ايگىلى عالىمنىڭ مۇراسى سارالاندى

ەلدە مەديتسينالىق ۇلتتىق ورتا­لىق­­تار اشىلعالى بىلىكتى دارىگەرلەر سا­لاعا تەرەڭ بويلاپ, اۋرۋى اسقىنعان ناۋ­قاستاردى ەمدەپ جازىپ جاتقانىنا كۋا بولىپ كەلەمىز. سول تاجىريبەلى دارى­گەر­لەر كەز كەلگەن اۋرۋدى ەمدەپ-جاز­عان­نان بۇرىن الدىن العان تيىمدى­رەك ەكە­نىن ۇنەمى ەسكەرتىپ-اق كەلەدى. دە­مەك, پروفەسسور ەربولات دالەنوۆتىڭ ءوزى باس­تاپ, پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا ينس­تي­تۋتىن اشۋ تۋرالى ۇسىنىستى تەك­تەن-تەك كوتەرگەن جوق. سول ءۇشىن دە پروفيلاك­تيكالىق مەديتسينا, اۋرۋ­لاردى دياگنوستيكالاۋ جانە الدىن الۋ سالاسىنداعى ىرگەلى زەرتتەۋلەرمەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ينس­تيتۋتقا وسى باعىتتا تالماي ەڭبەكتەنگەن ەربولات دالەنوۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ ورىندى شەشىم بولعانى انىق.

ينستيتۋتتىڭ اشىلۋ سالتاناتى­­نان كەيىن, ەربولات دەربىسالى ۇلىن ەسكە ­ال­ۋ­­عا ارنالعان كونفەرەنتسيادا عالىم­­نىڭ ءومىرى, ەڭبەك جولىمەن قوسا, ينستيتۋت­تىڭ دامۋ باعىتى جونىندە تولىم­دى وي-پىكىر ايتىلدى. كونفەرەنتسيادا دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات, مەملەكەت جانە ساياسي قايراتكەر قىرىمبەك كوشەرباەۆ, ەربولات دەربى­سالى ۇلىنىڭ ۇلى, ەۋرازيالىق دامۋ بانكى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى رۋسلان دالەنوۆ, كورنەكتى مەديتسينا عالىمدارى مەن قوعامدىق دەنساۋ­لىق ساقتاۋ قايراتكەرلەرى اكادەميكتىڭ ەڭبەك جولىنداعى ايتۋلى وقيعالاردى جىپكە تىزگەندەي جىك-جىگىمەن بايانداسا, عالىمنىڭ كوزىن كورگەن جايساڭدار كوكەيدە ءبىر ۇزىك سىرداي ساقتالعان ەستەلىگىن ايتتى. اۋەلى ەربولات دەربى­سالى ۇلىمەن زامانداس, سىرلاس بولعان قىرىمبەك كوشەرباەۆ, عالىمنىڭ ازا­ماتتىق ۇستانىمى, پايىم-پاراساتى جا­يىندا ءسوز باستاپ, كوپشىلىككە وي سالارلىق تۇسىنىكپەن تۇيىندەدى.

– مەنىڭشە, رۋحانياتتا, عىلىم-بىلىمدە شاكىرتتىك سەزىمىن جوعالتقان ادام ۇستاز دا, عالىم دا بولا المايدى. ەربولات دەربىسالى ۇلى و باستا دۇنيەدەگى ەڭ قىمبات, اسىل نارسە – ادام ومىرىنە جاناشىر بولا ءبىلدى. ول ازاماتتىق پوزيتسياسىن جاستاي ايقىنداپ, عۇمىرىن سول جولعا ارنادى. ءبىز زامانداس, سىرلاس بولعاسىن كەزدەسىپ, پىكىرلەسىپ تۇرۋشى ەدىك. ەرەكەڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ تۇسىندا سانانى نارىقتىق رەلسكە كو­شىرۋ كەزەڭىندە مەديتسينانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن, دامۋ جولدارىن بيلىكتىڭ الدىندا جوعارى كاسىبي دەڭگەيدە قويا ءبىلدى. بۇگىن ءبىز ەربولات دەربىسالى ۇلى­نىڭ ومىرىنەن قانداي تاعىلىم الامىز دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرۋىمىز كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. ەرەكەڭ زامان قۇبىلسا دا ۋاقىتىن ماقساتىنا تاۋەلدى ەتىپ, ايتۋلى جەتىستىكتەرگە جەتتى. ءوزىنىڭ مەكتەبىن قالىپتاستىردى. شاكىرت تاربيەلەدى. بۇگىن ءبىز سونىڭ كۋاگەرى بولىپ وتىرمىز, – دەدى ق.كوشەرباەۆ.

