• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 03 تامىز, 2023

ۇلتتىق ءبيدىڭ سلوۆەنياداعى سالتاناتى

190 رەت
كورسەتىلدى

جاقىندا ونىنشى مەرەيتويلىق ماۋسىمىن ءساتتى قورى­تىندىلاعان «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ الەم بويىنشا تۋرلارى ءالى دە جالعاسىپ جاتىر. وتكەن اپتادا سلوۆەنيادا وتكەن 71-ءىنشى جازعى ليۋبليانا فەستيۆالى اياسىندا مازمۇندى گاسترولدىك باعدارلاماسىن تارتۋ ەتىپ, تابىستى ونەر كورسەتىپ قايتقان تەاتردىڭ بالەت ترۋپپاسى شەتەلدىك كورەرمەندەرىن تەڭدەسسىز تالانتىمەن ءتانتى ەتتى. الەمدىك بالەت جۇلدىزى, «استانا وپەرا» بالەت ترۋپپاسىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى التىناي اسىلمۇراتوۆا قۇرعان گاسترولدىك باعدارلاما ەكى كۇننىڭ ىشىندە كريجانكە جازعى ساحناسىندا 10 مىڭعا جۋىق كورەرمەن جينادى.

ءيا, رەپەرتۋارىنداعى ۇزدىك قويى­لىم­دار ىرىكتەلىپ الىنعان «استانا وپە­رانىڭ» جاۋھار تۋىندىلارى, شىن ما­نىندە, كريجانكە ساحناسىنىڭ كوركىن كىرگىزدى. گاسترول شىمىلدىعى كلاسسيكامەن ءتۇرىلدى. ادولف اداننىڭ «كور­سار» بالەتىنەن ءۇزىندىنى اتاقتى ار­تىس­تەر – پا­ريج­دەگى ۇزاق مەرزىمدىك ونەر كور­سەتۋدەن جۋىردا عانا ورالعان انەل رۇستەموۆا, سونداي-اق ولجاس تارلانوۆ پەن ترۋپپا ءسوليسى دياس قۇرمانعازى ورىندادى. جەتەكشى ءسوليسى ەركىن راح­ماتۋللاەۆ پەن سوليست شۇعىلا ادەپ­­حاننىڭ ين­تەرپرەتاتسياسىنداعى ريك­­كاردو دريگونىڭ «بويتۇمار» با­لەتىنەن پا-دە-دە كورەرمەندەردىڭ زور سۇيىسپەنشىلىگىنە يە بولدى. اشىق اس­پان استىنداعى تەاتر ساحناسىنا قا­زاق­ستاندىق پريما ايگەرىم بەكەتاەۆا بيدەگى جۇبى ولجاس تارلا­نوۆ­پەن بىرگە شىققاندا قوشەمەتتىڭ قات­تى ەستىلگەنى سونشا, بۇكىل ليۋبليانا قول سوق­­قانداي بولدى. ورىنداۋشىلار ماكس ريحتەردىڭ مۋزىكاسىنا رايموندو رەبەك­تىڭ «قازىرگى ءسات قانشا ۋاقىتقا سوزىلادى؟» سپەكتاكلىنەن دۋەت ۇسىندى.

ال رولان پەتيدىڭ «لەدا مەن اققۋ» ءنومىرىن ورىنداعان سوليستەر اناستاسيا زاكلينسكايا مەن جانىبەك احمەديەۆتىڭ جالىندى جۇبىنا تاڭداي قاقپاعان كورەرمەن كەم دە كەم. وسىناۋ بىرەگەي ءنومىر ەۋروپادا سيرەك كورسەتىلەدى, سوندىقتان كوپشىلىك ارتىستەردىڭ ونەر كورسەتۋىن اي­رىقشا سۇيىسپەنشىلىكپەن قارسى الدى. سونىمەن قاتار تەاتردىڭ جەتەكشى سوليستەرى – شۇعىلا ادەپحان, سەرىك ناقىسپەكوۆ, ارمان ورازوۆ, بالەت ءارتىسى سوفيا ءادىلحانوۆا دا جوعارى كاسىبيلىكتى پاش ەتتى.

كەشتىڭ باستى وقيعاسى رەنات گاي­سين­­نىڭ مۋزىكاسى ءمان بەرگەن «دالا ءۇنى» مەن «تۇران» ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلىنىڭ مۋزىكاسىنا قويىلعان حورەوگراف پاتريك دە بانانىڭ «قي­لى زامان» ۇلتتىق ءنو­مى­رىنىڭ ورىندالۋى بولدى دەسەك, تيت­تەي دە ارتىق ايتقانىمىز ەمەس. ورىنداۋشىلار اناستاسيا زاك­لينس­كايا, عالىمجان نۇرمۇحامەت, بەكزات ورىنباەۆ پەن سۇلتانبەك عۇمار جەت­كىز­گەن ۇلتتىق كولو­ريت­تى, قازاق حال­قى­نىڭ رۋحىن سلوۆەنيالىقتار لايىقتى با­عا­لاپ, سوليستەرگە دۋ قول شاپالاق پەن «براۆو!» دەگەن لەبىزدەرىن جاۋدىردى.

