ەلىمىزدە وندىرىستە جاراقات العان قىزمەتكەرلەردى الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ ءۇش دەڭگەيلى جۇيەسى بار. بۇل – مۇگەدەكتىك بويىنشا مەملەكەتتىك جاردەماقى, مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان مۇگەدەكتىك بويىنشا الەۋمەتتىك جاردەماقى جانە ءومىردى ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنان ساقتاندىرۋ تولەمدەرى. وسىنىڭ ىشىندە «جامان ايتپاي, جاقسى جوق» دەگەندەي, اۋىر جۇمىس ىستەيتىن ادامدار ءومىرىن ساقتاندىرۋ ءۇشىن «اشىق-جارىقتا» ارناۋلى ۇيىمدارمەن شارت جاساسۋعا ءمان بەرگەن ءجون.
قازاقستاندا جىل سايىن وندىرىستە ەڭبەكتى قورعاۋ تالاپتارىن بۇزۋ سالدارىنان ورتا ەسەپپەن 1 400 جۇمىسشى جاراقات الىپ, 200-گە جۋىق ادام قازا تابادى. بۇل رەتتە جۇمىستا زارداپ شەككەندەردىڭ ەڭ كوپ سانى شىعىس قازاقستان مەن قاراعاندى وبلىستارىندا بايقالادى.
بىلتىر «مەملەكەتتىك اننۋيتەتتىك كومپانيا ء«ومىردى ساقتاندىرۋ كومپانياسى» اق (ماك) جۇمىسكەرلەردى ەڭبەك مىندەتتەرىن اتقارۋ كەزىندە جازاتايىم وقيعالاردان ساقتاندىرۋ بويىنشا زاڭدى تۇلعالارمەن 1 660 شارت جاساستى. ونىڭ اياسىندا 83 122 ادام ساقتاندىرۋمەن قامتىلدى.
2022 جىلى اتالعان كومپانيا جازاتايىم وقيعالاردان زارداپ شەككەن 1 069 قىزمەتكەرگە 855 ملن تەڭگە سوماسىندا اي سايىنعى اننۋيتەتتىك تولەمدەر جۇرگىزدى. بۇعان قوسا 27 ادام 3,5 ملن تەڭگە سوماسىنا قوسىمشا (مەديتسينالىق) شىعىستاردى (500 اەك-تەن 1 000 اەك-كە دەيىن, جەرلەۋگە ارنالعان بىرجولعى تولەم – 100 اەك) الدى.
سونىمەن قاتار 1998 جىلى ەل جيناقتاۋشى زەينەتاقى جۇيەسىنە كوشكەن ساتتەن باستاپ زەينەتاقى اننۋيتەتتەرى باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. زەينەتاقى اننۋيتەتى بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىندا (بجزق) قاراجات جيناقتاۋعا بالاما رەتىندە قىزمەت ەتەدى. باعدارلامانىڭ ءمانى – ازاماتتارعا زەينەتاقى جاسىنا دەيىن باستالاتىن ءومىر بويعى تولەمدەردى الۋ ءۇشىن جيناقتاۋدى بجزق-دان ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنا اۋدارۋعا مۇمكىندىك بەرۋ.
بۇل رەتتە 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ماك جەكە تۇلعالارمەن 153 زەينەتاقى اننۋيتەتتىك ساقتاندىرۋ شارتىن جاساستى. وتكەن جىلى زەينەتاقى اننۋيتەتى شارتتارى بويىنشا 1,3 ملرد تەڭگە سوماسىنا ساقتاندىرۋ تولەمدەرى جۇرگىزىلدى, مۇنى الۋشىلار – 8 108 ادام.