قازاقستاننىڭ ۇلتارالىق ۇنقاتىسۋدى دامىتۋداعى تاجىريبەسى وركەنيەتتەر اليانسى ءىىى فورۋمىنا قاتىسۋشىلار تاراپىنان وڭ باعالاندى.
برازيليانىڭ ريو-دە-جانەيرو قالاسىندا بۇۇ-نىڭ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ ءىىى فورۋمى جۇمىسىن اياقتادى. ول “مادەنيەتتەر ۇندەستىگى – الەم جاسامپازدىعى” دەگەن ۇرانمەن ءوتىپ, ونى برازيليا ۇكىمەتى ۇيىمداستىردى.
اتالعان شاراعا قازاقستاندى قوسقاندا اليانسقا مۇشە 100 ەلدىڭ وكىلدەرى قاتىستى. ءبىزدىڭ دەلەگاتسيانى مادەنيەت ۆيتسە-ءمينيسترى, قازاقستاننان وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ ۇلتتىق ۇيلەستىرۋشىسى عازيز تەلەباەۆ باستاپ باردى. فورۋم جۇمىسىنا تۇڭعىش رەت وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ مۇشەسى رەتىندە امەريكا قۇراما شتاتتارى قاتىستى.
فورۋمدى برازيليا پرەزيدەنتى لۋيش يناسيۋ لۋلا دا سيلۆا مەن بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋن اشتى. ونىڭ جۇمىسىنا قاتىسقان باسقا جوعارى مەيماندار اراسىندا ارگەنتينا مەن بوليۆيا پرەزيدەنتتەرى ك.كيرشنەر مەن ە.مورالەس, تۇركيا مەن پورتۋگاليا پرەمەر-مينيسترلەرى ر.ەردوعان مەن ج.سوكراتەس, ەقىۇ باس حاتشىسى م.بريشامبو, يسلام كونفەرەنتسياسى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى ە.يحسانوعلى, اراب مەملەكەتتەرى ليگاسىنىڭ باس حاتشىسى ءا.مۇسا, يسپانيا مەن ساۋد ارابياسىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى م.موراتينوس پەن س.ءال-فايسال جانە باسقالار بولدى. فورۋمعا وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جوعارى وكىلى, پورتۋگاليانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى جورجە سامپايو توراعالىق ەتتى.
بۇۇ باسشىسى ءوزىنىڭ سوزىندە الەمدەگى جانجالداردىڭ تورتتەن ءۇشى مادەني قايشىلىقتاردان تۋىندايتىنىن اتاپ كورسەتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن شەتىن ماسەلەلەرگە جاۋاپ تابا ءبىلۋ قاجەت. ول ماسەلەلەر مىنالار: بارلىق تۇرعىندار ءۇشىن ورتاق قوعام قۇرا ءبىلۋ, ايەلدەردىڭ ءرولى مەن مۇمكىندىگىن جوعارىلاتۋ, جاستاردى ەكسترەميزمگە يكەمدەگىسى كەلەتىندەردىڭ ءۇنىن ءوشىرۋ. وسىعان بايلانىستى وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ باستامالارى اتاپ وتىلسە, ونىڭ ءرولىن پان گي مۋن بىلايشا ايقىنداپ بەردى: “اليانس الەمنىڭ ءتورت بۇرىشىنداعى جۋرناليستەردىڭ بىرىگۋىنە جاردەمدەسەدى. وسى ارقىلى كەيبىر پىكىر قايشىلىقتارى مەن تۇسىنىسپەۋشىلىكتەرگە كۇش بىرىكتىرىپ قارسى تۇرۋعا بولادى. وعان مىسال رەتىندە جۋرناليستەردىڭ يزرايل مەن اراب الەمىندەگى وقيعالاردى بىرلەسىپ كورسەتىپ كەلە جاتقانىن كەلتىرۋگە بولادى. بۋرۋنديدە سىزدەر ءتۇرلى ەتنوستىق توپتاعى جاستاردىڭ ءوزارا ۇنقاتىسۋلارىنا كومەكتەسىپ جۇرسەڭىزدەر, وڭتۇستىك ازيادا جانجالداردى رەتتەۋ جونىندەگى باعدارلامالاردى قولداپ كەلەسىزدەر. سونداي-اق سىزدەر ەۋروپاداعى يمميگرانتتارعا كومەكتەسىپ, تاياۋ شىعىس پەن افريكانىڭ سولتۇستىگىندەگى جاستارعا جۇمىس تاۋىپ بەرىپ وتىرسىزدار”.