– مەن ليۋبليانادا تۋىپ-ءوستىم ءارى ءوزىمدى ناعىز اسقاق ونەر جان­كۇيەرىمىن دەپ ايتا الامىن, سون­دىقتان ءار جىلداردا وتكەن ليۋبليانا فەستيۆالى جادىمدا جاقسى ساقتالدى. «استانا وپەرا» ارتىستەرىنىڭ ونەر كورسەتۋى – مەن تاما­شالاعان ۇزدىك ءارى كاسىبي ونەر كورسەتۋ­لەر­دىڭ ءبىرى بولدى. كلاسسيكانى, ۇلتتىق نومىرلەر مەن زاماناۋي بالەتتى ءبىر گاس­ترولدىك باعدارلاماعا ۇيلەسىمدى سىي­عىزۋ – اسقان شەبەرلىك. وسى ورايدا بالەت ترۋپپاسىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى التىناي اسىلمۇراتوۆاعا راحمەتىمدى ايتىپ, قازاق بالەتىنىڭ وسكەنىنە نازار اۋدارعىم كەلەدى. ترۋپپا ەرەكشە, ونىڭ ءوز مانەرى بار: ەرلەر قۇرامى دا, ايەلدەر قۇرامى دا ناعىز كاسىبي دەڭگەيدى كور­سەتتى. تالانتتى ترۋپپانىڭ ونەرىن تاعى ءبىر تاماشالاسام, وتە قۋانىشتى بو­لار ەدىم, – دەپ اسەرىمەن ءبولىستى اگاتا رەزنيك ەسىمدى كورەرمەن.

ال گاسترولدىڭ ەكىنشى كۇنى ۇسى­نىل­عان چەح حورەوگرافى يرجي كيليان­نىڭ موتسارت مۋزىكاسىنا قويىلعان «التى بي» بالەتى دە سلوۆەنيالىق بەكزات ونەر جانكۇيەرلەرىنىڭ سەزىم پەرنەسىنە ءدوپ ءتۇستى. تەاتر رەپەرتۋارىن بىلتىر تولىقتىرعان ايتۋلى بالەتتى كورەرمەن كريجانكە ساحناسىنان دا زور قوشەمەتپەن قارسى الدى. بۇل كۇنى سپەكتاكلدە كا­رين­نىڭ رولىندە ادەلينا تولەپوۆا ونەر كورسەتسە, پولدىڭ پارتياسىن ولجاس تارلانوۆ ۇسىندى. كارولينانى باقىتگۇل يسپانوۆا, يوحاندى دانيار جۇماتاەۆ, ليزانى ءمولدىر شاكىموۆا, پاتريكتى سۇلتانبەك عۇمار, نەنسيدى ءمادينا قوجام­جاروۆا, ءۋرتسيدى ايبار توقتار ءساتتى سومدادى.

– سپەكتاكلدى باسىنان اياعىنا دەيىن زور قىزىعۋشىلىقپەن تاما­شا­لادىم. بۇل ۋاقىت جاعى­نان قىسقا بولسا دا, مازمۇنى جاعىنان ءبىر كەرەمەت, قىزىقتى دۇنيە ەكەن. ول ماعان كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرلىكتى ۇمىتتىردى. حورەوگرافياسى كۇردەلى ەكەن, سونداي-اق ول اسقان اكتەرلىك شە­بەرلىكتى تالاپ ەتتى. بۇل قا­بىلەت ساحنادا ونەر كورسەتكەن 8 ءبيشىنىڭ ار­قاي­سىسىندا تو­لىقتاي بولدى. ولار كۇل­دى­رە­تىن جەردە كۇلدىردى, سونىمەن قا­تار عالامنىڭ ماڭىزدى ما­سەلەلەرى تۋرا­لى ويلانۋعا جە­تەلەدى. وسى ءۇشىن «استانا وپەرا» ارتىستەرىنە العىسىم شەك­سىز, ولار بىزگە زور اسەر سىيلادى. بۇل ار­تىس­تەر الەمنىڭ قاي بۇرىشىندا ونەر كور­سەتسە دە, ءاردايىم كورەرمەندەردىڭ سۇيىسپەنشىلىگىنە يە بولاتىنىنا سەنىم­دىمىن, – دەپ قويىلىمنان ەركشە اسەرمەن شىققان لەو لەبار ەسىمدى تاعى ءبىر تال­عامپاز كورەرمەن ەلوردالىق تەاتر ۇجى­مى­نا ىستىق لەبىزىن جەتكىزدى.

قازاقستاندىق ارتىستەردىڭ ونەرىن تاماشالاۋعا جەر-جەردەن ارنايى كەلگەن كاسىبي ماماندار, بالەت تانۋشىلار مەن بالەت سىنشىلارى دا «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ ونەرىنە وڭ باعاسىن بەردى. سونىڭ ءبىرى – سانكت-پەتەربۋرگتەگى ماريا تەاترىنىڭ بۇرىنعى ءسوليسى اناستاسيا ماتۆيەنكو. ول ءوزىنىڭ الەۋ­مەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا: «وتە مىقتى ترۋپپا. ترۋپپادا تەك قازاق­ستان­دىق بالەت ارتىستەرىنىڭ جۇمىس ىستەيتىنى جانە وندا شاقىرىلعان نەمەسە شەتەلدىك ارتىستەردىڭ بولماۋى تاڭدانىس تۋعىزادى. بالەت ترۋپپاسىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى التىناي اسىلمۇراتوۆا وسىنداي قيىن جولدى تاڭداعان ەكەن. بارە­كەلدى!», دەپ جازدى.

سلوۆەنياداعى ونەر كورسەتۋ بالەت ترۋپپاسىنىڭ ونىنشى مە­رەيتويلىق ماۋسىمداعى قو­رى­تىندى تۋرى بولدى. تەاتر­دىڭ تابىستى تۋىندىلارى استە مۇنىمەن تامامدالماق ەمەس. الداعى ون ءبىرىنشى ماۋسىمدا دا ارتىستەردى شەت ەل­دەرگە گاس­ترولدىك ساپارلار, ءتول تەاتر ­ساح­ناسىندا رەپەرتۋارلىق قويى­لىمدار مەن پرەمەرالار كۇتەدى. جاڭا ماۋ­سىمنىڭ جاڭالىعى بۇدان دا جارقىن بولماق!

سوڭعى جاڭالىقتار