ۇشقىش بولۋ وڭاي ما؟

اۆياتسياداعى مامان تاپشىلىعى

جاقىندا وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ازاماتتىق اۆياتسيانى دامىتۋ جايى قارالدى. وندا يندۋستريا جانە ينف­راقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى مارات قاراباەۆ ىشكى نارىقتاعى اۆتياو­تىن­نىڭ تاپشىلىعىنا بايلانىستى اۋە كوم­پانيالارى جاڭا حالىقارالىق رەيستەردى اشۋ جونىندە سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋعا قاۋقارسىز بولىپ وتىرعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار بىلىكتى مامانداردىڭ تاپشىلىعى جانە اۋە كولىگى ينفراقۇرىلىمىنا قاتىستى بىرنەشە ماسەلە سالانى وركەندەتۋگە كەدەرگى كەلتىرەتىنىن بىلدىك. مارات قاراباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ازاماتتىق اۆياتسيادا 20 مىڭعا جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدى. بىراق, 2025 جىلعا قاراي اۆياتسيا سالاسىنىڭ ماماندارىنا سۇرانىس ەسەلەپ ارتۋى ابدەن مۇمكىن دەگەن بولجام بار.

«قاجەتتى مامان تاپشىلىعى ماسە­لە­سىن­ شەشۋ مەن ستۋدەنتتەرىمىزدىڭ ەڭبەك نارى­عىنداعى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارت­تىرۋ ءۇشىن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيستر­لىگىمەن بىرلەسىپ, ەۋروپالىق ستاندارتتارعا كوشۋ ارقىلى ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنا كادر دايارلاۋ جۇيە­سىن تۇبەگەيلى رەفورمالاپ, وقۋ ۇدەرىسىن يكاو-نىڭ وزىق ستاندارتتارىنا ساي جولعا قويۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ كەلەدى», دەيدى م.قاراباەۆ.

جوعارىدا ەلدىڭ اۆياتسيا سالاسىندا 20 مىڭعا جۋىق ادام ەڭبەك ەتەتىنىن ايتتىق. ونىڭ ىشىندە ۇشقىش, ينجەنەر, مەنەدجەر تاعىسىن تاعى مامانداردى قوسقاندا ۇلكەندى-كىشىلى 107 مەكەمەدە جۇمىس ىستەيدى ەكەن. سالادا 53 اۋە كومپانياسى قىزمەت كورسەتەدى. ونىڭ 8-ءى كۇندەلىكتى جولاۋشى تاسىمالىنا ارالاسادى. باسقاسى اۋىل شارۋاشىلىعىن, ماۋسىمعا قاراي ۇشاتىن چارتەرلىك رەيستى جانداندىرسا, بۇل قاتارعا VIP جولاۋشى تاسيتىن كومپانيانى دا قوسامىز. ەلدە 25 اۋەجاي بار. ونىڭ جەتەۋى – جەرگىلىكتى شاعىن اەروپورت. الماتى, اقتوبەدە اۆياجوندەۋ زاۋىتى بۇرىننان جۇمىس ىستەيدى. سوسىن, اەروناۆيگاتسيا, ياعني اۋە قاتىناسىن باقىلايتىن كومپانيانىڭ دا ماماندارىن ەسەپكە قوسامىز.

