعارعى سوتقا شاعىمدانىپ, كاسساتسياعا بەرگەن كورىنەدى. سوندىقتان ماسەلەنىڭ ناقتى قاشان تولىقتاي شەشىلەتىنى ازىرگە بەلگىسىز سياقتى.
اۋدان اكىمىنىڭ ءسوزى «ناقتى ۋاقىتتى ايتا المايمىن. ويتكەنى مۇندا جۇمىس تەك زاڭ اياسىندا جۇرگىزىلەدى», دەگەنگە سايادى.
مەملەكەت مەنشىگىندەگى سۋ قويماسىنىڭ تىزگىنىن الداعى ۋاقىتتا كىم قولعا ۇستايتىنى ازىرگە بەلگىسىز بولىپ تۇر. جالعا العان كاسىپكەر مەن جەرگىلىكتى بيلىك اراسىنداعى ماسەلە تولىققاندى شەشىمىن تاپپايىنشا, كولگە قاتىستى كونكۋرس جاريالانبايدى. سوعان قاراعاندا بالىقشىلار كوتەرگەن ماسەلە جۋىق ارادا وڭىنان شەشىلە قويمايتىن سياقتى. ال ۋاقىت كاسىپ يەلەرى ايتقانداي زىمىراپ ءوتىپ جاتىر...
جامبىل وبلىسى,
شۋ اۋدانى