الماتى قالاسىندا پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جىنىستىق قول سۇعىلماۋشىلىققا قارسى قىلمىسپەن كۇرەس تاقىرىبىندا ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى.
ءىس-شاراعا ۇلتتىق كوميسسيا اتىنان ايەلدەر مەن بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىقتىڭ بارلىق تۇرلەرىمەن كۇرەس سەكتورىن باسقاراتىن قۇقىق قورعاۋشى ايمان ۋماروۆا, الماتى قالاسىنىڭ بالالار قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلى حاليدا اجىعۇلوۆا, اتالعان ماسەلە بويىنشا ازاماتتار قۇقىن قورعاپ جۇرگەن ادۆوكاتتار رادجان بەرسىنباەۆ, كامشات شىنتەكوۆا, ماقسات قالي, ايجان دارىباەۆا, سونداي-اق الماتى قالاسى اكىمى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى كوميسسيانىڭ باس ينسپەكتور-حاتشىسى گۇلنار ءامىروۆا قاتىستى.
ساراپشىلار زورلىق-زومبىلىقپەن كۇرەس ماسەلەسىنىڭ دەڭگەيىن تالقىلاپ, ونى جەتىلدىرۋ قاعيدالارىن پىسىقتادى. اتاپ ايتقاندا زاڭگەرلەر ءوز تاجىريبەسىندەگى كەلەڭسىز جاعدايلارمەن ءبولىسىپ, كەدەرگىلەردى وڭتايلى تاسىلمەن تويتارۋدىڭ جولدارىن ورتاعا سالدى. بۇل باعىتتا بىرقاتار قۇزىرلى ورگاندارعا ۇسىنىستار دا ايتىلدى. ماسەلەن, ۇلتتىق كوميسسيا ۇسىنعان ماسەلەنى شەشۋ بويىنشا قۇقىق قورعاۋشى ايمان ۋماروۆا بىرقاتار ۇسىنىسىن العا تارتتى.
«ەڭ ۇلكەن ماسەلە – بىزدە جىنىستىق قولسۇعىلماۋشىلىققا قارسى قىلمىستىق ىستەردى تەرگەيتىن پوليتسيا بولىمشەلەرىنىڭ جوقتىعى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىندەگى دەپارتامەنتتەر نەگىزىنەن ادامعا قاتىستى قىلمىستىق ىستەردى تەرگەيدى, ونىڭ ىشىندە كىسى ءولتىرۋ, زورلاۋ وقيعالارى بار. سونىڭ سالدارىنان بىزدە زاتتاي دالەلدەمەلەردى زاڭسىز الۋ, كاسىبي ەمەس تەرگەۋ ارەكەتتەرى جۇرگىزىلىپ جاتقان جاعدايلار جەتكىلىكتى. كوبىنەسە بۇل ىستەر زورلىق-زومبىلىقتىڭ جوقتىعىنان ەمەس, دالەلدەمەلەردىڭ دۇرىس ەمەس ۋاقىتتا الىنۋىنان, ساراپتاما ۋاقىتىندا تاعايىندالماۋىنان جانە وسىعان ۇقساس سەبەپتەرمەن توقتاتىلادى. سوندىقتان ءبىز سەكسۋالدىق زورلىق-زومبىلىققا قاتىستى ىستەردى تەرگەيتىن جەكە دەپارتامەنتتەر قۇرۋدى ۇسىنامىز», دەدى ادۆوكات.
سونداي-اق زاڭگەر مۇنداي ىستەردى وسى سالادا تاجىريبەسى بار ماماندار تەكسەرۋى قاجەتتىگىن باسا ايتتى. قۇقىق قورعاۋشىنىڭ سوزىنشە, تەرگەۋگە 5-10 جىل تاجىريبەسى بار تاجىريبەلى پوليتسەيلەر ءجيى تارتىلادى. دەگەنمەن قىلمىستىڭ باسقا تۇرلەرى بويىنشا. ياعني ولار مۇنداي ماسەلەلەردە «جاڭادان كەلگەن» بولىپ سانالادى. ماماندار وسى رەتتە ەلىمىزدەگى بىردە-ءبىر ۋنيۆەرسيتەت جىنىستىق قولسۇعىلماۋشىلىققا قارسى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى ارنايى تەرگەۋدى ۇيرەتپەيتىنىن سىنعا الدى.
جالپى, ەلىمىزدە سوت پسيحولوگتەرىنىڭ ءورىسىن كەڭەيتۋ ماڭىزدى. ۇلتتىق كوميسسيا وكىلدەرى بىلىكتى مامانداردى دايارلاۋ ىسىندە ارنايى كۋرس ازىرلەۋدى قولعا العان. كوميسسيا مۇشەسىن تولعاندىرعان كەلەسى تاقىرىپ – كامەلەتكە تولماعانداردى جاۋاپقا الۋ ادىستەمەسىن ازىرلەۋ ءىسى. سەبەبى قۇجاتتى تەورەتيكتەر ازىرلەپ, تاجىريبەلى ماماندار ماڭىزدى مىندەتتەن شەت قالىپ جاتادى. بۇل ءوز كەزەگىندە بالالاردان جاۋاپ الۋ ىسىندە قىلمىستىڭ بەتىن اشۋعا كەرى ىقپالىن تيگىزۋى ىقتيمال. ونىڭ ۇستىنە بالالارعا سۇراق قويۋدىڭ وزىندىك تاسىلدەرى بار. ونى دۇرىس مەڭگەرمەگەن مامان بالا جانىن جارالاۋى استە مۇمكىن دەيدى جينالعاندار. اسىرەسە مۇنداي جاعدايلاردا سوت-مەديتسينالىق ساراپتامانى ساۋاتتى جۇرگىزۋ ماڭىزدى.
الماتى