الاعاي دا بۇلاعاي زامانداردا بوسىپ كەتىپ, بوتەننىڭ بوساعاسىندا جۇرگەن قازاقتاردى قازاقستانعا كوشىرۋ – مەملەكەتتىڭ قاشاندا مىندەتى دەسەك, ارتىق ايتپاعانىمىز شىعار. شەتتە جۇرگەن قانداستاردى ەلگە تارتۋ جۇمىستارى وبلىسىمىزدا قايتا جاندانىپ, سامار اۋدانىندا بىرقاتار جۇمىس باستالىپ تا كەتتى. قايتا دەپ وتىرعانىمىز, ەلدى دۇرلىكتىرگەن «كوۆيد» كەزىندە شەكارالار جابىلىپ, بارىس-كەلىس توقتاپ قالعان.
سامار اۋدانىندا جۇمىسشى كۇشىن تارتۋ باعىتىندا بىرقاتار جۇمىس قولعا الىندى. حالىقتى ەرىكتى تۇردە كوشىرۋ قاعيدالارىنا سايكەس, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترىنىڭ №515 بۇيرىعىمەن جانە قانداستاردى قابىلداۋدىڭ وڭىرلىك كۆوتاسى بويىنشا 2023 جىلى سامار اۋدانىنا قونىس اۋدارۋعا مۇمكىندىكتەر, بىرقاتار جەڭىلدىك بار. ايتا كەتەرلىگى, اۋدان باسشىلىعى قانداستارعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار الماتى, جامبىل, ماڭعىستاۋ, تۇركىستان, قىزىلوردا وبلىستارىنان, جەتىسۋ وبلىسىنان جانە استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىنان كوشىپ كەلەم دەۋشىلەرگە الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ بارىن ايتىپ وتىر.
اۋدان اكىمدىگىنەن تۇسكەن رەسمي اقپاراتقا سۇيەنسەك, قانداستاردىڭ وڭىرارالىق قونىس اۋدارۋى شەڭبەرىندە جاڭا تۇرعىلىقتى جەرىنە كەلگەننەن كەيىن قونىس اۋدارۋشىلار مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە, سونداي-اق وتباسىلىق جاعدايىنا قاراماستان, جالعىزباستى ادامدارعا ماتەريالدىق كومەك تولەنەدى. تارقاتىپ جازساق, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى بەكىتكەن يپوتەكالىق باعدارلاما شەڭبەرىندە تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ, ءۇي سالۋ نەمەسە يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي قارىزدارى بويىنشا باستاپقى جارنا ءۇشىن اقشالاي تولەم جاسالىپ, ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلەدى. سونداي-اق تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ كەزىندە ساتۋ شارتىنا سايكەس ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانك ساتۋشىنىڭ دەربەس شوتىنا تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ 50%-ى تولەنەدى. الايدا تولەم سوماسى 4 ملن تەڭگەگە دەيىنگى تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ جارتىسىنان اسپايدى. ودان بولەك, كوشۋگە ارنالعان شىعىنداردى وتەۋ ءۇشىن ءبىر ۋاقىتتا وتباسىنىڭ وتاعاسى مەن ءاربىر مۇشەسىنە 70 اەك, ياعني 241 500 تەڭگە مولشەرىندە الەۋمەتتىك كومەك بەرىلەدى. ەگەر كوشىپ كەلە سالا ءۇي ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بولماسا, باسپانا جالداۋعا, كوممۋنالدىق قىزمەتتەردى تولەۋگە اي سايىن ءبىر ادام ءۇشىن 15 اەك (51750 تەڭگە) مولشەرىندە اقشا بەلگىلەنگەن. ەگەر وتباسى مۇشەلەرىنىڭ سانى ەكىدەن تورتكە دەيىن بولسا, 18 اەك (62100 تەڭگە), بەس جانە ودان كوپ ادام بولعان كەزدە 21 اەك (72450 تەڭگە) مولشەرىندە تولەنەدى. ايتا كەتەرلىگى, ءبىر جىلدان كەيىن بۇل تولەم توقتايدى. سوندىقتان دا ون ەكى اي ىشىندە ءۇي ساتىپ العان ابزال.
