الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى تانىلىپ جۇرگەن ەڭبەكقور, تالانتتى جاستاردى كورىپ قىزىعاسىڭ. ءدال سونداي كوپشىلىكتىڭ سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدە جەتىستىككە جەتكەن ورەلى ورەننىڭ ءبىرى – مەرۋەرت تۇرسىنبەكوۆا. ءۇندىستاندا بەس جىل ءجۇرىپ, ەلگە ورالعان ونەر يەسىنىڭ اڭگىمەسىن تىڭداۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
مەرۋەرت تۇرسىنبەكوۆا – الماتى قالاسىنىڭ تۋماسى. بەس جاسىندا ا.جۇبانوۆ اتىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان مۋزىكالىق مەكتەپكە ءتۇسىپ, ۇزدىك ناتيجەمەن ءتامامدايدى. كەيىپكەرىمىز سكريپكاعا ءتورت جاسىنان باستاپ قىزىققان ەكەن. الابوتەن اڭسارىن العاشىندا اكەسى تۇسىنە قويماعانىمەن, كەيىننەن ەڭ ءبىرىنشى جانكۇيەرىنە اينالعان كورىنەدى.
– انام جاس كەزىندە دومبىرا تارتقانى بولماسا, نەگىزىنەن, وتباسىمنىڭ ونەرگە قاتىسى جوق. سكريپكانى ءتورت جاسىمدا تەلەديداردان كورىپ قالدىم دا, ۇيدەگىلەرگە وسى اسپاپتا ويناۋدى ۇيرەنگىم كەلەتىنىن ايتتىم. اكەم سول كەزدە «سكريپكانى نە ىستەمەكسىڭ؟ قازاقتىڭ اسپابى ەمەس. ءما, ودان دا قوبىزدا وينا» دەپ, قولىما ۇلكەن قىلقوبىزدى ۇستاتقان ەدى. سوندا دا ايتقانىمنان قايتپاي, سكريپكا دەپ جىلاپ تۇرىپ الدىم. سكريپكانى ۇيرەنۋدىڭ قيىندىعىنا قاراماستان, كۇنى-ءتۇنى دايىندالدىم. قازىر ۇيدەگىلەر ءار جەتىستىگىمە مارقايىپ, ءتىپتى اكەم قۋانىشتان كوزىنە جاس الىپ وتىرادى. ءار قادامىمدى قولداپ, اقىلىن ءجيى ايتادى. كونتسەرتىمنەن قالماي, سۇحباتقا شىقسام, تەلەديداردىڭ الدىنا وتىرىپ تاپجىلماي قارايدى. كەشە عانا جاڭا سكريپكانى بىرگە تاڭداپ, ساتىپ الدىق. اسپاپتى قابىنان الىپ جاتقانداعى بال-بۇل جانعان ءجۇزىن كورسەڭىز عوي. ەڭ العاشقى قىمبات سكريپكامدى دا اكەم الىپ بەرگەن بولاتىن. سول سكريپكانى ارقالاپ, تالاي بايقاۋلاردان جۇلدەلى ورىنعا يە بولىپ, ۇلكەن ساحنالاردا ونەر كورسەتتىم. اكەم ءاردايىم كىشىپەيىل بول, ەشكىممەن سوزگە كەلمە, ۇلكەندى سىيلا دەپ تاربيەلەپ وتىرادى. ءبىر جاقسى قاسيەتىم بولسا, سول كىسىنىڭ ارقاسى دەپ بىلەمىن, دەيدى ول.
مەرۋەرت نەبارى ون ەكى جاسىندا العاشقى جەكە كونتسەرتىن بەرگەن. سول ساتتەن باستاپ جاس ونەرپاز ءومىرىن سكريپكاعا ارنايمىن دەپ ماقسات قويادى. ون ءۇش جاسىندا جامبىل اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق سيمفونيالىق وركەسترمەن بىرگە ونەر كورسەتكەن. مۋزىكالىق مەكتەپتى تامامداعان سوڭ, قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىنا وقۋعا تۇسەدى. ءۇشىنشى كۋرستى وقىپ جۇرگەندە, بەلگىلى سكريپكاشى مارات بەيسەنعاليەۆتىڭ شاقىرۋىمەن شەتەلگە جولداما العان. ايتا كەتسەك, م.بەيسەنعاليەۆتىڭ جەتەكشىلىك ەتۋىمەن ۇلىبريتانيا, رەسەي, اراب ەلدەرى, ءۇندىستان, ت.ب. شەت مەملەكەتتەردە ونەر كورسەتۋگە مۇمكىندىك الدى. مەرۋەرت مۋمباي سيمفونيالىق وركەسترىنىڭ قۇرامىندا دا جۇمىس ىستەگەن. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, ءۇندىستاندا جۇمىس ىستەيمىن دەگەن ويى بولماعان ەكەن.
