گانا ءولىم جازاسىنان باس تارتتى

بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ جازۋىنشا, قازىرگى تاڭدا گانادا 176 ادام ءولىم جازاسىنا كەسىلگەن ەكەن. اراسىندا التى ايەل بار. ەندى ولاردىڭ جازاسى ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايرىلۋعا اۋىسادى.

دەگەنمەن ءولىم جازاسى مەملەكەتكە وپاسىزدىق جاساعانى ءۇشىن ءالى دە بەرىلۋى مۇمكىن. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, جازانى تولىعىمەن الىپ تاستاۋ ءۇشىن ەل كونستيتۋتسياسىن وزگەرتۋ كەرەك. گانا 1993 جىلدان بەرى ءولىم جازاسىن ورىنداعان ەمەس. بىراق سوتتار مۇنداي ايىپتى تاعايىنداۋىن جالعاستىرا بەرگەن. ماسەلەن, بىلتىردىڭ وزىندە 7 ادام ءولىم جازاسىنا كەسىلدى. ەندى قۇجاتقا پرەزيدەنتى نانا اكۋفو-اددو قول قويۋعا ءتيىس.

زاڭ جوباسىنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى دەپۋتات فرەنسيس-كساۆيەر كوجو سوسۋ ارىپتەستەرىنىڭ شەشىمىن جوعارى باعالادى. ء«ولىم جازاسى قىلمىس قۇرباندارىنىڭ وتباسىلارىنا ادىلەت سەزىمىن تۋدىرمايتىنىن نەمەسە قايعىنىڭ ورنىن تولتىرمايتىنىن ءوز كوزىممەن كوردىم. سونداي-اق بۇل قىلمىسكەرلەرگە كەدەرگى جاسامايدى», دەيدى دەپۋتات.

وسىلايشا, گانا ءولىم جازاسىن الىپ تاستاعان 124-ءشى ەل اتان­دى. بۇدان بولەك, 41 مەملەكەت دە-فاكتو بۇعان تىيىم سال­عان دەپ ەسەپتەلەدى. ويتكەنى ولار 10 جىلدان استام ۋاقىت بويى ءولىم جازاسىن ورىنداماعان. Amnesty International ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, 2022 جىلى ءولىم جازاسى 52 ەلدە تاعايىندالعان. بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا تورتكە از.

ايتا كەتەرلىگى, قازاقستان 2021 جىلى ءولىم جازاسىنان باس تارتتى. بۇل باستامانى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كوتەرىپ, 2019 جىلى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ ەكىنشى وتىرىسىندا «سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە «ازاماتتار مەن ساياسات قۇقىقتارى تۋرالى حالىقارا­لىق پاكتى» بويىنشا ەكىنشى فاكۋلتاتيۆتى حاتتاماعا قوسىلۋ ءۇردىسىن باستاۋعا بۇيرىق بەرەمىن», دەپ مالىمدەگەن ەدى. وسىدان كەيىن قازاق­ستان تاراپى قۇجاتقا قوسىلۋعا كىرىستى. 2020 جىلى بۇۇ-نىڭ شتاب-پاتەرىندە قازاقستاننىڭ سول كەزدەگى بۇۇ جانىن­داعى تۇراقتى وكىلى قايرات وماروۆ ءولىم جازاسىن جويۋعا باعىت­تالعان ازاماتتىق جانە ساياسي قۇقىقتار تۋرالى حالىق­ارالىق پاك­تىگە ەكىنشى فاكۋلتاتيۆتى حاتتاماعا قول قويعان-تۇعىن.