وتكەن سەنبىدە ەلوردادا «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق قوزعالىسىنىڭ ءى فورۋمى ءوتتى. جيىندى پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باعلان مايلىباەۆ قۇتتىقتاۋ سوزبەن اشتى.
فورۋمعا ەلىمىزدىڭ بارلىق ءوڭىرلەرىنەن دەرلىك ءتۇرلى ماماندىق يەلەرىنەن قۇرالعان ءتورت جۇزدەن استام دەلەگات قاتىستى. ونىڭ ءىشىندە فورۋم سپيكەرلەرى رەتىندە مەملەكەتتىك ورگان, بيزنەس قۇرىلىمدار جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جەتەكشىلەرى مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى بار. شارانىڭ باستى ماقساتى ەل حالقىن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋعا جۇمىلدىرۋ بولسا, فورۋم بارىسىندا اتالعان ستراتەگيانىڭ ماقسات-مىندەتتەرىن ورىنداۋعا باعىتتالعان قوزعالىستىڭ ءتۇرلى جوبالارى تالقىلاندى. سونداي-اق, «قازاقستان-2050: الەمدەگى ەڭ ۇزدىك مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن قالاي قۇرۋ قاجەت؟», «قازاقستان-2050: الەمدەگى ەڭ مىقتى ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋ جولى» سىندى تاقىرىپتار ارقاۋ بولدى.
«ەلباسىنىڭ ماڭگىلىك ەل يدەياسىن ىسكە اسىرۋدا ەكونوميكانى دامىتۋ قاجەت. ول ءۇشىن زاۋىت, فابريكالار مەن ينۆەستيتسيالاردان بۇرىن كادرلار كەرەك. بىزدە بۇل جاعى تاپشى. زاۋىت-فابريكانى سالعانمەن, وندا جۇمىس ىستەيتىن مامان جوقتىڭ قاسى. كوبىنە بىزدە گۋمانيتارلىق ماماندىقتارعا بارۋ كوپ. تەحنيكالىق ماماندار جەتىسپەيدى. ونىڭ دا دەنى جوعارى بىلىمدىلەر. ال شىندىعىندا, بىزگە كاسىبي تەحنيكالىق قىزمەت جاسايتىن ورتا بۋىن ماماندار كەرەك. ماسەلەن, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردى ماقتانىشپەن ايتامىز, الايدا سول جوبالارعا 15 پايىزداي عانا جوعارى بىلىمدىلەر جەتكىلىكتى بولسا, قالعاندارىنا, ياعني جۇمىستىڭ ءجۇرۋ ۇدەرىستەرىنە تەحنيكالىق جۇمىسشى ماماندار كەرەك. بۇل تۇرعىدا بىزدە نە كادردى سىرتتان الىپ كەلۋ نەمەسە ءوزىمىزدە ۇيرەتۋ سىندى ەكى مۇمكىنشىلىك بار. سول سەبەپتەن ءبىزدىڭ قازىرگى تاڭدا قويىپ وتىرعان ماقساتىمىز – جاستارعا ساپالى كاسىبي تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ مەن ونى ناسيحاتتاۋ, سونىمەن بىرگە, وسىنداي ماماندىق يەلەرىن جۇمىسقا تۇرعىزۋ جانە سول ارقىلى ەكونوميكامىزدى دامىتۋ. قازىرگى تاڭدا «سەرپىن-2050» اتتى جوبانى قولعا الۋدامىز جانە بۇل تۇرعىدا بىرنەشە وبلىستى ارالادىق. مۇنداعى ماقسات تا ءوزىمىزدىڭ جاستارعا قاي جەردە قانداي وقۋ ورنى مەن قانداي گرانتتار بار جانە ونى قالاي يگەرۋ مەن جۇمىسقا تۇرىپ, ەلگە قالاي قىزمەت جاساۋ كەرەكتىگى جونىندە ايتامىز», – دەدى فورۋمدا ءسوز العان «ورلەۋ» اق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى مۇرات ابەنوۆ.