– اجەم ءۇندى سەريالدارىن تاماشالاعاندى ۇناتادى. بالا كەزىمدە اجەمنىڭ جانىندا وتىرىپ مەن دە كورەتىنمىن. الايدا ءوزىم تۇرىك تەلەحيكايالارىن ۇناتامىن, سوندىقتان ءۇندى تەلەحيكايالارى مەن ءۇندىستاندا جۇمىس ىستەۋىمنىڭ اراسىندا ونشا-مۇنشا بايلانىس جوق. ماەسترو مارات بەيسەنعاليەۆ مۋمباي ءۇندى سيمفونيالىق وركەسترىنىڭ مۋزىكالىق ديرەكتورى بولعاندىقتان, ۇستازىمنىڭ جانىندا تاجىريبە جيناۋدى ءجون كوردىم. جۇمىسقا بەسجىلدىق كەلىسىمشارت بويىنشا باردىم. اركىمگە تۋعان جەرى ىستىق شىعار. كەلىسىمشارت ۋاقىتى اياقتالعان سوڭ, دەرەۋ وتانىما ورالدىم. ەلىمدى ەش مەملەكەتكە ايىرباستاي المايمىن, – دەيدى سكريپكاشى قىز بىزگە سىر اشىپ...
ءۇندىستان مەرۋەرت ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر الاڭىنا اينالعانىنا كامىل سەنىمدىمىز. مۋمبايدا ءجۇرىپ الەمدىك شوۋ-بيزنەس وكىلدەرىمەن تانىسىپ, ءالى كۇنگە دەيىن شىعارماشىلىق بايلانىس ورناتىپ ءجۇر. يتاليالىق مودەلەر, Dior ءسان ءۇيىنىڭ شىعارماشىلىق ديرەكتورى – ماريا گراتسيا كيۋريمەن دە بىرگە جۇمىستار اتقارىپ ۇلگەرگەن. الەمدى اۋىزىنا قاراتقان ديماش قۇدايبەرگەنمەن دە ءدال وسى ءۇندىستان تورىندە تانىسىپتى. مەرۋەرت تۇرسىنبەكوۆا اڭگىمە بارىسىندا شىعارماشىلىق جولىنداعى قىزىقتى وقيعالارىن دا اڭگىمەلەپ بەردى.
– 2017 جىلى الماتىعا ميدىڭ ويلاۋ كارتاسى مەن ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن دامىتۋ ادىستەمەسىن جاساعان ۇلىبريتانيا پسيحولوگى – توني بيۋزەن مەن اتاقتى بوكسشى مايك تايسون قوناققا كەلدى. ءىس-شارا ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ ارنايى شاقىرۋىمەن سول مارتەبەلى مەيمانداردىڭ الدىندا سكريپكا تارتىپ بەرگەن بولاتىنمىن. مايك تايسوننىڭ مەنەدجەرى ارنايى راحمەتىن جەتكىزىپ, توني بيۋزەن قولىمنان ءسۇيىپ, ىقىلاس-باتاسىن بەرگەن ەدى. سىزدەرگە تاعى دا ءبىر قىزىقتى ايتىپ بەرەيىن. بىردە مۋمبايدا ەۋروپانىڭ ەڭ مىقتى مۋزىكانتتارى جينالىپ, شەتەلدەن سوليستەر كەلىپ, جوعارى دارەجەدە كونتسەرت وتكىزدىك. رەپەتيتسيا كەزىندە قاتتى اسىعىپ ءجۇرىپ, باسقا بەت ارلەۋ بولمەسىنە كىرىپ كەتتىم. سول بولمەدە وتىرعان مۋزىكانت ماعان جىلى شىراي تانىتىپ, جانىندا وتىرا بەرۋىمدى قالادى. بىراق ءوزىنىڭ كىم ەكەنىن ايتقان جوق. كونتسەرتتىك نومىرىمە كەزەك كەلگەنشە, ەكەۋىمىز ۇزاق اڭگىمەلەسىپ وتىرا بەردىك. بىرگە پىستە شاقتىق. ودان سوڭ رەپەتيتسياعا كەتىپ قالدىم. ەندى زالدا وركەسترمەن وتىرسام, ساحناعا ءبىر سوليست شىقتى. ول كىم دەسەڭىز, مەنىمەن بىرگە پىستە شاعىپ, اڭگىمەلەسكەن كىسى ەكەن. سول كەزدە مەنىڭ ۇيالعانىمدى كورسەڭىز عوي. الەمدىك جۇلدىز, بەلگىلى پورتۋگاليالىق پيانيست – ماريا جواونى جۇزدەستىرىپ قانا قويماي, بىرگە وپ-وڭاي اڭگىمەلەسىپ كەتەمىز دەپ كىم ويلاعان؟ ايتپاقشى, مۋمباي قالاسىندا Dior ءسان ءۇيىنىڭ كورسەتىلىمىندە ونەر كورسەتكەنىمدە, گولليۆۋد جۇلدىزدارىمەن تانىستىم. امەريكالىق سۋپەرمودەل كارلي كلوستى جۇزدەستىردىم. مونيكا بەللۋچيدىڭ قىزى دەۆا كاسسەلدى دە كوردىم. وكىنىشكە قاراي, كورسەتىلىم اياقتالعان سوڭ ونى تابا الماي قالدىم, سەبەبى جينالعان حالىقتىڭ قاراسى مول بولدى. مۋمبايدا جۇرگەندە «ينتەرستەللار», «مۋلان» باسقا دا كوپتەگەن گولليۆۋدتىق ءفيلمنىڭ مۋزىكالىق پروديۋسەرىمەن كەزدەستىم. مۇندا كەزدەستىرمەگەن ادامىم جوق شىعار, دەگەن مەرۋەرت مۋمباي مادەنيەتىنىڭ شىعارماشىلىق جولىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن اسەرى تيگەنىن جاسىرمادى.
سونداي-اق ۇندىستانداعى ءومىرى جايلى دا ءسوز ەتتى.
– ەلدەن جىراقتا جۇرگەن سوڭ, تۋعان جەرىڭدى ساعىناسىڭ عوي. ۇندىستانعا العاش كەلگەندە, قيىندىقتار دا بولدى. انامنىڭ اسقان ەتىن قاتتى ساعىندىم. اتا-انام ەلدەن قازى-قارتا, قۇرت, «قازاقستان» شوكولادىن ءجيى جىبەرىپ تۇردى. ءۇندىنىڭ قازاققا ۇقساستىعى بار. كۇن ىستىقتا شاي ءىشىپ, اڭگىمە-دۇكەن قۇرعاندى جاقسى كورەدى. وتە قوناقجاي, مەيىرىمدى حالىق. ءبىر قىزىعى, قىز-كەلىنشەكتەردىڭ ۇلتتىق كيىمگە ەرەكشە ءمان بەرىپ, اشەكەي-بۇيىمىن كۇندەلىكتى تاعىنىپ جۇرەتىنىنە تاڭىرقاپ قارادىم, – دەدى ونەرپاز.
مەرۋەرت اتقا ءمىنىپ سەرۋەندەگەندى جاقسى كورەدى. ءسان الەمىنەن دە حابارى مول. بي بيلەيدى. مۋزىكالىق مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە, فورتەپيانونى دا مەڭگەرىپ شىققان. بوس ۋاقىتىندا شاڭعى تەبەدى. كەيىپكەرىمىز شاڭعى تەبۋدى ءبىر-اق كۇندە ۇيرەنىپ العانىن ايتتى. تىزگىندى جىبەرىپ قويىپ, ات قۇلاعىندا وينايتىن شاباندوز قىز اساۋدىڭ ۇستىندە وتىرىپ تا, نەشە ءتۇرلى تريۋكتەر جاساپ, اۋەدە قالىقتاپ تا سكريپكادا ويناي الادى. مەرۋەرتتىڭ اتاسى اتتان قۇلاپ, مەرتىگىپ دۇنيەدەن قايتقان ەكەن. سوندىقتان اناسى قىزى ءۇشىن قاتتى الاڭدايدى.
– اتقا ءمىنۋ – قازاقتىڭ قانىندا بار ونەر. ءارى مەنىڭ ناعاشى اجەلەرىمنىڭ ءبارى شاباندوز بولعان. اتقا 2018 جىلى العاش رەت ءمىنىپ كوردىم. ەكى اپتا ىشىندە ۇيرەنىپ الىپ, يپپودرومداعى بالالارمەن جارىسقانمىن. مۋمباي قالاسىندا يپپودرومعا ءجيى بارىپ تۇراتىنمىن. الايدا شەتەلدە اتپەن سەرۋەندەۋ وتە قىمبات تۇرادى, سوندىقتان يپپودرومعا تەك قالتالى ازاماتتار عانا بارادى. ءوزىم سونداعى ات كلۋبىنىڭ مۇشەسى بولدىم. ات كلۋبىندا ارنايى شاقىرتۋمەن كونتسەرتتەر بەرىپ ءجۇردىم. گاسترولدىك ساپارعا كەتىپ قالاتىن كەزدەردە كلۋب مۇشەلەرى مەنى ىزدەپ, شاقىرىپ تۇراتىن-دى. انام اتتان قۇلايسىڭ دەپ الاڭداپ ۇرسادى. «قىزىم, سەن شاباندوز ەمەسسىڭ, سەن سكريپكاشىسىڭ! اياق-قولىڭدى ابايلا, اتتان اۋلاق ءجۇر» دەسە دە, اياعىم يپپودرومعا تارتىپ تۇرادى, – دەپ جىلقىسىز ءومىر سۇرە المايتىنىن ايتتى.
