ءتىسى تىزىلداپ اۋىرعان ادامنىڭ جانىن قويارعا جەر تاپپاي مازاسىزداناتىنى – تۇسىنىكتى جايت. ال مۇنداي جايسىز سەزىم باۋىر ەتىڭ – بالاڭدى شىرىلداتقاندا ەش ايانىپ قالماستان دەرەۋ ەمدەتۋگە تىرىسامىز. بىراق ءتىس ەمدەتۋدىڭ اقىسى قالتاعا سالماق تۇسىرەتىنى تاعى بار. بۇل رەتتە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) ارقىلى بالالاردىڭ ءتىسىن تەگىن ەمدەتۋگە بولاتىنىن قاپەردە ۇستاعان ءجون.
كەيىنگى جىلدارى ءمامس ەسەبىنەن بەلگىلى ءبىر ساناتتاعى ادامدارعا ستوماتولوگيالىق قىزمەتتەر تەگىن كورسەتىلىپ كەلەدى. الايدا مۇنى ءالى كوپ ادام بىلە بەرمەيدى, بىلگەن كۇننىڭ وزىندە قۇنتتاي قويمايدى. اتالعان جۇيە اياسىندا ءتىسىن ەمدەتۋشىلەردىڭ قاتارى ەندى-ەندى ارتىپ جاتىر. اسىرەسە 18 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ ۇلەسى باسىم. الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ مالىمەتى بويىنشا 2021 جىلى ءمامس ەسەبىنەن بالالارعا 20 ملرد تەڭگەدەن اسا سوماعا 8 ملن ەمشارا جاسالسا, 2022 جىلى 33 ملرد تەڭگەگە 11 ملن-نان اسا ستوماتولوگيالىق قىزمەت كورسەتىلگەن.
تەگىن ستوماتولوگيالىق كومەك تەك مەملەكەتتىك ەمحانالاردا عانا ەمەس, جەكەمەنشىك مەديتسينالىق ۇيىمداردا دا كورسەتىلەدى. بيىل 800-دەن اسا كلينيكا الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىمەن كەلىسىمشارت جاسادى, ياعني سول مەكەمەلەردە ءمامس اياسىندا ستوماتولوگيالىق قىزمەت كورسەتىلەدى.
ء«بىزدىڭ كلينيكا 2020 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا اشىلدى. سول كەزدەن باستاپ پاتسيەنتتەردى ءمامس ەسەبىنەن ەمدەي باستادىق. باسىندا تۇراقتى پلومبا ما, ءتۇسىپ قالماي ما دەپ سۇرايتىندار بولدى. قازىر بالالارىن اكەلىپ ەمدەتەتىندەر كوپ. جۇكتى ايەلدەر دە كوپتەپ جازىلا باستادى. سەبەبى ولار ءبىزدىڭ ساپاعا جۇمىس ىستەيتىنىمىزدى جانە ءمامس-ءتىڭ اياسىندا قوماقتى قارجىنى ۇنەمدەۋگە بولاتىنىن ءتۇسىندى. ستوماتولوگيامىزدا 10 بىلىكتى دارىگەر جۇمىس ىستەيدى. قازىر كۇنىنە ورتاشا ەسەپپەن 80 ادامدى ءمامس اياسىندا قابىلدايمىز. شۇعىل مەديتسينالىق كومەككە ءزارۋ ازاماتتاردى كەزەكپەن قابىلداپ جاتىرمىز», دەيدى ستوماتولوگيالىق بولىمشەنىڭ مەڭگەرۋشىسى, ورتوپەد-دارىگەر ءىلياس جاريكوۆ.
وسى ورايدا جەكەمەنشىك كلينيكانىڭ ستوماتولوگى ءبيبىنۇر ۋاليەۆا اتا-انالار بالالارىنىڭ ءتىس كۇتىمىن قاپەردە ۇستاۋ كەرەك ەكەنىن العا تارتتى.
«تاجىريبە كورسەتكەندەي, ءمامس اياسىندا ستوماتولوگيالىق كومەككە نەگىزگى جۇگىنەتىندەر – بالالار. ولاردىڭ اراسىندا ءتىس جەگىسى مەن ونىڭ اسقىنعان ءتۇرى كوپ كەزدەسەدى. بۇل ەڭ اۋەلى اۋىز قۋىسىن دۇرىس كۇتپەگەننەن بولادى. جۇمساق تاعامنىڭ دا اسەرى بار. ءتىس قۇرتىنىڭ الدىن الماسا, بۋىنى بەكىمەگەن بالانىڭ جاق سۇيەگىنە دەيىن قيسايىپ, ءتىسى وسپەي قالۋى مۇمكىن. سوندىقتان ءتىسى اۋىرعان بويدا ستوماتولوگياعا بارۋ قاجەت. بالالاردى التى اي سايىن ءتىس دارىگەرىنە تەكسەرۋگە اپارىپ تۇرۋ كەرەك. سونداي-اق ولارعا تىستەرىن قالاي دۇرىس تازالاۋ كەرەك ەكەنىن كورسەتىپ, باقىلاپ وتىرعان ءجون», دەپ كەڭەس بەردى ب.ۋاليەۆا.