اۆيا­تسيا­عا مامان دايارلايتىن ورتا­لىق­ ازيا­دا­عى ازاماتتىق اۆياتسيا اكادەمياسى – الماتىدا. اكادەميا ۇجىمى قازىر جوعا­رى جانە ورتا ءبىلىمدى مامانداردى دا وقىتادى. كەڭەس وكىمەتى تۇسىن­دا اۆياتسيا سالاسىندا 6 جوعارى وقۋ ورنى بولعان. اقتوبەدەگى ۋچيليششەدە ۇشقىشتار دايارلاعان. ەگەمەندىك العاننان كەيىن, 1995 جىلى ازاماتتىق اۆياتسيا اكادەمياسى قۇرىلىپ, 2000 جىلى ءبىرىنشى تۇلەكتەرىن شىعاردى. سودان بەرىگە دەيىنگى ارالىقتى ەسەپتەسەك, اكادەميا 23 جىلدا 7000 تۇلەك دايارلاپتى. ولاردىڭ شامامەن 80%-ى اۆياتسيا سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. بىراق قازىر سالادا 20 مىڭ جۇمىسشى ەڭبەك ەتەتىنىن ەسكەرسەك, سالىستىرمالى تۇردە بىلىكتى مامان از ەكەنىن بايقايمىز. بۇل – اۆياتسياداعى مامانداردىڭ ورتا جاسى 50-دەن اساتىنى تۋرالى دەرەكتى راستايدى. قىسقاسى, كادر­لار قارتايىپ بارادى. بۇرىن ازاماتتىق اۆياتسيا كوميتەتىنىڭ مامان­دارى اۋە كومپانيالارىنىڭ جانە سالاداعى باسقا دا مەكەمەلەردىڭ جۇمىسىن تىڭعىلىقتى تەكسەرىپ, وزدەرى قاداعالاسا, قازىر بۇل مىندەت باسقا مەكەمەگە جۇكتەلگەن. كوميتەت ۇكىمەت پەن اۆياتسيا اراسىندا بايلانىس ورناتىپ, سالاداعى ساياساتتى جۇزەگە اسىرادى. ءبىز اۆياتسيا سالاسىنا مامان دايارلاۋ ىسىندەگى وزەكتى ماسەلەردى ازاماتتىق اۆياتسيا اكادەمياسىنىڭ رەكتورى بەكەن سەيداحمەتوۆتەن سۇراپ بىلدىك.

– ەلىمىز وركەندەپ كەلەدى. مۇنى سان سالاداعى جەتىستىكتەرگە قاراپ اڭ­عا­رۋ قيىن ەمەس. اۋە كومپانيالارى­ د­ا حالىقارالىق تالاپتاردى بارىن­شا­ ساقتاپ وتىر. ەلدەگى ءىرى «Air Astana», «SCAT» اۋە كومپانيا­لارى جولاۋ­شى­­لارعا زاماناۋي Boeing, Airbus ۇشاق­تا­رىمەن قىزمەت كورسەتۋدە. ءبىز يكاو (چيكاگو كونۆەنتسياسى) دەپ اتالاتىن حالىق­ارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيى­مى­­نىڭ تالاپتارىنا ساي جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. ەلىمىز 1992 جىلى اتالعان ۇيىمعا قوسىل­دى. سوندىقتان اۋە قاۋىپسىزدىگىنە كومي­تەت, ۇكىمەت جاۋاپتى. يكاو-نىڭ 19 باعىت بويىنشا قۇجاتى بار. ءبىرىنشى باعىت­تىڭ وزىندە 100 ستاندارت, 650 قۇجات­قا سايكەستىك قارالادى. مۇندا اۆيا­تسيا سالاسىنا مامان دايارلاۋ, وقۋ ورتا­لىعىنا قويىلاتىن تالاپتار, ءبىلىم بەرۋ­ جۇيەسى تۇگەل قامتىلعان. وسى تالاپ­تار­ اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆيا­تسيا­ قىزمەتى تۋرالى زاڭدا جازىلعان. زاڭ دا حالىقارالىق تالاپ­تار­عا ورايلاستىرىلىپ, جاڭارتىلىپ جا­تىر. اۋە كومپانيالارى حالىقارالىق تالاپ­تاردى مىندەتتى تۇردە ساقتايدى. سول ءۇشىن دە ءبىز وقۋ باعدارلامالارىن بارىن­شا جەتىلدىرىپ جاتىرمىز. وسى باعىت­تا العا قويعان جوس­پارىمىز كوپ. ما­ق­ساتىمىز – اۆياتسيا سالاسىنىڭ ۇز­دىك­­ تاجىريبەلەرىن ەنگىزىپ, سايكەسىنشە سا­­پا­لى مامان دايارلاۋ, – دەيدى ب. سەيداح­مە­توۆ.