تۇركيا پرەمەر-ءمينيسترى وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ يادرولىق قارۋسىز الەم قۇرۋ جولىندا يادرولىق قاتەردى قىسقارتۋ بويىنشا قىزمەتىنىڭ ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى شاراعا قاتىسۋشىلار يادرولىق قارۋدان ءوز ەركىمەن باس تارتقان الەمدەگى تۇڭعىش مەملەكەت رەتىندە قازاقستاننىڭ ۇلگىسىن ەسكە ءتۇسىردى.
فورۋمعا كەلگەندەر ءۇش كۇن بويى ۇلتارالىق, دىنارالىق, مادەنيەتارالىق جانە وركەنيەتارالىق كەلىسپەۋشىلىكتەردى ەڭسەرۋدىڭ وڭتايلى شەشىمىن ىزدەۋ بويىنشا ەگجەي-تەگجەيلى پىكىرتالاستار وتكىزدى. سەسسيالار شەڭبەرىندە مادەني كوپقىرلىلىق جاعدايىندا دەموكراتيا قۇرۋ, ءبىلىم ارقىلى ايەلدەردى قولداۋ, ادام قۇقى, جۋرناليستىك ەتيكا, جانجالداردى بەيبىت جولمەن شەشۋ, داعدارىس جاعدايىنداعى جۇمىسسىزدىق پەن كەدەيشىلىكتى تومەندەتۋ, مادەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋ جولىنداعى مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك, ميگراتسيا, بەيبىتشىلىكتى ىلگەرى جىلجىتىپ, ادامزاتتى دامىتۋداعى ءدىن ليدەرلەرىنىڭ ءرولى سياقتى قازىرگى زاماننىڭ كوكەيكەستى تاقىرىپتارى بويىنشا تەرەڭ پىكىر الماسۋلار ءجۇردى.
قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى ع.تەلەباەۆ شەتەل دەلەگاتسيالارى باسشىلارىنىڭ الدىندا سويلەي كەلىپ, قازاقستاننىڭ وركەنيەتتەر اليانسى العا قويىپ وتىرعان مىندەتتەردى شەشۋدەگى تابىستارىن اتاپ كورسەتتى. “ەتنوسارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋ قازاقستاننىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىنداعى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ءبىزدىڭ جەرىمىزدە بەيبىتشىلىك پەن تۇسىنىستىكتە 140 شاماسىنداعى ەتنوستار وكىلدەرى ءومىر ءسۇرىپ جاتىر”, – دەپ اتاپ ءوتتى ول. “يسلاموفوبيانى ەڭسەرۋ” تاقىرىبىندا وتكەن سەسسيادا قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ ەلىمىزدە 46 كونفەسسيانىڭ وكىلدەرى دوستىق پەن كەلىسىمدە تۇرىپ جاتىر دەپ مالىمدەۋى قازاقستاننىڭ اتالعان باعىتتارداعى ارتىقشىلىقتارىن ەسەلەي ءتۇستى.
ج.سامپايو قازاقستاننىڭ ۇلگىسىن جوعارى باعالاي كەلىپ, ەلىمىزدىڭ تاجىريبەسى اليانس قىزمەتى ءۇشىن قاجەت ەكەنىنە ەكپىن ءتۇسىردى. قازاقستان باسشىسىنىڭ الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزىن شاقىرۋ تۋرالى باستاماسىن الەمدىك قوعامداستىق وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋدەگى سۇبەلى ۇلەس رەتىندە قاراستىرادى. توراعا قازاقستانعا اليانس اياسىنداعى بەلسەندى جۇمىسى ءۇشىن جەكە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. بۇل قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ اليانس اياسىندا جاساپ جاتقان ۇلتتىق ءىس-قيمىل جوسپارىنىڭ ۇستانىمدارىمەن دە سايكەس كەلەدى.
وركەنيەتتەر اليانسى يسپانيا مەن تۇركيانىڭ باستاماسى بويىنشا قۇرىلعان بولاتىن. ول ءوزىنىڭ قىزمەتىن بۇۇ تۋى استىندا جۇزەگە اسىرادى. اليانستىڭ كەزەكتى ءىV فورۋمى كاتاردىڭ استاناسى – دوحا قالاسىندا وتەدى.
“ەگەمەن-اقپارات”.