دايان شەبەرلەرى دارالانبادى

قازاقستان تاەكۆوندوسىنىڭ ىرگەتاسىن تۇركيادا دۇنيەگە كەلىپ, گەرمانيادا تۇر­عان قانداسىمىز مۇستافا وزتۇرىكتىڭ قالاعانىن بارشا جۇرت جاقسى بىلەدى. ول ءبىرتۋار تۇلعا بەكسەيىت تۇلكيەۆپەن بىرگە وسى ونەردىڭ قۇلاشىن كەڭىنەن جايىپ, كوسەگەسىن كوگەرتۋگە سۇبەلى ۇلەس قوستى. بىر­­اق ۇلاعاتتى ۇستازداردىڭ ومىرلەرى كەل­تە بولدى. مۇستافا قابەن ۇلى 1995 جىلى 40 جاسىندا, بەكسەيىت ابدەز ۇلى 1998 جىلى 43 جاسىندا فانيدەن باقيعا ات­تاندى. الاشتىڭ ارىستاي ازاماتتارى قاپيادا قازا تاپقاننان كەيىن رەسپۋب­ليكالىق فەدەراتسياسىنىڭ تىزگىنىن شام­سات يسابەكوۆ ۇستادى. ىسكەر باسشى وسى قىزمەتتە وتىرعان 13 جىلعا جۋىق ۋاقىت ارالىعىندا اۋقىمدى شارۋالار اتقارىپ, سپورتتىڭ بۇل ءتۇرىنىڭ وركەندەۋىنە بارىنشا اتسالىستى.

وتكەنگە زەر سالساق, الەم چەمپيو­نا­تى­­نىڭ العاشقى جۇلدەسىنە جەرلەس­تەرىمىز 1999 جىلى قول جەتكىزگەن ەكەن. كانادانىڭ ەدمونتون قالاسىندا جالاۋى جەلبىرەگەن جارىستا 84 كيلو سالماق دارەجەسىندە ونەر كورسەتكەن 20 جاستاعى شىمكەنتتىڭ شىمىر جىگىتى ءادىلحان ساعىندىقوۆ قولا مەدالدى موينىندا جارقىراتتى. وعان دەيىن بانگكوكتا الاۋى تۇتانعان ازيا ويىندارىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن سۇلتانماحمۇت شوقپىتوۆتىڭ شاكىرتى ۇيەڭكى جاپىراقتار ەلىندە يراندىق مادجيد افلاكي مەن تۇركيالىق ياسين ياگيزدەن عانا قالىپ قويدى.

2003 جىلى گەرمانيانىڭ گارميش-پارتەنكيرحەن قالاسىندا اتىراۋلىق ليا نۇركينانىڭ باعى جاندى. 67 كيلو سالماقتا سىنعا تۇسكەن ول كورەيالىق لي حون حي مەن حورۆاتيالىق ساندرا ءشاريچتى العا جىبەرىپ, ءۇشىنشى ساتىعا تابان تىرەدى. كەيىننەن ليا دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەرسيادا مەن ازيا چەمپيوناتىندا ءدال سول مەجەدەن كورىندى.

2007 جىلى بەيجىڭدە ۇيىمداس­تى­رىلعان ءدۇبىرلى دودادا ماقسۇت نارباەۆ جاتتىقتىرعان قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قۇراماسى ءوز تاريحىنداعى ەڭ زور تابىسىنا قول جەتكىزدى. قىتايعا اتتانعان ءۇش دايان شەبەرلەرى ولجاعا كەنەلدى. بۇل جا­رىستا اسلان باتىقۇلوۆ (54 كيلو), ار­مان شىلمانوۆ (84 كيلو) جانە نازگۇل تاجىگۇلوۆا (51 كيلو) قولا مەدالداردى قورجىنعا سالدى. 2009 جىلى قايتا سول شىلمانوۆ دانيانىڭ كوپەنگاگەنىندە ءۇشىنشى ساتىعا جايعاستى. جالپى, اۋىر جانە اسا اۋىر سالماق دارەجەلەرىندە ونەر كورسەتكەن بۇل جىگىتتىڭ ەل سپورتىنا سىڭىر­گەن ەڭبەگى زور. ول – بەيجىڭ وليم­پياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتانىپ, ازيا ويىندارىندا ءۇش رەت ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى, قۇرلىق چەمپيوناتىندا 1 التىن, 2 كۇمىس جانە 2 قولا مەدال ەنشىلەدى. تەمىرتاۋدا تۋىپ-ءوسىپ, كەيىننەن اتىراۋعا قونىس اۋدارعان ارماننىڭ بۇل جەتىستىگىن ءالى كۇنگە دەيىن ەلىمىزدىڭ بىردە-ءبىر تاەكۆوندوشىسى قايتالاي العان جوق.