جيىندا, سونداي-اق, مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ءاليحان بايمەنوۆ كادرلاردى ىرىكتەۋ جۇيەسىنىڭ ماڭىزى تۋرالى ايتتى. «ەگەر وسكەلەڭ بالا ۇيدەگى ۇلكەندەردىڭ اڭگىمەلەرىنەن, جۇمىسقا تۇرۋ تاجىريبەسىنەن, جۇمىسقا تۇرۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە اكەسىنىڭ, كوكەسىنىڭ تانىسىن ىزدەۋ كەرەك دەگەندى ەستىسە, ول بالا وقۋعا ۇمتىلماي تامىر-تانىسقا جاقىن ءجۇرۋ «اۋرۋىنا» ۇشىراپ, سولاردىڭ ايتقانىمەن جۇرسەم بولدى, سولار ءبىر جەرگە اپارادى دەپ سەنەدى. ال ەگەر ول ىرىكتەۋ كەزىندە شىنىندا دا بىلىمىنە, بىلىگىنە قاراپ ىرىكتەلىپ, سونان كەيىن ونىڭ جالاقىسى دا ءبىلىمىنىڭ ارقاسىندا وتباسىن قامتاماسىز ەتۋگە لايىقتى بولاتىندىعىنا مۇمكىندىگى بارىن بىلسە, وندا ول بالالاردىڭ بويىندا بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىقتى تۋعىزۋعا سەبەپكەر بولادى», – دەدى ءا.بايمەنوۆ.
«تاۋەلسىزدىگىمىزگە 23 جىل تولعالى وتىر. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, قازاقستان ەگەمەن ەل بولدى دەپ ءبىزدىڭ بارلىق كورشىمىز بىردەي اتويلاپ, ءبىز سەكىلدى بوركىن اسپانعا اتقان جوق. كەيبىرەۋلەر ونى ماجبۇرلىك رەتىندە دە قابىلدادى. بىراق ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدا تاۋەلسىزدىك كەزىندە جيناقتالعان تاجىريبە بولمادى. وسى وتپەلى كەزەڭدە, ارينە, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ مەملەكەتىمىزدىڭ باسىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سەكىلدى كورەگەن, ساياسي جىگەرى ومىرلىك تاجىريبەمەن تولىسقان, ءومىردىڭ جان-جاقتى تىنىسىن تەرەڭ تۇسىنەتىن ادامنىڭ بولعانى ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ باعى دەپ ەسەپتەيمىن, – دەپ ءارى قاراي اڭگىمەسىن جالعادى. – مەملەكەتتىك باسقارۋدى دامىتقاندا, ارينە, ءبىرىنشى كەزەكتە قانداي رەفورما بولماسىن, باسقارۋدى جوعالتىپ الماۋ كەرەك. باسقارۋدى جوعالتىپ الۋ وڭاي, ال ونى قالپىنا كەلتىرۋ قيىن. سوندىقتان ەۆوليۋتسيالىق جول بولۋ كەرەك. ماسەلەن, وزدەرىڭىز كورگەندەگىدەي, كەيبىر مەملەكەتتەر وسى باعىتتاعى رەفورمالاردا تىم العا كەتىپ قالىپ, قوعام ونىڭ سوڭىنان ۇلگەرمەي جاتسا, ىشكى قايشىلىق تۋىندايدى دا, ساياسي مادەنيەتى جەتىلمەگەن ورتادا قيىندىققا ۇشىرايدى». وسىلاي دەگەن اگەنتتىك توراعاسى وتكەنگە شەگىنىس جاساپ, وعان ءوز تاجىريبەسىنەن ناقتى مىسالدار كەلتىردى. سونىمەن قاتار, ول فورۋمعا جينالعان جۇرتشىلىقتىڭ سالاداعى وزدەرىن تولعاندىرعان ءتۇرلى ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.