اۋە قاتىناسى حالىقارالىق تالاپقا ساي بولۋعا ءتيىس

ەلدىڭ اۆياتسيا سالاسى يكاو-نىڭ تالابىنا ساي 82% جۇمىس ىستەپ وتىر دەگەن ماعلۇمات بار. اتالعان حالىقارالىق ۇيىم اۋە كومپانيالارىن, ۇشقىشتاردى, اەروناۆيگاتسيانى, اەروپورتتاردى ءبارىن-ءبارىن بولەك قاداعالايدى. مۇنىڭ ءبىر باعىتى حالىقارالىق تالاپقا ساي مامان دايارلاۋعا قاتىستى. كادر دايارلاۋعا بايلانىستى 90 سۇراق بولسا, ونىڭ ناقتى 20-سى اكادەميانىڭ جۇمىسىنا قارايدى. دەمەك وسى تالاپتىڭ جۇيەلى ورىندالۋىنا دا ەل ۇكىمەتى نازار اۋدارادى.

– بۇگىندە ءبىز يكاو-نىڭ وزىمىزگە جۇك­تەلگەن تالابىنا ساي مامان دايارلاۋى­مىز قاجەت. اتالعان ۇيىمعا 192 مەملە­كەت­ قارايدى. سونىڭ ىشىندە ءبىز دە اۋە قا­تى­ناسىن ەۋروپا ستاندارتتارىنا ساي ۇيلەستىرمەسەك بولمايدى. ءبىز 2016 جىلدان بەرى وسى تالاپقا ساي بولۋىمىز كەرەك دەپ مەجەلى مىندەت قويدىق. بىزدەگى اۋە كومپانيالار ەۋروپا تالابىنا ساي جۇمىس ىستەيدى. بۇل دەگەنىڭىز ءبىز دە اكادەميا تۇلەكتەرىن حالىقارالىق تالاپقا ساي دايارلاۋىمىز كەرەك دەگەندى ۇقتىرادى. ەندى اكادەميا نە ىستەپ جاتىر, دەگەن سۇراققا توقتالايىق. ءبىزدىڭ قۇجاتتارىمىز, وقۋلىقتارىمىز ەۋروپا تاجىري­بەسىنەن الىنعان. ستۋدەنتتەردى تالاپ­­قا ساي وقىتامىز. بىراق «Air Astana»­ اۋە كومپانياسى ۇشقىشتاردى دايار­­­­لاۋ ءۇشىن سول ەۋروپا وداعىنىڭ اۋدي­­­تىنا ءوتۋ تۋرالى تالاپ قويادى. ال وعان وتۋ­گە ءبىرىنشى ۋاقىت, ەكىنشى قاراجات كەرەك, – دەيدى اكادەميا رەكتورى.