اساۋدىڭ جالىندا سكريپكامەن ونەر كورسەتۋ كەز كەلگەن جاننىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى, ءتىپتى مۇنداي يدەيا ەشكىمنىڭ ويىنا دا كەلمەسى انىق. مەرۋەرت جاقىندا بۇل ونەرىن الەمدىك دەڭگەيدە ودان سايىن دامىتىپ, تانىتقىسى كەلەتىنىن جەتكىزدى.
– كورەرمەندى تاڭ-تاماشا ەتىپ, شوۋ باعدارلاما ۇيىمداستىرعاندى ۇناتامىن. ەكىنىڭ ءبىرى ساحناعا شىعىپ, ءوز ونەرىن كورسەتە الادى. قاشانعا دەيىن بۇلاي بولماق؟ ونەردە دە باسەكەلەستىك پەن ساپا بولعانى ءجون. باستىسى, كورەرمەننىڭ تالعامىن قالىپتاستىرعىم كەلەدى. ەلدە ءانشى-مۋزىكانت وتە كوپ. قازاق مادەنيەتىن الەمدىك دەڭگەيگە كوتەرۋ ءۇشىن ىزدەنىسكە ءتۇسۋ, تاۋەكەل جاساۋدان قورىقپاۋ كەرەك. ءۇندىستاندا جۇرگەندە امەريكالىق ءبىر مۋزىكانتتان ماستەر-كلاسس العانمىن. ول كىسى «استارلى اقيقات» باعدارلاماسىندا جاساعان ەكسپەريمەنتىمدى كورىپ, تاڭعالعانى سونشالىق ايعايلاپ جىبەردى. «سەن ءۇندىستاندا نە ىستەپ ءجۇرسىڭ؟ الەمدىك جۇلدىز بولۋىڭ كەرەك. تەز ارادا ەلىڭە قايت», دەدى تاڭدانىسىن جاسىرا الماي. سونداي كوڭىلدى جان ەكەن. شىنىمدى ايتسام, ماعان شالقار شابىت سىيلادى. اللا قالاسا, الماتىدا كۇز كەزىندە جەكە كونتسەرتىمدى وتكىزبەك نيەتتەمىن. جاقىندا جاڭا بەينەبايانىم دا جارىق كورەدى. بالا كەزىمدە «زەنا – كورولەۆا ۆوينوۆ» دەيتىن سەريالدى كورىپ, زەنا سەكىلدى قايسارلى, تاباندى, جومارت بولسام دەپ ارماندايتىنمىن. سول «زەنا اپاما» قازىر راحمەتىمدى ايتامىن, – دەپ ازىلدەپ, ك ۇلىپ قويادى مەرۋەرت.
راسىندا دا, مەرۋەرتتىڭ ونەرىنە قاراپ, ءور مىنەزى مەن وجەتتىلىگىنە سۇيسىندىك. مەرۋەرت كەز كەلگەن ىسكە شىن نيەتىمەن كوڭىل بولسە, سونى دەرەۋ يگەرىپ كەتەدى. مۇمكىندىك بولىپ جاتسا, وتاندىق, شەتەلدىك تاريحي جانە ەكشن فيلمدەرگە تۇسسەم دەگەن جوسپارى بار. الماتى تسيركىنىڭ ديرەكتورىنىڭ ءوزى جىلى لەبىز بىلدىرگەنىن ەسكە الساق, ونەر يەسىنىڭ بولاشاقتا جۇرت تاڭعالارلىق جاڭا قىرىن كورىپ قالۋىڭىز ابدەن مۇمكىن. مەرۋەرتتىڭ جاقىندا بولاتىن جەكە كونتسەرتى ءساتتى ءوتسىن دەيمىز.
ايسۇلۋ سەزحان,اباي اتىنداعى قازۇپۋ 4-كۋرس ستۋدەنتى