جۋىردا الەۋمەتتىك جەلىدە قىزىلورداداعى قوقىس پوليگونىندا شىرىگەن كوكونىستىڭ ءۇيىلىپ جاتقانى تۇسىرىلگەن ۆيدەو جاريالانعان بولاتىن. ارتىنشا-اق توننالاعان ءونىمنىڭ «بايقوڭىر» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى» اق قويماسىنان شىققانى بەلگىلى بولدى. جۇرت بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجىعا ارزان ونىمدەر ساتىپ الىپ, باعانى تۇراقتاندىرۋعا ۇلەس قوسۋعا ءتيىستى قۇرىلىم وكىلدەرىنىڭ قوقىستاعى كوكونىستى جەدەل كومىپ جاتقانىن دا كوردى.
الەۋمەتتىك دۇكەندەر مەن ءىرى ساۋدا ۇيلەرىندە ءجيى ۇيىمداستىرىلاتىن جارمەڭكەلەردە تۇرعىندارعا ارزان باعامەن ساتىلۋعا ءتيىس ءونىم نەگە پايداعا اسپاي قالدى؟ وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ فەيسبۋكتەگى پاراقشاسىندا «بايقوڭىر» اكك» اق باسقارما توراعاسى سامات ەرنيازوۆ وسىنىڭ سەبەبىن تۇسىندىرگەندەي بولىپتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ساتىلعان ونىمنەن جارامسىز قالدىق قالۋى تۇراقتاندىرۋ قورىندا دا, جەكە كاسىپكەردە دە ءجيى كەزدەسەتىن جاعداي ەكەن. باسقارما توراعاسى جارامسىز تاۋارلاردى جويۋ الدىندا اكتىلەپ, «ۇلتتىق ساراپتاۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعى» اكتسونەرلىك قوعامىنىڭ سىناق حاتتاماسى الىناتىنىن جازادى. قاۋىپتى تاماق ونىمدەرىن جويۋ جونىندە كوميسسيا قۇرىلىپ, قىزىلوردا قالالىق سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ, قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ, «Amanat» پارتياسىنىڭ, قىزىلوردا قالالىق پوليتسيا باسقارماسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن جويۋ جونىندە شەشىم قابىلدانادى ەكەن. وسىدان كەيىن عانا قوقىس پوليگونىنا جەتكىزىلەدى.
2021 جىلى 1 197,4 توننا كوكونىستىڭ 25 پايىزى, بىلتىر الىنعان 568,4 توننانىڭ 32,7 پايىزى وسىنداي جولمەن جويىلىپتى. بيىل 588,1 توننا كارتوپ, 720 توننا پياز, 106 توننا قىرىققابات, 133 توننا ءسابىز ساتىپ الىنسا, ونىڭ 9,2 پايىزى جارامسىز بولعان. باسشى جاۋابىنداعى «بيىل كوكونىس الدىڭعى جىلدارعا قاراعاندا 3 ەسە ارتىق ساتىپ الىنعانمەن, جارامسىزدىق كورسەتكىشى دە 3 ەسە از. بۇل – الىنعان ءونىمنىڭ ساپاسىن قاداعالاعاننىڭ, دۇرىس ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ناتيجەسى» دەگەن جولدان بيۋدجەت قارجىسىنا الىنعان دۇنيەنىڭ ىسىراپ بولعانىنا قينالعان جاننىڭ كەيپى بايقالماعان ەدى.
اپتا باسىندا وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ماجىلىستە ازىق-ت ۇلىك ىسىرابىنا جول بەرگەن كورپوراتسيانىڭ جۇمىسىنا ءتيىستى باعا بەرىلدى. ايماق باسشىسى بۇل اكتسيونەرلىك قوعام باسشىسىنىڭ قاتەلىگى ەكەنىن, ىسىراپتىڭ الدىن الۋعا بولاتىنىن ايتتى. ماجىلىستە «بايقوڭىر» اكك» اق باسقارما توراعاسى سامات ەرنيازوۆ قىزمەتىنەن بوساتىلدى.
– كيە, كەپيەت دەگەننەن قورىقپايتىن مىنا قىلىقتارىڭىزدى اقتاپ الاتىن ەشقانداي ءسوز جوق. بۇل ارەكەتتەرىڭىزگە نارازى جۇرتقا نە ايتارىمىزدى بىلمەي وتىرمىز. ماسەلەنىڭ بۇرىننان بار ەكەنىن بىلە تۇرا قويماداعى ونىمدەردى باسقا ماقساتقا پايدالانۋ جولدارىن ىزدەمەۋ, 126 توننا ءونىم شىرىگەنشە قاراپ وتىرۋ – ەلدىڭ جاعدايىنا جانى اشيتىن ادامنىڭ تىرلىگى ەمەس. «قويماداعى شىعىن جىلداعىدان 3 ەسە از بولدى» دەگەن جاۋاپتارىڭىز – «سۋعا كەتكەن تال قارمايدىنىڭ» كەرى. بۇل ءسىزدىڭ باسشى رەتىندە جۇمىستى ءتيىستى دەڭگەيدە ۇيلەستىرە الماعانىڭىزدى كورسەتەدى. بازارداعى باعانىڭ كۇننە-كۇنگە اسپانداپ بارا جاتقانىن بىلە تۇرا جۇزدەگەن توننا ءونىمدى جارامسىز قىلعان سىزدەردىڭ تىرلىكتەرىڭىزگە كوز جۇما قاراي المايمىز. سىزگە ءبىزدىڭ ارامىزدا ورىن جوق, – دەدى وبلىس اكىمى.
ءونىم شىرىگەنشە شاراسىز وتىرعان باسشى ورنىنان بوساتىلسا, وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى تالعات دۇيسەباەۆقا قاتاڭ سوگىس جاريالاندى. باسقارما باسشىسىنا ەندى وسىنداي قاتەلىك قايتالانسا, ورنىنان بوساتىلاتىندىعى ەسكەرتىلدى.
الدا ءماسليحات دەپۋتاتتارىنان, قوعامدىق كەڭەس وكىلدەرى مەن جاناشىر ازاماتتاردان جاساقتالعان كوميسسيا قۇرىلىپ, كورپوراتسيا مەن تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ جۇمىسى تولىق تەكسەرىلەتىن بولدى. كىنالىلەردىڭ جاۋاپقا تارتىلاتىنى ءسوزسىز. الداعى ۋاقىتتا مۇنداي جاعداي قايتالانباس ءۇشىن ءتيىستى ۇسىنىستار ازىرلەنەدى.
سوندىقتان كوميسسيا سالاداعى كەم-كەتىكتى انىقتاپ قانا قويماي, ونى بولدىرماۋدىڭ جولىن ۇسىنۋى قاجەت. قويما ەسكىرسە, جوندەلەدى. ءونىم سىيماسا, جاڭا قويما سالىنادى.
قىزىلوردا