2013 جىلى وتاندىق فەدەراتسيانىڭ باسشىلىعىنا وليگارحتار كەلدى. سول كەزدە ولار «قاراجاتتى ءۇيىپ-توگەدى, دايان شەبەرلەرىنىڭ ەش الاڭسىز دايارلانۋىنا بارىنشا جاعداي جاسالادى, سونىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ سپورتشىلار ءتۇرلى-ءتۇستى مەدالداردى ءۇيىپ-توگىپ الادى» دەپ پايىمدادىق. بىراق مۇنىمىز بەكەر ەكەن. سوڭعى 10 جىل ۋاقىت ارالىعىندا جەرلەستەرىمىزدىڭ شاماسى ەكى جۇلدە الۋعا عانا جەتتى. اتاپ ايتساق, 2017 جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ مۋدجۋ قالاسىندا شىمىلدىعى تۇرىلگەن دۇنيەجۇزىلىك دودادا قايرات سارىمساقوۆتىڭ ونەرىنە ءتانتى بولدىق. 74 كيلو سالماقتا كۇش سى­ناسقان قانداسىمىز رەسەيلىك ماكسيم حرامتسوۆ پەن وزبەكستاندىق نيكيتا رافا­لوۆيچتەن كەيىنگى ءۇشىنشى ورىنعا تۇراقتادى. ءدال سول قايرات 2019 جىلى ۇلى­بريتانيانىڭ مانچەستەر قالاسىندا جالاۋى جەلبىرەگەن جارىستا قايتا قولا مەدالدى قانجىعاسىنا بايلادى. تۇ­ماندى البيوندا يتاليالىق سيمونە الەسسيو التىن السا, يوردانيالىق احماد ابۋگاۋش كۇمىسپەن كۇپتەلدى. مىنە, 1993-2023 جىلدار ارالىعىندا 15 رەت ۇيىم­داستىرىلعان الەم چەمپيوناتىندا قازاق­ستاننىڭ دايان شەبەرلەرى بار-جوعى سەگىز جۇلدەگە عانا قول جەتكىزە الدى. ونىڭ بار­لىعى دا قولا مەدال. ارينە, بۇل كورسەت­كىشكە «كوڭىل تولادى» دەپ ايتا المايمىز.

باكۋدەگى دودادا تاەكۆوندوشىلارىمىز بارلىق 16 سالماق دارەجەسىندە كۇش سىناستى. ياعني 16 سپورتشى جارىس كورىگىن قىزدىردى. وكىنىشكە قاراي, ولاردىڭ بىردە-بىرەۋى جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلە العان جوق. ەڭ ءتاۋىر ناتيجەمىز – ريتا باكىشەۆا (46 كيلو) مەن جانسەل دەنيزدىڭ (73 كيلو) شيرەك فينالعا دەيىن جەتۋى. شەشۋشى تۇستا ريتا حورۆاتيالىق لە­نا ستويكوۆيچكە, جانسەل رەسەيلىك پو­لينا حانعا ەسە جىبەردى. ال وزگە ورەن­دە­رىمىز قالىڭ توپتىڭ اراسىندا قالىپ قويدى.

ەرلەر مەن ايەلدەردى قوسا العاندا جالپىكوماندالىق ەسەپتە وڭتۇستىك كورەيا (3 التىن+1 كۇمىس+0 قولا) مەن تۇركيانىڭ (3+0+3) قارقىنى وتە كۇشتى بولدى. ولار الدىڭعى ەكى ورىندا ءوزارا ءبولىستى. ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى ساتىعا حورۆاتيا (2+1+3) مەن فرانتسيا (2+0+0) جايعاستى. بەيتاراپ كوماندا رەتىندە جارىس جولىنا شىققان رەسەي سپورتشىلارى (1+1+5) ۇزدىك بەستىكتى تۇيىندەدى. سونداي-اق توپ-10 كوماندانىڭ قاتارىنا ۇلىبريتانيا (1+1+2), يران (1+0+2), كوت-د’يۆۋا́ر (1+0+1), ماجارستان (1+0+0) جانە يتاليا (1+0+0) قوسىلدى. ءتىپتى, ىرگەمىزدەگى وزبەكستاننىڭ ءوزى اتال­عان جارىستان ءتورت جۇلدەمەن ورالدى. ونىڭ بىرەۋى كۇمىس, ۇشەۋى قولا. ال ءبىز بولساق, باكۋدەن باسىمىزدى سالبىراتىپ قايتتىق.

2023 جىلعى الەم چەمپيوندارى

ەرلەر: 54 كيلو – پارك تاي دجۋن (وڭتۇستىك كورەيا), 58 كيلو – پە دجۋن سە (وڭتۇستىك كورەيا), 63 كيلو – حاكان رەچبەر (تۇر­كيا), 68 كيلو – برەدلي سيندەن ( ۇلى­بريتانيا), 74 كيلو – ماركو گولۋبيچ (حورۆاتيا), 80 كيلو – سيمونە الەسسيو (يتاليا), 87 كيلو – كانگ سانگ حيۋن (وڭتۇستىك كورەيا) جانە +87 كيلو – شەيك ساللاح سيسسە (كوت-د’يۆۋا́ر).

ايەلدەر: 46 كيلو – لەنا ستويكوۆيچ (حورۆاتيا), 49 كيلو – مەرۆە دەنچيل (تۇر­كيا), 53 كيلو – ناحيد كيانيچاندەح (يران), 57 كيلو – لۋانا مارتون (ما­جارستان), 62 كيلو – ليليا حۋزينا (رەسەي), 67 كيلو – ماگدا ۆيت ەنەن (فران­تسيا), 73 كيلو – التەيا لورەن (فرانتسيا) جانە +73 كيلو – نافيا كۋش (تۇركيا).