عىلىمعا ىجداعاتتىلىق كەرەك دەگەندى ءجيى ايتامىز. ال سول تاجىريبەنى باسىنان وتكىزگەن عالىمنىڭ ءبىرى مارقۇم سۇلۋكەن راحماديەۆا ەدى. ول وتاندىق فارماتسەۆتيكانى دامىتۋعا زور ەڭبەك سىڭىرگەن ەدى. ءبىر ءوزى 45 ءتۇرلى ءدارى جاساپ شىقتى.
سۇتتىگەن وسىمدىگىنىڭ 15 ءتۇرىن تابانى كۇرەكتەي 15 جىل زەرتتەپ, سونىڭ ءبارىنىڭ دە بيولوگيالىق بەلسەندىلىگىن انىقتادى. ونىڭ اتىن شىعارعان ءىرى جەتىستىگىنىڭ ءبىرى – قاتەرلى ىسىككە قارسى قولدانىلاتىن «سۇتتىگەن» ءدارىسى.
سۇلۋكەن بيعاليقىزى تۇڭعىش رەت وتاندىق ونەرتاپقىشتاردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن جاريالانعان «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەرتاپقىشى» بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى بولعان. ول كەزىندە قازىرگى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى بيوورگانيكالىق حيميا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى بولىپ جەمىستى ەڭبەك ەتتى. ونى وسى بيىككە كوتەرگەن جۇرت نازارىنداعى جەتىستىكتەرى مەن كوز مايىن تاۋىسىپ جازعان 250-دەن استام عىلىمي ەڭبەگى ەدى.
حيميا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور س.راحماديەۆا تابيعي جانە فيزيولوگيالىق بەلسەندى زاتتار حيمياسى, بيوورگانيكالىق حيميا, فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرىستىڭ تەحنولوگياسى مەن ۇيىمداستىرۋ سالاسىندا تاباندى ەڭبەگىمەن كوزگە ءتۇستى. ەلدەگى وسىمدىكتەردىڭ ىشىنەن بيولوگيالىق بەلسەندى قوسىلىستاردىڭ جاڭا كوزدەرىن ىزدەپ, ولاردىڭ نەگىزىندە مەديتسينا مەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان پرەپاراتتار ازىرلەدى. سول ارقىلى جاڭا قور ساقتاعىش تەحنولوگيالارىن ازىرلەۋ ءارى ەنگىزۋ, جاڭا زاتتار مەن وسىمدىك تەكتى دارىلەردىڭ بيوسكرينينگىن جۇرگىزىپ, وندىرىسكە ەنگىزۋ ماقساتىندا جاڭا وتاندىق فيتوپرەپاراتتار مەن ولاردىڭ دارىلىك فورمالارىن دايىندادى.
سۇلۋكەن بيعاليقىزىن جۇرتشىلىق ەلىمىزدەگى تۇڭعىش ونەرتاپقىش ايەل رەتىندە جاقسى بىلەدى. ونىڭ ءار زەرتتەۋ باعىتى وتاندىق عىلىمنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋ, ۇلت عىلىمىنا ۇلەس قوسۋ دەيتىن وزگەشە ماقساتتارمەن ۇشتاسىپ جاتاتىنى شىندىق ەدى. عالىم ءبىر سۇحباتىندا «قازاقستاندا عىلىمدى دامىتۋ ءىسى ونىڭ يمپورتقا, وزگە ەلدەر تەحنولوگياسىنا تاۋەلدىلىگىن ازايتۋعا ىقپال ەتۋ كەرەك. سول سەبەپتى ەلىمىزدىڭ ىشكى ءوندىرىس قۋاتتارىن, شيكىزات رەسۋرستارىن جانە عىلىمي-تەحنيكالىق الەۋەتتى ءتيىمدى پايدالانا بىلگەنىمىز ءجون», دەگەن ەكەن. بۇل پىكىردى ونىڭ عىلىمعا دەگەن ادال كوزقاراسى دەپ ۇققان دۇرىس.
وتىزدان استام پاتەنتتىڭ اۆتورى اتانعان سۇلۋكەن بيعاليقىزى جاڭا ونىمدەردى حالىقارالىق دەڭگەيدە پاتەنتتەۋگە جىل سايىن كوپ قارجى جۇمسالاتىنىن اشىق ايتا ءجۇرىپ, وتاندىق ءدارى ءوندىرىسىنىڭ ولقى تۇسىن بۇتىندەۋگە تىرىستى. ء«بىر عانا «سۇتتىگەندى» جاساپ, ەنگىزۋ ءۇشىن 15 جىل ۋاقىتىمدى سارپ ەتتىم» دەۋى شىنىمەن دە ۇلكەن جانكەشتىلىك.
قازاق عىلىمىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋ ءۇشىن وزىڭدە بار ىنتا مەن جىگەردى, مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, جاس ۇرپاققا عىلىم جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتۋگە ۇلگى كورسەتكەن سۇلۋكەن بيعاليقىزىنىڭ ەڭبەگى ەشقاشان وشپەك ەمەس.