وسى ماسەلە كەشە نەمەسە بۇگىن تۋىن­دا­ماعانى بەلگىلى. مىسالى, 2012 جىلى ەلى­مىز ەۋروپا تالابىنا سايكەس مامان دايار­لاۋ كەرەك دەپ العا ۇلكەن ماقسات قوي­دى. سودان وقۋ ورنىنىڭ باسشىلىعى 2015 جىلى اكادەميانىڭ ماتەريالدىق-تەحني­­كا­لىق بازاسىن جاڭعىرتۋعا ۇكى­مەت­­تەن 3,5 ملرد تەڭگە قاراجات سۇرا­­عان. كوپ ۇزا­ماي اكادەميانىڭ جوعىن تۇگەن­دەۋ­گە 1,7 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن. وعان وقۋ-جاتتىعۋعا ارنالعان 7 ۇشاق الى­نىپتى.­ ونىڭ التاۋى – ءبىر موتورلى, بىرەۋى – ەكى موتورلى ۇشاق بولسا, وسىعان قوسا Boeing, Airbus جاتتىعۋ ترەناجەرلەرى دە بار. ەندى اراعا 7 جىل سالىپ وسى ماسە­لە قايتا قاۋزالىپ وتىر. سەبەبى بۇ­گىن­گى دايارلاعان ۇشقىشتاردى «Air Astana», «SCAT» اۋە كومپانيالارى مويىن­دامايدى. ول ءۇشىن اكادەميا ەۋرو­پا­نىڭ ۇشۋ قاۋىپسىزدىك ءاۋديتىن ءوتىپ, سەرتيفيكات الۋى كەرەك. نەگىزى, اكادە­ميا باسشىلىعى وسى ماسەلەنى 2019 جىلدان قايتا قوزعاعان. ءتىپتى سول جىلى اكادەميانىڭ دامۋ باعدارلاماسى بەكىتىل­گەن. حالىقارالىق تالاپتاردى ورىن­داۋ جايىن اكادەميانىڭ ديرەكتور­لار­ كەڭەسى, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيستر­لىگى دە قولداپ وتىر ەكەن. ەندى اكادە­ميا باسشىلىعى ۇكىمەتتەن وسى تالاپ­تى ورىنداۋعا 4 ملرد تەڭگەگە جۋىق قاراجات سۇراپ وتىر. وسىعان قوسا اكادە­ميا­نىڭ ءوزى دە 640 ميلليون تەڭگە قارجى قاراس­تىرۋعا نيەتتى. سەبەبى اۋديت­تەن ءوتۋ ءۇشىن اكادەمياعا شەتەلدىك كومپانيا جاردەمدەسۋى قاجەت. قازىر وسى بويىنشا كەلىسىمدەر جۇرگىزىلىپ جاتقان كورىنەدى. ياعني ءبىر شەتەلدىك كومپانيا اكادەميانى اۋديت وتۋگە 2025 جىلعا دەيىن دايىندايدى. ەندى اكادەميا سۇراپ وتىرعان قارجى قايدا جۇمسالادى دەگەن سۇراق تۋادى. تۇلەكتەردىڭ بىلىكتىلىگى حالىقارالىق تالاپتارعا ساي بولۋى ءۇشىن اكادەمياعا كەمى ينسترۋمەنتالدى ءۇش ۇشاق كەرەك ەكەن. اكادەميانىڭ بالانسىنداعى قازىرگى ۇشاقتى تىزگىندەگەن ۇشقىش­تار ۆيزۋالدى, ياعني توڭىرەكتەگى جاع­دايدى كوزبەن باقىلاپ ۇشادى. ال اۋە كومپانيالارىنا كۇندىز دە, تۇندە دە ۇشاتىن ۇشقىشتار كەرەك. ونى ەكى­نىڭ­-ءبىرى وڭايلىقپەن باسقارا المايدى. تۇلەكتەردى وسى ۇشاقتى باسقارۋعا ماشىق­تاندىراتىن وقۋ-جاتتىعۋ ۇشاق­تا­رى­ بار. اكادەميانىڭ سۇراپ وتىرعانى – وسى. سوسىن, اكادەمياعا اەرودروم قاجەت. ويت­كەنى قازىر ۇشقىشتار ۇشۋ پراكتيكاسىن تارازدا بارىپ وتكىزىپ, سوندا دا­يىندالىپ ءجۇر.