وسىنداي يگىلىكتى كورىپ, نەمەرەسىنىڭ ءتىسىن اقىسىز ەمدەتكەن استانالىق ءماريام اپاي زور ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. بۇل كىسى العاشقىسىندا ءمامس ەسەبىنەن بالانىڭ ءتىسىن ەمدەتۋگە بولاتىنىن بىلمەگەن ەكەن. ول نەمەرەسىن ءۇيىنىڭ قاسىنداعى جەكەمەنشىك ستوماتولوگيالىق كلينيكاعا اپارعان. ءتىس دارىگەرى بالانى قاراعان سوڭ, پانورامالىق سۋرەت جاساتۋعا 4 مىڭ تەڭگە تولەۋ كەرەك ەكەنىن ايتادى. مۇنى تولەگەننەن كەيىن مامان زەينەتكەردىڭ قولىنا ەمدەۋ جوسپارىن ءتۇسىندىرىپ, جالپى قۇنىن ايتادى. ەسەپتەي كەلە, بالانىڭ 8 ءتىسىن ەمدەۋگە 200 مىڭ تەڭگەدەي كەرەك ەكەنى بەلگىلى بولدى. الدىڭعى قوس كۇرەك ءتىستى قالپىنا كەلتىرۋگە – 50 مىڭ تەڭگە, ەكى ۇلكەن ازۋ ءتىستىڭ ءتۇبىرىن جۇلۋ ءۇشىن ارقايسىسىنا – 25 مىڭ تەڭگەدەن, قالعانى كۇردەلىلىگىنە قاراي تىسجەگىنى ەمدەۋگە ءارتۇرلى سومالار جازىلعان.
«نەمەرەمدى الداعى اپتاداعى بوس ۋاقىتقا جازىپ, كلينيكادان شىققانىمدا بۇرىن بىرگە جۇمىس ىستەگەن ارىپتەسىمدى كەزدەستىردىم. ءجون سۇراسىپ, جايىمدى ايتتىم. ول بالاسىنىڭ ەمىنە مۇلدەم اقشا جۇمساماعانىن, بارلىعىن ءمامس ەسەبىنەن تولەگەنىن ايتتى. ءمان-جايدى تولىق سۇراپ الدىم دا, ۇيگە كەلىسىمەن بالالارىمنىڭ كومەگىمەن fms.kz رەسمي سايتىنان ستوماتولوگيالىق قىزمەت كورسەتەتىن مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ تىزبەسىن جۇكتەپ الدىق. قالادا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىمەن شارتقا وتىرعان كلينيكالارعا كوز جۇگىرتىپ ەدىك, كوبى جەكەمەنشىك ەكەن. مەكەنجايلارىن قاراساق, الدىندا بارعان كلينيكادان ءسال ارىرەك ورنالاسقان ستوماتولوگيا دا ءمامس اياسىندا قىزمەت كورسەتەتىنىن بىلدىك. بىردەن كورسەتىلگەن ءنومىردى تەرىپ, نەمەرەمدى دارىگەر قابىلداۋىنا جازدىم. وسىلايشا, ەكى اپتانىڭ ىشىندە نەمەرەمنىڭ 8 ءتىسىن دە ءمامس-ءتىڭ اياسىندا تەگىن ەمدەتىپ, 200 مىڭ تەڭگە ۇنەمدەدىم. شىنىمدى ايتسام, مەن بۇل اقشانى قايدان الاتىنىمدى بىلمەي, بالاما نەسيە الدىرتام دەپ ويلاعانمىن. ال ءمامس ەسەبىنەن ەمدەۋگە بولاتىنىن ەستىگەندە قۋانىشىمدا شەك بولمادى. نەمەرەمە ساپالى پلومبا سالىپ, تىستەرىن جاقسىلاپ ەمدەپ بەردى. قازىر تۋىستارىما, تانىستارىما وسى جايلى ايتىپ ءجۇرمىن», دەيدى ءماريام اپاي.
وسى تۇستا ءمامس اياسىندا قىزمەت كورسەتەتىن ستوماتولوگيالاردىڭ ءتىزىمىن الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ fms.kz رەسمي سايتىنان الۋعا بولاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. اتالعان سايتتىڭ «مەديتسينالىق قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ» بولىمىنەن «كدق جەتكىزۋشىلەر» (كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەر) باتىرماسىن باسۋ ارقىلى «ستوماتولوگيالىق قىزمەت كورسەتەتىن مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ تىزبەسىن» جۇكتەپ الۋ كەرەك.
ءمامس ەسەبىنەن 18 جاسقا دەيىنگى بالالارمەن قاتار, جۇكتى ايەلدەر دە جوسپارلى ستوماتولوگيالىق ەم الا الادى. ياعني مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىمەن شارت جاساسقان كلينيكالارعا جازىلىپ, جولداماسىز بارۋعا بولادى. وزىمەن بىرگە تۋ تۋرالى كۋالىگى نەمەسە جەكە كۋالىگى بولسا جەتكىلىكتى.
نەگىزىندە كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ قاتارى اۋقىمدى. ستوماتولوگيالىق كلينيكالار امبۋلاتورلىق دەڭگەيدە كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەر مەن مانيپۋلياتسيالار ۇسىنادى. مۇندا پلومبالاۋ, ءتىستى جۇلۋ جانە جانسىزداندىرۋ قىزمەتتەرىن الۋعا بولادى. سونداي-اق ءمامس اياسىندا جاق-بەت ايماعىنىڭ تۋا بىتكەن پاتولوگياسى بار بالالارعا امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە ورتودونتيالىق پلاستينا ورناتىلادى. ەگەر پاتسيەنتتەردىڭ ستاتسيونارلىق جاعدايدا ستوماتولوگيالىق كومەك الۋعا كورسەتكىشتەرى بولسا, وندا ول اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ ارنايى حاتتامالارعا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ستوماتولوگيالىق كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ ستاندارتىنا سايكەس كورسەتىلەدى.