ونكولوگيالىق اۋرۋلار الدىن العاندا ازايادى

ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى قۇرى­لى­مى بويىنشا قاراستىرساق, وندا ءبىرىنشى – ءسۇت بەزى وبىرى (13,2%), ەكىنشى – وكپە وبىرى (10%) جانە ءۇشىنشى كولورەكتالدىق وبىر (9,3%) تۇر. ال ءولىم-ءجىتىم قۇرىلىمدا ءبىرىنشى – وكپە وبى­رى (16,3%), ەكىنشى – اسقازان وبىرى (12%), ءۇشىنشى قاتاردا توق ىشەك وبىرى (10,6%) تۇر. ناۋ­قاستاردىڭ 56 پايىزى 18 بەن 64 جاس ارالىعىنداعى ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعى ادامدار ەكەن. قازىر ون­كو­لوگيالىق اۋرۋعا شالدىققان ناۋقاس­تارعا كورسەتىلەتىن مەديتسي­نالىق كومەكتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا ءتيىستى ۆەدومستۆو بەيجاي قاراپ وتىرعان جوق. مىسالى, تاريفتەردى ۇل­عايتۋ جاعىنا قاراي قايتا قاراۋ, ۇلتتىق فورمۋليارداعى دارى­لىك پرەپاراتتاردىڭ ءتىزىمىن 4 پو­زيتسياعا كەڭەيتۋ, وبىردىڭ ديا­گنوستيكاسى مەن ەمدەۋدىڭ 8 كلينيكالىق حاتتاماسىن جاڭارتۋ سىندى مىندەتتەر جولعا قويىلدى. سونداي-اق جۇمىسقا جاڭا جەلىلىك ۇدەتكىشتەر مەن پەت-ورتالىقتار ەنگىزىلىپ جاتىر. ونكولوگيالىق اۋرۋعا شالدىعۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىكتى پاتسيەنتتەرگە ۋاقتىلى دياگنوستيكا جۇرگىزۋ ءۇشىن «جاسىل جول» ەنگىزىلىپ, ءاربىر وڭىرلىك ونكولوگيا ورتالىعىندا احۋالدىق ورتالىقتار قۇرىلعان.

ەل اراسىندا ءالى كۇنگە دەيىن اۋ­رۋحاناعا قايىرىلماي, دەن­ساۋ­لىعىنا ءجۇردىم-باردىم قاراي­تىن ناۋقاستار كەزدەسەدى. سال­دارى­نان ونكولوگيالىق اۋرۋعا شال­دىققانداردى ەرتە انىق­تاۋ قيىن. اسىرەسە ناۋقاستار دەنساۋلىعىنا قاراي ونكوسكرينينگتەن ۋاقتىلى وتپەگەن سوڭ قاتەرلى ىسىكتى ەرتە دياگنوستيكالاۋ جانە ىسىككە دەيىنگى اۋرۋلاردى انىقتاۋ كۇردەلەنەدى. سونىمەن قاتار ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ دياگنوستيكا مەن ەمدەۋگە ارنالعان مەديتسينالىق جابدىقتىڭ بولماۋىنا, كەيبىر اۋرۋحانالارداعى كادر تاپ­شى­لى­عى­نا دا بايلانىستى.

بىرەر اپتانىڭ بەدەرىندە ۇكىمەت وتى­­­رىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمي­نيس­­ترى اجار عينيات ەلدەگى ونكو­لو­­گيالىق كومەكتى جاڭعىرتۋ ماسە­لە­لە­رى بويىنشا بايانداعان-دى.­ وندا مي­نيستر ونكولوگيالىق اۋرۋ­عا شال­­دىققان ناۋقاستارعا مەدي­تسي­نا­لىق كومەك كورسەتۋ بويىنشا ءتۇ­­يىن­دى ماسەلەلەردى تارقاتىپ ايت­قان­ ەدى.

«قولدا بار ساۋلەلىك تەراپيا اپپاراتتارىنىڭ پاركى 50% ەسكىر­گەن. مىسالى, اتىراۋ وبلى­سىن­دا­ 1968 جىلى شىققان اپپارات قول­­دا­نىلادى. باتىس قازاقستان, قوس­تا­ناي, سولتۇستىك قازاقستان, اق­مو­­لا, ۇلىتاۋ, جەتىسۋ, قىزىل­ور­دا­ وب­لىس­تارىندا اپپاراتتار جوق.­ وڭىرلەردى دياگنوستيكالىق جانە­ زەرتحانالىق جابدىقتارمەن قام­تا­ماسىز ەتۋدىڭ ءالسىز دەڭگەيى بار. اق­مولا, قوستاناي, قىزىلوردا وب­لىس­­تارى مەن استانا قالاسىنىڭ ون­كو­­لوگيا ورتالىقتارىندا كت جانە­ مرت اپپاراتتارى جوق», دەپ ما­سە­لەنىڭ ءمان-جايىن ايتقان ەدى مينيستر.

