ادام ساۋداسىنا قارسى كۇرەس – ەلىمىزدىڭ ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى باسىم مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. وسى باعىتتاعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ جولىن كەسۋ ماقساتىندا ىشكى ىستەر مينيسترلىگى كوشى-قون جونىندەگى حالىقارالىق ۇيىممەن بىرلەسىپ, ادام ساۋداسىنا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى جونىندە فورۋم ۇيىمداستىردى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ادام ساۋداسىنا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى» زاڭ جوباسىن تانىستىرۋ جانە وسى سالاداعى حالىقارالىق ستاندارتتار مەن شەتەلدىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرىن تالقىلاۋعا ارنالعان جيىنعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى وكىلدەرى, دەپۋتاتتار, عىلىمي قوعامداستىق, حالىقارالىق, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جانە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. ولار اتالعان زاڭ جوباسىمەن قاتار ءىىم قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قوعاممەن سەرىكتەستىكتە قامتاماسىز ەتۋ تۇجىرىمداماسى ارقىلى ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىن جان-جاقتى تالقىلادى.
ىشكى ىستەر ءمينيسترى مارات احمەتجانوۆ ەلىمىز الەمدەگى ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى 60-تان استام شارتتىڭ تولىققاندى قاتىسۋشىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ول شارتتاردىڭ 13-ءى – قازىرگى زامانعى قۇلدىق تۇرلەرىنە تىكەلەي قاتىستى قۇجاتتار. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇلاردان بولەك وسى سالاداعى ءىس-ارەكەتتەر كوپتەگەن زاڭدارمەن جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بۇيرىقتارىمەن رەتتەلەدى.
– ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى زاڭدىق قۇجاتتار بۇگىنگى كۇنگە دەيىن شاشىراڭقى بولىپ كەلدى. قۇربانداردى بىلاي قويعاندا, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرى دە تولىققاندى قۇقىقتىق اقپاراتقا يە ەمەس ەدى. جاۋاپكەرشىلىك جۇگى دە انىق جازىلماعان. ءتىپتى ۋاكىلەتتى ورگاندار مەن ولاردىڭ قۇزىرەتتىلىگى دە ناقتىلانباعان بولاتىن. وسى كەمشىلىكتى جويۋ ماقساتىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن مينيسترلىك «ادام ساۋداسىنا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەدى, – دەدى مارات احمەتجانوۆ.
ءىىم باسشىسى بەرگەن مالىمەتكە قاراعاندا, جوبا 6 تاراۋدان جانە 22 باپتان تۇرادى. جاڭا قۇجاتتا ادام ساۋداسىنا قارسى كۇرەستەگى حالىقارالىق ءتاسىل – 4 پي (ر) تۇجىرىمداماسى باسشىلىققا الىنعان. ولار: سەرىكتەستىك, ەسكەرتۋ, قۋدالاۋ جانە جابىرلەنۋشىلەرگە كومەك تۇجىرىمدارى.
– «سەرىكتەستىك» باعىتى بويىنشا تۇڭعىش رەت زاڭ دەڭگەيىندە ءىىم مەن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى تاراپىنان ۋاكىلەتتى ورگاندار ايقىندالادى. ولاردان باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ۇەۇ-نىڭ, مەملەكەتتىك ەمەس كوممەرتسيالىق زاڭدى تۇلعالاردىڭ فۋنكتسيالارى بەكىتىلەدى. «ەسكەرتۋ» باعىتى بويىنشا ادام ساۋداسىنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىنا باسا نازار اۋدارىلماق. وسى قىلمىسقا الىپ كەلەتىن تاۋەكەلدەر زەردەلەنىپ, قۇقىق بۇزۋشىلىققا ىقپال ەتەتىن سەبەپتەردى ىزدەۋ بويىنشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلىپ, ولاردى جويۋعا باعىتتالعان شارالار قابىلدانادى, – دەدى ىشكى ىستەر ءمينيسترى.
مارات احمەتجانوۆ «قۋدالاۋ» باعىتى بويىنشا قىلمىستىق زاڭناماعا ادام ساۋداسىنا قاتىستى بارلىق قىلمىستار, سونىڭ ىشىندە ماجبۇرلەپ ەڭبەككە سالۋ, جىنىستىق قاناۋ جانە ادام اعزالارىن الۋمەن بايلانىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كوزدەيتىن سىلتەمە نورماسى ەنگىزىلەتىنىن ايتتى. ال «جابىرلەنۋشىلەرگە كومەك» بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالعان-قوزعالماعانىنا قاراماستان «ادام ساۋداسىنىڭ قۇربانى» ۇعىمى زاڭدى تۇردە انىقتالماق.
– سونىمەن بىرگە زاڭداردىڭ ىلەسپە جوبالارى ازىرلەندى. اتاپ ايتقاندا, «نەكە جانە وتباسى تۋرالى» كودەكستە جاڭا تۋعان نارەستەلەردىڭ, جەتىم بالالاردىڭ جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كۇشەيتىلەدى. قىلمىستىق كودەكسكە ادام ساۋداسىنا بايلانىستى قىلمىستاردىڭ جاڭا ساناتى ەنگىزىلەدى. ال قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسى جابىرلەنۋشىنىڭ ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر الۋ قۇقىعىمەن تولىقتىرىلادى, – دەدى مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, ادام ساۋداسى قىلمىستارى قازىر تەك ءبىزدىڭ ەلىمىزدى عانا ەمەس, الەمنىڭ بارلىق مەملەكەتىن الاڭداتىپ تۇر. «جىل سايىن ەلدە وسىنداي 100-دەن استام قىلمىس تىركەلەدى. جىل باستالعالى بەرى 65 قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلىپ, ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ انىقتالىپ, قىزمەتى توقتاتىلدى», دەدى ول.
فورۋم بارىسىندا ءىىم ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى قانات نۇرماعامبەتوۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ادام ساۋداسىنا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى» زاڭ جوباسىن تولىقتاي تانىستىرىپ شىقتى. سونىمەن بىرگە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار تاراپىنان «سانا سەزىم» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ديرەكتورى شاحنوزا حاسانوۆا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ادام ساۋداسى جاعدايىنا شولۋ: ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ تاجىريبەسى», كوشى-قون جونىندەگى حالىقارالىق ۇيىم وكىلى ۆيكتوريا كليموۆا «ادام ساۋداسىمەن بايلانىستى ارەكەتتەردەن زارداپ شەككەن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ – قۇقىقتىق مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى نەگىزى» تاقىرىپتارىندا بايانداما جاسادى.
جيىندا باسقا ەلدەردە قولعا الىنعان ادام ساۋداسىنا قارسى كۇرەس باعىتىنداعى حالىقارالىق ستاندارتتار مەن ۇزدىك تاجىريبەلەر تالقىلاندى. قاتىسۋشىلار وسى سالاداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋ جانە الدىن الۋ بويىنشا اقپاراتتىق جۇمىستى, پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالاردى جالعاستىرۋ قاجەتتىگى تۋرالى پىكىر الماستى.