مامىر ايىندا وبلىس اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ باسشىلىعىمەن وبلىس كاسىپكەرلەرى مەن ءىرى كاسىپورىندار باسشىلارى تۇركيا ەلىنە بارىپ قايتتى. بۇل ساپاردىڭ ماقساتى ەكى ەل اراسىنداعى ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتاردى نىعايتۋ بولدى.
وسى ساپار بارىسىندا پاۆلودار قالاسى اكىمدىگى مەن كايسەري قالاسىنىڭ اكىمشىلىگى اراسىندا دوستىق بايلانىس ورناتۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويىلدى. كەزدەسۋلەر ادال دوستىق پەن تاريحي ءتۇپ-تامىرى ءبىر حالىقتاردىڭ اراسىنداعى ءوزارا سىيلاستىقتىڭ سەنىمدى جالعاسى ەكەنىن تاعى دا ءبىر كورسەتتى. ءبىزدىڭ مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى ءوڭىر جانە قالاارالىق ىنتىماقتاستىق بايلانىستاردىڭ قاجەت ەكەندىگىن ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا پاۆلودار وبلىسى مەن كايسەري پروۆينتسياسى تابىستى ارىپتەستەرگە اينالاتىنىنا سەنەمىن, دەدى وبلىس اكىمى ب. ساعىنتاەۆ. ەندى عانا باستالعان بۇل قارىم-قاتىناستاردان ءبىز ۇلكەن ءۇمىت كۇتەمىز, دەدى كايسەري گۋبەرناتورى مەۆليۋت بيليدجي.
وسى جەردە ەكونوميكالىق سەرىكتەستىك اياسىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا پاۆلودارلىق كاسىپكەرلەردىڭ تۇركيا ونەركاسىپ جانە ساۋدا پالاتاسى وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەرى ۇيىمداستىرىلدى. بۇدان باسقا قوناقتارعا ەتنوگرافيالىق مۋزەي مەن قالاداعى ەڭ ۇلكەن سپورتتىق كەشەن كورسەتىلدى. پاۆلودارلىق رەسمي دەلەگاتسيانىڭ ساپارى ىستامبۇل قالاسىندا جالعاسىن تاپتى. وسى جەردە ەلىمىز پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ پەن پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ تۇركيا پرەزيدەنتى ابدوللا گۇلمەن كەزدەسىپ, ەكى جاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەك پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلادى. بۇگىندە قوس مەملەكەت اراسىنداعى ءوزارا تاۋار الماسۋ 3 ميللياردقا جۋىق دوللاردى قۇرايدى. وسى ۋاقىتتان باستاپ بۇل ايتارلىقتاي ارتاتىن بولدى. پايدالى ىنتىماقتاستىقتىڭ قولايلى فاكتورلارى كوپ, ءبىرىنشى كەزەكتە تۇرىكتەر ءۇشىن دە, قازاقستاندىقتار ءۇشىن دە شەتەلدىك كاپيتالدى تارتۋ ءتيىمدى.
بيزنەس ورتالىقتاعى كەلىسسوزدەر زالىندا ەكى ەلدىڭ بيزنەسمەندەرى مەن ونەركاسىپتى كاسىپورىنداردىڭ وكىلدەرى باس قوستى. بيزنەس-قۇرىلىمدا ءوزارا قىزىعۋشىلىقتار كوپ. كەيبىر قازاقستاندىقتار ءۇشىن قارا تەڭىز جاعالاۋىنان قۇرال-جابدىقتاردى اكەلۋ, تۇرىكتەر ءۇشىن “پاۆلوداردا جاسالعان” ماركاسىمەن حيميالىق ونەركاسىپ ونىمدەرىن ەلدەرىنە جەتكىزۋ ءتيىمدى.