راسىندا سولاي, ەربولات دەربى­سالى­ ۇلى پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا عى­لىمي مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالادى. كور­نەكتى عالىمداردىڭ تۇتاس ءبىر توبىن دايارلادى. ولاردىڭ الدى – قازىر مەديتسينا سالاسىنا ەڭبەگى سىڭگەن دارى­گەر. اكادەميك ە.دالەنوۆ – قازىرگى استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى, بۇ­رىن­عى تسەلينوگراد مەديتسينالىق ينس­تيتۋتىنىڭ العاشقى تۇلەكتەرىنىڭ ءبىرى. ول ەلدەگى پروفيلاكتيكالىق مەديتسي­نا اكادەمياسىنىڭ جانە ۆالەولوگيا اكادەمياسىنىڭ, نيۋ-يورك عىلىم اكا­دەمياسىنىڭ قۇرمەتتى اكادەميگى, ەلدەگى مەديتسينا عىلىمدارى اكادەمياسى­نىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى بولعان. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات تا ەربولات دەربىسالى ۇلىنىڭ ىزدەنىستەرىنە توقتالىپ, مينيسترلىكتىڭ پروفيلاكتيكالىق مەديتسيناعا قولداۋى جايىندا حابارلادى.

– اكادەميك ەربولات دەربىسالى ۇلى دالەنوۆ اتىنداعى پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ اشىلۋى مەديتسينا عىلىمىن عانا ەمەس, ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋ ءۇشىن ماڭىزدى بولىپ وتىر. ويتكەنى پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا – سالانىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. ءبىز اۋرۋدىڭ الدىن الىپ, اسقىنۋىنا جول بەرمەي ەمدەسەك, مەديتسينانىڭ تيىمدىلىگى ارتار ەدى. دۇنيەجۇزى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى­نىڭ العاشقى مەديتسينالىق كومەكتى قار­جىلاندىرۋ كولەمى 60%-دان كەم بول­ماۋى كەرەك دەگەن قاعيداسىن, قازىر ەلدە 56%-عا ورىنداپ, قارجىنىڭ باسىم بولىگىن وسى باعىتقا جۇمساپ جاتىرمىز. ەربولات دەربىسالى ۇلى اعامىز وسى وقۋ ورنىندا پروفيلاكتيكالىق مەديتسينانى زەرتتەۋمەن شەكتەلمەي, بىرنەشە بۋىن شاكىرت تاربيەلەدى. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى – وتاندىق مەديتسينا­نىڭ وركەندەۋىنە ەسەلى ۇلەس قوسىپ جۇرگەن عالىمدار, دارىگەرلەر. اعامىزدىڭ جو­لىن جالعاعان شاكىرتتەرى عىلىمي-زەرت­تەۋ ينستيتۋتىن اشۋدى باسشىلىققا العان ەكەن. بۇل ۋنيۆەرسيتەتتەگى عانا ەمەس, ەل مەديتسيناسىنداعى ۇلكەن جاڭا­لىق بولىپ وتىر, – دەدى مينيستر.

پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا ينستي­تۋتىنداعى ماماندار ءتۇرلى اۋرۋدى دياگنوستيكالاپ, الدىن الۋ سالاسىندا ىرگەلى زەرتتەۋلەرمەن اينالىسادى. سوندىقتان ينستيتۋتتىڭ جۇمىسى ءبىلىم بەرۋمەن قاتار, عىلىمي باعىتتا داميدى. ينستيتۋتتىڭ زەرتتەۋ گەوگرافيا­سى ەلوردا تۇرعىندارىن, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ سولتۇستىگىندەگى قوستاناي, اقمولا, پەتروپاۆل جانە پاۆلودار وبلىس­­تارىن قامتيدى ەكەن. اكادەميك ەربولات دەربىسالى ۇلىنىڭ اماناتىن ار­قا­لاعان ينستيتۋت قىزمەتكەرلەرى سالادا بى­لىكتى كادر دايارلاۋ ىسىنە سەرپىن بەرىپ, مەدي­تسينا عىلىمىن ورىستەتۋگە جول اشادى دەپ سەنەيىك.