ەكىنىڭ ءبىرى ۇشقىش بولا المايدى

 اۆياتسيا اكادەمياسىنىڭ وقىتۋشى­لا­رى­ اەرودرومعا ءبىرىنشى بارعان تۇلەكتەردى 40 ساعات ۇيرەتەدى. ۇشاق باسقارۋعا قابىلەتى بار جاستىڭ الەۋەتى 20 ساعات ۇشقاننان كەيىن-اق بەلگىلى بولادى ەكەن. ۇشقىش بولۋ­عا ۇمتىلاتىن جاستار كوپ. ونىڭ ىشىن­­دە جوعارى جالاقىنى كوزدەپ نەمەسە ماماندىقتىڭ بەدەلىنە قاراپ كەلەتىندەر دە بارشىلىق. بىراق اكادەميا ۇشقىشتاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن بىلتىر ۇشقىش بولۋدى كوزدەگەن جاستاردىڭ ىشىنەن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدەن 100-دەن جوعارى بالل جيعان تۇلەكتەردى قابىلداعان. ولار تەستىلەۋدە فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىن تاڭداۋعا ءتيىس. سونىمەن قاتار اعىلشىن ءتىلىن جاقسى ءبىلىپ, مەديتسينالىق كوميسسيادان دا سۇرىنبەي ءوتۋى كەرەك. وسى ەكى وتكەلدەن اسا الماي, ورتا جولدا قالعاندار دا جوق ەمەس. ياعني اۆياتسيا اكادەمياسىنا ەكىنىڭ ءبىرى وقۋعا تۇسە المايدى. ارينە, العاشىندا اكادەميا ۇلگەرىمى جاقسى بالالاردى تاڭدايدى. ءارى قاراي اعىلشىن ءتىلىن جەتىك بىلمەيتىن ستۋدەنتتەرگە اعىلشىندى تەرەڭىرەك وقىتادى. ويتكەنى ستۋدەنتتەر 3 جانە 4-كۋرسقا وتكەن­دە ماماندىعىنا تىكەلەي قاتىستى ساباق­تا­ر­دى تەك اعىلشىن تىلىندە وقيدى. بۇل – يكاو تالاپتارىنىڭ ءبىر تارماعىندا جازىلعان. بىلتىر اكادەميا ۇزدىك وقيتىن 5 ستۋدەنتكە ليتۆادا وقۋعا جولداما بەرگەن. ەندى بيىل 2-كۋرستا وقيتىن 60 بالانىڭ ىشىنەن 10 ستۋدەنتتى ىرىكتەپ, سوندا جىبەرۋدى كوزدەپ وتىر. شەتەلگە بارۋعا نيەتتى ءارى اعىلشىن ءتىلىن جەتىك بىلە­تىن جاستار جەتكىلىكتى, ارينە. وندا ۇشۋ پراك­تيكاسىنىڭ شىعىنىنا ۇكىمەت جاردەم­دەسكەنىمەن ستۋدەنت جاتىن ورىنعا, اس-سۋىنا 2 جىلدا كەمى 10 ملن تەڭگە جۇمساپ ۇلگەرەدى. بۇعان بارلىق اتا-انانىڭ جاعدايى كەلە بەرمەيتىنى تاعى بار. مينيستر ساياسات نۇربەك تە ستۋدەنت­تەردى شەتەلدە وقىتۋ تۋرالى ۇسىنىستى قولداپ وتىر. ازىرگە اكادەميا قاجەتتى سەرتيفيكاتىن العانشا, ستۋدەنت­تەر­دى شەتەلدە دايارلاپ, «Air Astana», «SCAT» اۋە كومپانيالارىنا ەۋروپا ستان­دارتىنا ساي جاستاردى جولدايدى. ەلدە اۆياتسياعا مامان دايارلايتىن باسقا وقۋ ورنى بولماعان سوڭ «SCAT» اۋە كوم­پانياسى اكادەميانىڭ تۇلەكتەرىن ءىشى­نا­را جۇمىسقا شاقىرادى. الايدا اۋە كوم­پانياسى اكادەميا تۇلەگىن جۇمىسقا قابىل­داعان كۇننىڭ وزىندە قوسىمشا تاعى شەتەلدە وقىتۋعا ءماجبۇر. سەبەبىن ايت­تىق­, اكادەميانىڭ سەرتيفيكاتى ەلدىڭ اۆيا­تسيا سالاسىندا مويىندالعانىمەن, ەۋرو­پا­نىڭ تالاپتارىنا ساي كەلمەي تۇر.

كورشى ەلدەردىڭ ۇشقىشتارى قايدا وقيدى؟

گەوساياسي احۋالعا بايلانىستى اۆياتسيادا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ەۋروپاعا جولى جابىلدى. ال وسىعان دەيىن قىر­عىزستان, وزبەكستان, تاجىكستان, تۇرىك­مەن­ستان ەلدەرىنىڭ ۇشقىشتارى سول رەسەي­دە دايارلانىپ كەلگەن. رەسەيدىڭ جول­دارى جابىق بولعان سوڭ اتالعان ەلدەر اۆياتسيادا بىزگە بەت بۇرا باستاعان ءتارىز­دى. نەگىزى رەسەي دە بۇرىن ءبىز سەكىل­دى ­ۇشقىشتاردى اۋەلى وزىندە دايارلاپ, كەيىن شەتەلدە وقىتىپ الاتىن. اكا­دەميا باسشىلىعى نەگە جانتالاسىپ 2025 جىلعا دەيىن ەۋروپا ستاندار­تىنا كوشۋگە بەكىنىپ وتىر؟ سەبەبى حا­لىقارالىق تالاپقا ساي مامان دايار­لاۋ ارقىلى اۆياتسيا سالا­سى­نىڭ بار­لىق باعىتتا جولى اشىلادى. سونىڭ نەگىز­گىلەرىن ايتار بولساق, بىرىنشىدەن, ەلگە قاجەت ۇشقىشتاردى دايارلاپ, ما­مان تاپشىلىعىنىڭ الدىن الادى. ەكىنشىدەن, كورشىلەس ەلدەرگە مامان­ دايار­لاۋ­ ماسەلەسى دە ەپتەپ جولعا قويىلعالى تۇر. قاراپ وتىرساق, كەلەشەكتە اۆياتسيا اكا­دەمياسى ەلگە عانا ەمەس كورشىلەس مەم­لەكەتتەرگە دە مامان دايارلايتىن ۇلكەن ورتالىققا اينالۋى ابدەن مۇمكىن. ويت­كەنى قازىردىڭ وزىندە اكادەميادا شەتەلدەن 30 بالا وقىپ جاتىر. ولارىڭ اراسىندا قىرعىزستان, رەسەي, قىتاي, موڭ­عوليادان كەلگەن جاستار بار. بيىل شەتەل­دەن 200 ورىنعا ۇسىنىس ءتۇسىپتى. اكا­دەميا باسشىلىعى كەلەشەكتە وقۋ ورتا­لىقتارىن جاڭارتىپ, جاتاقحانا ماسە­لەسىن دە قاراستىرۋدى ويلاستىرىپ وتىر. مۇنىڭ بارلىعى اكادەميانىڭ العا­ قويعان جوسپارلارىندا قامتىلعان. بيىل­ اكادەميانىڭ اقىلى قىزمەتتەرىن 40%-عا­ جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىرعانى وسىدان.