ماسەلەن, اڭگىمە بارىسىندا “ەكىباستۇز گرەس-1” جشس-ءنىڭ باسشىسى رىسقان سىبامباەۆ پەن “HYDROTECH-ءFىLTER” تۇرىك فيرماسىنىڭ باس ديرەكتورى ءىلياس ەرجاندا كوپتەگەن ورتاق ماسەلەلەر پايدا بولدى. “بۇل فيرما اۆتوموبيلدەرگە ارنالعان, سونداي-اق شاعىن قۋاتپەن جۇمىس ىستەيتىن ەلەكتر ستانسالارىنا شاقتالعان سۇزگىلەر شىعارادى. بۇلار بىزدە دە پايدالانىلادى. ولاردى ساتىپ الۋدا كوپتەگەن قيىندىقتارعا كەزدەسەتىنىمىز راس. ءبىزدىڭ بۇل فيرمامەن كەلەشەك ىنتىماقتاستىعىمىز ۇلكەن جانە جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزەمىز دەپ ويلايمىن, دەدى ديرەكتور. تۇرىك كاسىپكەرى دە ەكىباستۇز گرەس-1 كاسىپورنىمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا مۇددەلى, سوندىقتان ءبىزدىڭ ءوندىرىستى وڭىرگە كەلۋدى جوسپارلاپ وتىر. ال, پاۆلودارلىق “نەفتەحيم-LTD” كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى ەرلان قۇسانوۆ تا بۇل ساپاردىڭ بەكەر بولماعانىنا سەنىمدى. ىستامبۇلدىق “حيميا ونىمدەرى” فيرماسىنىڭ ديرەكتورى مۇرات اكموزبەن ماسەلەلەردى تالقىلاپ, ىنتىماقتاستىقتى جاقىن كۇندەرى باستاپ كەتۋگە ەكى جاقتى شەشىم قابىلداندى.
ودان سوڭعى ەكىجاقتى ىسكەرلىك قاتىناستار پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى اسەت يسەكەشەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن بيزنەس-فورۋمدا ءسوز بولدى. ول قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرىنە ەرەكشە توقتالىپ, تۇركيالىق كاسىپكەرلەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. وسىعان ۇقساس بىراقاتار كەزدەسۋ تۇركيانىڭ ءوندىرىسشىلەرى مەن كاسىپكەرلەرى اسسوتسياتسياسىندا دا ءوتتى. مۇنداي كەزدەسۋلەردە وبلىس ءوندىرۋشىلەرىنىڭ ءونىمىن ەكسپورتتاۋ ۇلكەن ماڭىزعا يە بولدى. وسى ماقساتتا دەلەگاتسيا تۇركيالىق ءىرى كورپوراتسيا “كيبار حولدينگتىڭ” قۇرامىنداعى “Assan ءAlumىnىum” اتتى ءوندىرۋشى كاسىپورىندا بولدى. مۇندا ۇلىبريتانيادان اكەلىنەتىن ءاليۋمينيدى قايتا وڭدەۋ جوعارى تەحنولوگيالىق دەڭگەيدە جۇرگىزىلەدى. بيىل قازاقستان ەلەكتروليز زاۋىتىنىڭ ءاليۋمينيدى جىلىنا 250 مىڭ توننا وندىرەتىندەي جوبالىق قۋاتىندا شىعاتىندىعىن ەسكەرسەك, وندا تۇركيا تاراپىنان تۋىنداعان قىزىعۋشىلىقتىڭ ءبىزدىڭ ايماعىمىزداعى ەكسپورتتىڭ دامۋىنا ۇلكەن تۇرتكى بولارى ءسوزسىز.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرىمىز, “كيبار حولدينگ” كورپوراتسيا باسشىلىعىمەن ءبىزدىڭ وبلىستا وسىعان ۇقساس زاۋىت سالۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلىپ تە قويدى. قازىرگى ۋاقىتتا ءوندىرىستىك قاجەتتى قۇجاتتار مەن تەحنيكالىق جوبالار جاسالۋدا.
پەريزات شاكەنوۆا, وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى,
فاريدا بىقاي.
پاۆلودار.