بۇگىندە پرەزيدەنت تاپسىر­ما­­سىنا ساي «ادىلەتتى قازاقستان: ءبارىمىز جانە ارقايسىسىمىز ءۇشىن. قازىر جانە ءاردايىم» سايلاۋالدى باع­­دار­لاماسىندا ونكولوگيالىق اۋرۋ­لار­مەن كۇرەسۋدىڭ 2023-2025 جىل­­­­دارعا ارنالعان 5 باعىتتان تۇ­را­­تىن كەشەندى جوسپارىنىڭ جو­­­باسى ازىرلەنگەن. وندا قاۋىپ فاك­­­تور­لارىنىڭ پروفيلاكتيكاسى جانە باسقارۋ, جوعارى ءتيىم­دى ەرتە دياگنوستيكالاۋ, مامان­دان­دىرىلعان ەمدەۋدى دامىتۋ, پال­لياتيۆتىك كومەك, وڭالتۋ, كادرلىق الەۋەتتى جانە عىلىمدى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلگەن. مى­سالى, ءبىرىنشى باعىت بويىن­شا, كەيىنگى جىلدارى وكپە وبىرىن انىق­تاۋ ماقساتىندا قولدانا­تىن وكپەنىڭ تومەن دوزالى كومپيۋ­تەرلىك توموگرافياسىن ەنگىزۋ­دىڭ ەسەبىنەن ونكولوگيالىق سكري­نينگ­تىك باعدارلامالاردى كە­ڭەيتۋ كوزدەلگەن. سول سەكىلدى جاس ايەل­دەردىڭ اراسىندا كەڭ تارال­عان جاتىر موينى وبىرىنىڭ پرو­فيلاك­تيكاسى ءۇشىن 2024 جىلدان باستاپ ادام پاپيللوماسىنىڭ ۆيرۋ­سىنا قارسى ۆاكتسينالاۋ كەزەڭ-كە­زەڭىمەن ەنگىزىلەدى ەكەن. سونداي-اق وبىردى جوعارى ءتيىمدى ەرتە دياگنوستيكاسىن دامىتۋ بولىگىندە مساك ۇيىمدارى مەن ونكولوگيا ورتا­لىقتارىن جاراقتاندىرۋ ءۇشىن دياگنوستيكالىق جابدىق­تار­­دى جاڭعىرتۋ كوزدەل­گەن. مولە­كۋليار­لىق-گەنەتي­كا­لىق سىناقتار مەن يممۋنوگيستوحيميالىق زەرت­تەۋلەردى ارتتىرۋ ارقىلى وبىر­دىڭ تۇرلەرىن دياگنوستيكالاۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتۋ جوسپاردا بار. ىسىككە قارسى دارىلىك زاتتاردىڭ باعاسىن ارزانداتۋ ماقساتىندا تار­گەتتىك جانە يممۋندىق-ونكولو­گيا­لىق پرەپاراتتار جەلىسىن كەڭەي­تۋ, گەندىك ينجەنەريانى, راديو­فار­ما­­تسەۆتيكالىق پرەپاراتتاردى پاي­دالانا وتىرىپ تەراپيانى ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىل­مەك. سول سەكىلدى كەشەندى جوسپار­دا الماتى قالاسىندا جانە اتى­راۋ, الماتى, ۇلىتاۋ, جەتىسۋ, اق­توبە وبلىستارىندا جاڭا ونكو­لوگيا ورتالىقتارىن سالۋ, اقتو­بە, قوستاناي وبلىستارىندا جانە شىمكەنت قالاسىندا راديولو­گيا­لىق كورپۋس پەن وپەراتسيالىق-رەانيماتسيالىق كورپۋستاردى رە­كون­سترۋك­تسيالاۋ قامتىلعان.

سونداي-اق كەيىنگى 3 جىلدا ونكولوگيالىق ورتالىق پايدالانۋ­عا­ بەرىلگەن ماڭعىستاۋ, پاۆلودار, جام­بىل وبلىستارىن قوسپاعاندا, باس­قا وڭىرلەردەگى ونكولوگيالىق ورتا­لىقتار كۇردەلى جوندەۋدەن وتە­دى ەكەن. بۇل جوسپارلى جۇمىس­تار­دان كەيىن 2026 جىلعا قاراي سا­لادا ءبىراز وڭ وزگەرىس بايقا­لا­دى­ دەپ كۇتىلىپ وتىر. دەنساۋلىق ساق­تاۋ مينيسترلىگى كەشەندى ءىس-شارا­لار­دىڭ ەسەبىنەن دياگنوستيكا 35%-عا دەيىن ءوسىپ, ساۋلەمەن ەمدەۋ كور­سەتكىشى 50%-دان جوعارىلاپ, ونكو­لوگيالىق اۋرۋلاردا كەزدەسە­تىن ءولىم-ءجىتىمنىڭ 100 مىڭ حالىق­قا شاققاندا 64,9%-عا دەيىن تو­مەن­دەۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتىپ وتىر. ارينە, بۇل – تەك ونكو­لو­گيا­لىق اۋرۋلاردى ەمدەۋدە كۇتى­لە­تىن­ ناتيجەلەردىڭ ءبىر بولىگى عانا. انىق بىلەتىنىمىز, سالاداعى جا­ڭا­شىل­دىقتار ونكولوگيالىق اۋرۋ­عا شال­دىققان ناۋقاستاردىڭ ءومى­رىن ۇزار­تۋعا سەپ بولادى.