بىلتىر اكادەميا تۇلەكتەرىنىڭ 86%-ى­­­ جۇ­مىسقا ورنالاسقان. ال وقۋ ور­نىن­­­دا قازىر ءبىلىم الىپ جاتقان 1 400 ستۋ­دەنت­تىڭ جارتىسى – الماتى قالاسى مەن وبلىس جاستارى. ونىڭ ۇستىنە ايماق­تار­دان كەلگەن ستۋدەنتتەر دە اۋەلدەن ال­ماتىدا قالۋدى جوسپارلايتىنى بار. اۆياتسيا سالاسىندا ايماقتاعى اۋە­جايلار اكادەميانىڭ تۇلەكتەرىنە ۇسى­نىس تاستاپ, جۇمىسقا شاقىرۋدان قاش­پايدى. مۇندايدا تۇلەكتەردىڭ شا­عىن اۋەجايلاردا جالاقىنىڭ دا تو­مە­نىرەك بولاتىنىن ەسكەرىپ, قولدان كەل­سە ءىرى قالادا قالۋدى ويلايتىنى دا – زاڭ­دىلىق. مىسالى, بىلتىر اكادەميا باسشىلىعى اقتوبەدەن كەلگەن 20 ستۋدەنتتى ديپ­لو­مىن قولعا العان سوڭ ءوز ولكە­سىنە جول­داۋ­دى ويلاستىرعانىمەن, ولاردىڭ 16-سى­ ماماندىعى بويىنشا الماتىعا جۇمىسقا ورنالاسىپ ۇلگەرىپتى. ناق سول كەزدە جۇمىس تاپپاعان 4 ستۋدەنت تە وڭىرگە قايتۋعا ق ۇلىقتى ەمەس. مۇنداي جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن اكادەميا اۋەجايلارمەن كەلىسىمشارتقا وتىرۋدى كوزدەپ وتىر. ياعني اۆياتسيا اكادەمياسى دا تۇلەكتەر مەيلىنشە ءوز ايماقتارىنا بارىپ, سونداعى اۋەجايلاردىڭ الەۋەتىن ارتتىرسا دەيدى. ارينە, اۆياتسيا سالاسىندا تەك ۇشقىشتار عانا بولمايدى. سوندىقتان اكادەميا 11 باعىتتا مامان دايارلايدى. ۇشاق, تىكۇشاق باسقاراتىن ۇشقىشتاردان باستاپ, ديسپەتچەر, ينجەنەر, اۆياتسيا قاۋىپسىزدىگى, اەروپورت ءىسى سىندى وزگە دە ماماندىقتار بار. سول سەكىلدى اكادەميا كەلەشەكتە اۆيا­تسيا سالاسىنىڭ زاڭگەرلەرىن, اۆياتسيا قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن IT تەحنولوگيالاردى مەڭگەرگەن جاستاردى دا دايارلاۋ ماسەلەسىن ويلاستىرىپ وتىر.

اۆياتسيا اكادەمياسى بيىلعى تۇلەك­تەر­گە كوبىرەك مۇمكىندىك بەرۋدى ويلاپ, شەك­تى بالدى 85 دەپ بەلگىلەپتى. بىراق بۇل وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتتەرگە قويىپ وتىر­عان تالابى جەڭىل دەۋگە كەلمەيدى. نەگە دەسەك, اكادەميا باسشىلىعى ستۋدەنت­تەردىڭ كەم دەگەندە 70%-ى وقۋدى ءتامام­داپ ديپ­لوم السا, مۇنىڭ ءوزىن ءتاۋىر كور­سەتكىش دەپ سانايدى. اۆياتسياعا بىلىكتى ماماندار قاجەت. ال بىلىكتى ماماندار قىمبات تۇرادى. مىسالى, «Air Astana» اۋە كومپانياسىندا ۇشقىشتار ورتا ەسەپپەن 2-4 ملن تەڭگە كولەمىندە جالاقى الادى. وسىعان قاراماستان, ەلدىڭ اۆيا­تسيا سالاسىندا شەتەلدىك ۇشقىشتار بارشىلىق. جۋىردا الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر ءىرى اۋە كومپانيالارىنىڭ مەنەدجەر, باسشىلارى شەتەلدىكتەر دەگەن حابار تارادى. سوندا ەلدە اۆياتسيا سالاسىن ۇرشىقشا ءيىرىپ اكەتەتىن ماماندار جوق بولعانى ما؟ اۆياتسياعا ءالى دە بولسا بىلىكتى, تاجىريبەلى ءارى باسقارۋشىلىق قابىلەتى جوعارى جاس­تار كوپتەپ كەلۋى كەرەك. بۇل ماسەلە – ازا­­مات­تىق اۆيا­تسيا اكادەمياسىنىڭ ماتەريال­دىق­-تەحنيكالىق بازانى جاڭارتۋ تۋرالى جوس­پاردى قالاي ورىندايتىنىنا دا بايلا­نىس­تى بولىپ تۇر.