«دامۋ-2050» جشس ديرەكتورى پازىلبەك مۇستانوۆ تا فورۋمعا ءوز جوباسىمەن كەلىپتى. «مەنىڭ جوبام قازاق ينتەرنەتىن تەرىس يدەولوگيالاردان ساقتاۋدى جانە مەملەكەتتىك يدەولوگيانى ناسيحاتتاۋدى قاراستىرادى. حالىقتىڭ پىكىرتالاس الاڭى قازىرگى تاڭدا ينتەرنەت ەكەنى بەلگىلى. گازەت-جۋرنال, تەلەۆيزيادا پىكىرتالاستار ءجۇرىپ جاتقان جوق دەپ ايتۋعا بولادى. ويتكەنى, ونىڭ بارلىعى دا باقىلاۋدا. وسى باقىلاۋدان تىس بولىپ تۇرعان تەك ينتەرنەت. قازاقستاننىڭ تۇتاستىعىن, اۋماقتىق تۇتاستىعىن, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن, كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستارىن بۇزاتىن سىرتتان سان ءتۇرلى اقپاراتتار كىرۋدە. مۇنىڭ بارلىعى دا ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ ساناسىن بۇزىپ جاتىر. بۇل قانداي دا ءبىر جازالاۋ شارالارى نەمەسە توسقاۋىل قويۋ ارقىلى شەشىلە سالاتىن دۇنيە ەمەس, ونى تەك قارسى ناسيحات ارقىلى اۋىزدىقتاۋعا بولادى دەپ ويلايمىن», – دەدى پ.مۇستانوۆ.
باتىس قازاقستان وبلىسىنان كەلگەن دەلەگات عايسا جۇماليەۆ ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋدا جاسالىپ جاتقان بۇگىنگى جيىننىڭ وزدەرىنە ۇلكەن سەرپىن بەرگەنىن جەتكىزدى. سونىمەن بىرگە, ول الدا كەلە جاتقان مەرەكە – استانا كۇنىمەن جينالعان جۇرت پەن قالا حالقىن قۇتتىقتادى.
«قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق قوزعالىسىن قۇرۋ يدەياسىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ىلگەرىلەتكەن بولاتىن. وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا «بولاشاق» ستيپەندياتتارىنىڭ مەرەيتويلىق فورۋمىندا سويلەگەن سوزىندە ەلباسى: «قازاقستان-2050» – بۇل ءبىزدىڭ ءححى عاسىرداعى ۇلتتىق يدەيامىز, ول ءبىزدىڭ حالقىمىز ۇمتىلعان ۇلى قۇندىلىقتاردى ايقىندايدى. مەن بۇرىننان بەرى ويىمدا ءپىسىپ-جەتىلگەن ءبىر يدەيامەن بولىسكىم كەلەدى. «بولاشاق» نەگىزىندە «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق قوزعالىسىن قۇرۋدى ۇسىنامىن», – دەگەن-ءدى. پرەزيدەنت باستاماسىن قولداعان ىنتالى توپ بىلتىر جەلتوقساندا «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق قوزعالىسىنىڭ قۇرىلعانى تۋرالى جاريالادى. قوزعالىستىڭ نەگىزگى مىندەتى – ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا جازىلعان ساياسي باعىتىن قولداۋ ارقىلى قازاقستاننىڭ الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلى قاتارىنا ەنۋىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل ماقساتتا قوزعالىس ستراتەگيا اياسىنان تۋىندايتىن ءتۇرلى باعىتتاعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرادى», – دەدى شارانىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى.
ءتۇرلى يدەيالار مەن ۇسىنىس-پىكىرلەردى ورتاعا سالعان بۇل قوزعالىستىڭ تۇڭعىش فورۋمىن قورىتىندىلاعان «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق قوزعالىسى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى دانات جۇمين ەلباسىنىڭ ساليقالى ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا قوزعالىس جۇيەلى جۇمىستار اتقارا بەرەتىندىگىن تىلگە تيەك ەتىپ, جيىنعا قاتىسقان بارلىق دەلەگاتتارعا ريزاشىلىعىن جەتكىزدى.
ءابدىراحمان قىدىربەك,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ.