ەكولوگيالىق ماسەلەلەر ەلدى ەكىۇداي كوڭىل كۇيگە تۇسىرەتىنى بەلگىلى. بۇل رەتتە تابيعاتى كوركەم جەتىسۋ ءوڭىرىنىڭ دە جايى باستى نازاردا. نەگە دەسەڭىز, ءتۋريزمنىڭ تۇتقاسىنا اينالعان ءوڭىردى مۇنداي تۇيتكىلدىڭ توڭىرەكتەپ جۇرەتىنى داۋسىز. دەگەنمەن ماماندار وبلىستاعى ەكولوگيالىق جاعداي باسقا وڭىرلەرمەن سالىستىرعاندا قولايلى ەكەنىن ايتىپ ءجۇر.
جۇرگىزىلگەن ەكولوگيالىق مونيتورينگ ناتيجەسى بويىنشا ەكولوگيالىق احۋالى ناشار دەپ سانالاتىن تالدىقورعان جانە تەكەلى قالالارىنىڭ اتموسفەرالىق اۋاسىنىڭ لاستانۋ دەڭگەيى تومەن ەكەنى انىقتالعان. دەمەك, ايماقتاعى ەكولوگيالىق احۋال قالىپتى. دەسە دە, بۇل ماسەلە ارقاشان ءجىتى قاداعالاۋدا بولعانى ابزال.
جالپى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سۋ كودەكسىنە سايكەس جەرۇستى سۋلارىنىڭ لاستانۋىن, بىتەلۋىن بولدىرماۋ, سونداي-اق وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسىن ساقتاۋ ماقساتىندا وبلىس اۋماعىندا جىل سايىن سۋ قورعاۋ ايماقتارى مەن بەلدەۋلەرىن بەلگىلەۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلەدى. 2006-2022 جىلدار ارالىعىندا وبلىستىڭ ءىرى وزەنى مەن كولى, سۋ قويماسىندا سۋ قورعاۋ ايماعى مەن بەلدەۋى ورناتىلعان. بيىل جوبا بويىنشا «جۇماق كولدەرى», مەلنيچنايا, گولۋبينوۆكا, تىنىباس, قوعالى, سارىبۇلاق وزەندەرىنىڭ سۋ قورعاۋ ايماعى مەن بەلدەۋىن ورناتۋ جوسپارلانۋدا. وعان 30,0 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان.
قورشاعان ورتانى ءبۇلدىرىپ, ەكولوگيالىق احۋالدى قيىنداتاتىن كاسىپورىنداردان شىعارىلاتىن لاستاۋشى زاتتار قالدىقتارى ەكەنى دە بەلگىلى. بىلتىر ونىڭ ناقتى كولەمى شامامەن 18,6 مىڭ توننانى قۇرادى. بۇگىنگى تاڭدا كوممۋنالدىق قالدىقتارمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ءتيىمسىز ادىستەرى جانە ەسكىرگەن كارىز تازارتۋ جۇيەلەرى دە نەگىزگى ەكولوگيالىق ماسەلەگە اينالدى. وسىعان وراي وبلىس جۇرتشىلىعى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى بىرلەسىپ جەتىسۋ وبلىسىنىڭ ەكولوگيا ماسەلەسىن كەشەندى شەشۋدىڭ جول كارتاسى ازىرلەندى.
تابىستى جۇمىستار اتقارىلىپ, تۇرعىندارعا قورشاعان ورتانى قورعاۋعا قاتىستى شارالار ءتۇسىندىرىلىپ جاتسا دا ونى ەسكەرمەيتىندەر جەتەرلىك. وتكەن جىلى ەكولوگيا دەپارتامەنتى 34 لاۋازىمدى تۇلعانى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتقان. ول قاتاردا تالدىقورعان جانە تەكەلى قالالارى, سارقان, قاراتال, كەربۇلاق جانە پانفيلوۆ اۋداندارىنىڭ لاۋازىمدى قىزمەتكەرلەرى بار. ولارعا جالپى سوماسى 1 ملن تەڭگەدەن استام ايىپپۇل سالىنىپتى. ارينە, ماسەلەنىڭ ءبارىن ايىپپۇلمەن شەشۋگە كەلمەيدى. ەڭ باستىسى, ادامداردىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋعا باعىتتالعان تۇسىنىگىن تەرەڭدەتۋ كەرەك.
ايماقتا قاتتى تۇرمىستىق قالدىق توگىلەتىن پوليگونداردىڭ جۇمىسىن رەتتەپ وتىرۋدىڭ دا ماڭىزى جوعارى. الايدا تالدىقورعان, ەسكەلدى جانە كەربۇلاق اۋداندارىندا 3 پوليگون رۇقسات قۇجاتتارىنسىز جۇمىس ىستەپ كەلەدى. اقسۋ, سارقان اۋداندارى مەن تەكەلى قالاسىندا قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى توگەتىن ارنايى پوليگون جوق. جەردى قاشىقتىقتان زوندتاۋ (گەوپورتال) جۇيەسىنىڭ دەرەگى بويىنشا زاڭسىز قوقىس ۇيىندىلەرى انىقتالىپ, ءاربىر كوورديناتتارعا جەكە ءفوتوتۇسىرىلىم جاسالعان. انىقتالعان فاكتىلەردىڭ نەگىزىندە جەرگىلىكتى اكىمدىككە زاڭسىز قوقىس ۇيىندىلەرىن ارنايى ورىندارعا شىعارۋ قاجەتتىگى تۋرالى تاپسىرما بەرىلگەن.
كەيىنگى جىلدارى جەتىسۋ وبلىسىندا جىلىتۋ قازاندىقتارىن گازعا اۋىستىرۋ جۇمىسى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وتكەن جىلى تالدىقورعان قالاسى, كوكسۋ جانە ەسكەلدى اۋداندارىنىڭ 6 قازاندىعى گازعا اۋىستىرىلدى. ەسكەلدى اۋدانىنىڭ كارىز جەلىلەرىن جاڭعىرتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى, تالدىقورعان قالاسىنىڭ LED-ەكراندارىندا قازگيدرومەتتەن بەرگەن اتموسفەرالىق اۋانىڭ ساپاسى تۋرالى اقپارات كورسەتىلىپ, تۇرعىندارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىسى ءجيى جۇرگىزىلەتىنىن دە ايتا كەتكەن ءجون.
وتكەندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جونىندەگى كەڭەس وتىرىسىنىڭ حاتتاماسىنا ساي رۇقسات ەتىلمەگەن بارلىق پوليگونداردى جويۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگى تۋرالى تاپسىرماسى تۇسكەنىن بىلەمىز. وسىعان وراي «جەتىسۋ وبلىسىنىڭ ەلدى مەكەندەرىن كوكتەمگى-كۇزگى سانيتارلىق تازارتۋ, اباتتاندىرۋ جانە كوگالداندىرۋ ايلىعىن وتكىزۋ تۋرالى» وبلىس اكىمدىگىنىڭ №46 قاۋلىسى قابىلدانىپ, ونىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋ ماقساتىندا قۇزىرلى ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس توبى قۇرىلدى. ولار ەلدى مەكەندەردى ارالاپ, قوردالانعان ماسەلەلەردى زەرتتەپ-زەردەلەي باستادى.
جەتىسۋ وبلىسى