جىل باسىنان بەرى جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى 20 ادامنان تۇراتىن قانداستاردى قونىستاندىرۋ كۆوتاسى بويىنشا جوسپارلى كورسەتكىشتەردى بەكىتتى. بۇگىنگى تاڭدا قانداستار اراسىنان سامار اۋدانىنا 9 ادام كەلدى. ولاردىڭ ەكى وتباسى Mونعوليادان قونىس اۋداردى: اۋەز تىلەگەننىڭ وتباسى بەس ادامنان تۇرادى. جۇبايى 3 جاسقا دەيىنگى بالا كۇتىمىمەن ۇيدە وتىر. اۋەز تىلەگەن «ەلەمەس ساپاربەك» جك-دا تۇراقتى جۇمىس ورنىنا شەبەر رەتىندە جۇمىسقا ورنالاستى. اسەت اماندىقتىڭ وتباسى ءتورت ادامنان تۇرادى. ونىڭ مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالارى بار. ول دا «ەلەمەس ساپاربەك» جك-دا قولونەرشى بولىپ جۇمىسقا ورنالاستى. سونداي-اق اۋدانعا 11 قانداستى كوشىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
قانداستاردى كوشىرۋ جۇمىستارى بويىنشا دۇنيەجۇزى قازاقتار قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى موڭعوليانىڭ بايان-ولگەي ايماعىندا بولىپ, قانداستارمەن جولىقتى. دجقق-نىڭ بايان-ولگەي ايماعى بويىنشا توراعاسى حابساتتار ومار ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانعا بەت تۇزەگەلى وتىرعان 130 وتباسى بولسا, ونىڭ 15-20-سى شىعىس قازاقستاندى كوزدەپ وتىر.
– بيىل بۋىنىپ-ءتۇيىنىپ, كوشۋگە بەل بۋىپ وتىرعان وتباسىلار كوپ. ءبىر جاعىنان جۇت تا سەبەپ بولدى عوي دەيمىن. ەكىنشى جاعىنان نەشە جىل جابىلىپ تۇرعان شەكارا اشىلدى. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان ەش كەدەرگىسىز اتامەكەن اسىپ كەتۋلەرى ءۇشىن قولدان كەلگەن كومەكتى ايامايمىز, – دەدى حابساتتار ومار ۇلى.
الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى ماماندارى دا كوشىپ كەلگەن اعايىندى جۇمىسپەن قامتۋ ءۇشىن دە جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتادى. الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى مەن ءوتىنىش بەرۋشى اراسىندا 5 جىل مەرزىمگە جاسالادى. دەمەك, كوشىپ كەلگەن ازاماتتار قايتا كوشكەن جاعدايدا العان سومانى كەرى بيۋدجەتكە وتەۋگە ءتيىس. جالپى, الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت جاسالعاننان كەيىن قونىس اۋدارۋشىلار بەس جىل بويى وسى جەردە تۇرۋى كەرەك.
– سامار اۋدانى – توعىز جولدىڭ تورابىندا تۇرعان اۋىلشارۋاشىلىق اۋدانى. الەۋمەتتىك پوتەنتسيالى جوعارى. بۇقتىرما سۋ قويماسىن جاعالاي جاتقاندىقتان, تۋريزم سالاسى دا قارقىن الىپ كەلەدى. سوندىقتان دا ەڭبەك ەتەمىن دەگەن ادامعا جۇمىس تابىلادى. مەملەكەتتەن الەۋمەتتىك كومەكتەر كورسەتىلەدى. كوشىپ كەلەمىز دەگەن قانداستارعا قاشاندا قولداۋ كورسەتەمىز, – دەيدى سامار اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى قايدار سۇراشەۆ.
2023 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا تۇركىستان وبلىسىندا بوس ورىندار جارمەڭكەسى وتكىزىلىپ, سامار اۋدانىنان دا دەلەگاتسيا قاتىستى. بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسىندە اۋدانعا كەلۋگە نيەت بىلدىرگەن قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىق سۇراعى بويىنشا اقپارات ۇسىنىلدى. ناتيجەسىندە, 4 وتباسى ماۋسىم ايىنىڭ باسىندا سامارعا كوشتى. بۇعان دەيىن 2021 جىلى تۇركىستان وبلىسىنان ءبىر وتباسى كەلگەن. ولار ءىرى قارا مال ساتىپ الۋعا وتەۋسىز گرانت الدى, جۇبايى باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى بولىپ جۇمىسقا ورنالاستى. كوشۋگە ارنالعان شىعىنداردى وتەۋگە ءبىر ۋاقىتتا وتباسىنىڭ وتاعاسى مەن ءاربىر مۇشەسىنە 70 اەك (204 190 تەڭگە) مولشەرىندە ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلدى. جۇمىس وسى قارقىنمەن جۇرگىزىلەتىن بولسا, جاقىن جىلدارى اۋدان حالقى ەسەلەنە بەرەرى ءسوزسىز.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
سامار اۋدانى