باسقا باسىلىمداردان: Mercosur-مەن ىقپالداستىقتى ارتتىرۋعا شاقىردى

«ينتەگراتسيالىق بىرلەستىكتەرمەن جانە ەلدەرمەن جۇيەلى ديالوگتى جال­عاس­تىرۋ ماڭىزدى. سەبەبى ولارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا ەكونوميكالىق تۇرعىدا مۇددەلىمىز. كوميسسيا بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىمەن, ۇندىستانمەن, مىسىرمەن, يندونەزيامەن, يزرايلمەن ەركىن ساۋدا ايماعى تۋرالى كەلىسىم جاساۋ جۇمىسىن جەدەل تۇردە اياقتاۋى كەرەك. ءبىز شىۇ, اسەان, مەركوسۋر جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن اراداعى ءىس-ارەكەتتەردى ساپالى تۇردە كۇشەيتكەنىمىز ءجون», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ پلەنارلىق سەسسياسىندا.

ول اتالعان ۇيىمدارمەن ىنتىماق­تاس­تىقتى ارتتىرۋعا بۇكىل تاراپ مۇددەلى ەكەنىنە سەنىم ءبىلدىردى. سونداي-اق وداقتى قۇرۋداعى نەگىزگى ماقساتتىڭ ءبىرى – قۋاتتى, ۇيلەسىمدى ورتاق ۇستانىم نە­گى­زىن­دە ءۇشىنشى ەلدەرمەن بارىنشا ءتيىمدى ساۋدا شارتتارىنا قول جەتكىزۋ ەكەنىنە توقتالدى.

قازاقستان باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى گەوەكونوميكالىق جاعدايدا وداقتىڭ الەۋەتىن مەيلىنشە تولىق ءارى ءتيىمدى پايدالانۋ ورتاق باسىمدىققا اينالدى.

«قازىرگى گەوساياسي جاعدايدا قازاق­ستان, ءوزىنىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى مەن مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ەۋرازيالىق ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا­نى دامىتۋ ورتالىعى بولۋعا دايىن. بۇل ەلەكتروموبيل, ماگيسترالدى لوكوموتيۆ, ۆاگون, اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان جانە جەڭىل تەحنيكا قۇراس­تى­راتىن, قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن حيميالىق بۇيىمدار وندىرەتىن بىرلەسكەن كا­سىپورىندار بولۋى مۇمكىن. اتالعان با­عىت­تاردىڭ كوبى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسى­رىلىپ جاتىر. سونداي-اق ءبىز قارا جانە ءتۇستى مەتالدار كەن ورنىن يگەرىپ, ونى ودان ءارى وڭدەيتىن, دايىن ونىمدەر شىعاراتىن بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ءازىرمىز», دەدى ق.توقاەۆ.

ىنتىماقتاستىق ماسەلەسى تالقىلاندى

بەيسەنبى كۇنى ەۋرازيالىق كوش­باسشىلار وڭىرلىك ەۋرازيالىق ەكو­نوميكالىق وداق (ەاەو) اياسىنداعى ىنتىماق­تاس­تىقتى ودان ءارى جانداندىرۋ جولدارىن تالقىلادى.

ماسكەۋدە جوعارى ەۋرازيالىق ەكو­نو­ميكالىق كەڭەس وتىرىسىنا تورا­عالىق ەتكەن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين وداقتاعى ىنتىماق­تاس­تىق­تى جو­عارى باعالادى. ونىڭ قارقىن العا­نىن, قالىپتاسىپ كەلە جاتقان كوپ­پو­ليارلى الەمنىڭ تاۋەلسىز جانە ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ىلگەرىلەپ كەلە جاتقانىن ايتتى.

جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ جۇمىسىنا ازەربايجان, قا­زاقستان, وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىك­ستان, بەلارۋس پرەزيدەنتتەرى, ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترى قا­تىستى.

قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز سوزىندە بلوكتىڭ جا­ڭا حالىقارالىق كولىك كۇرە باعىتىن قۇرۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى. ق.توقاەۆ ءۇندىستان مەن ەۋروپا اراسىنداعى 7 200 شاقىرىمدىق (4 473 ميل) «سولتۇستىك-وڭتۇستىك» حالىقارالىق كولىك ءدالىزىن (INSTC) ترانسكاسپي باعىتىمەن بىرگە دامىتۋ قاجەت ەكەنىنە توقتالدى.

«ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ەۋروپا مەن ازيانى, جاھاندىق وڭتۇستىك پەن سولتۇستىكتى بايلانىستىرۋشى تو­راپ­قا اينالاتىنىنا سەنىم بىلدىرەمىن. ءبىز رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قىتاي, ءۇندىستان, پاكىستان, يران, تاياۋ شىعىس جانە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرىمەن ارادا كولىك دالىزدەرىن اشۋ نيەتىن قۇپ­تايمىز», دەدى توقاەۆ.

ۇيىمدى سىنعا الدى

قازاقستان پرە­زي­دەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەۋر­ازيالىق ەكونوميكالىق وداق­تى (ەاەو) سىنعا الىپ, ونىڭ مۇشەلەرى ارا­سىنداعى ساياسي ينتەگ­را­تسياعا قا­تىس­تى پىكىر ءبىلدىردى.

قازاقستان مۇنايعا باي مەملەكەت, ءداستۇرلى تۇردە ماسكەۋدىڭ ورتالىق ازياداعى ەڭ جاقىن وداقتاسى سانالادى. 

ماسكەۋدە وتكەن ەاەو پلەنارلىق وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان وداقتى تەك قانا ەكونوميكالىق بلوك رەتىندە قاراستىراتىنىن ايتتى.