كەشەگى وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ بىرقاتار ماسەلەلەرى قارالعانى ءمالىم. وندا كۇن تارتىبىنە شىققان نەگىزگى تاقىرىپتار تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە, جۋرناليستەرگە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ باستاعان ۆەدومستۆو باسشىلارى اڭگىمەلەپ بەردى.
وتىرىستا قارالعان ماسەلەلەرمەن تانىستىرعان ۆيتسە-پرەمەر ولاردىڭ ارقايسىسى ءجونىندە ارىپتەستەرى كەڭ كولەمدە ءاڭگىمەلەيتىندىگى تۋرالى ايتىپ, بيىلعى جىلى قولعا الىنعان ماڭىزدى شارانىڭ ءبىرى – جەكەشەلەندىرۋ ءىسى تۋرالى ماعلۇمات بەردى. اعىمداعى جىلى 278 كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور نىسانى باسەكەلەس ورتاعا ساتىلماق ەكەن. «جەكەشەلەندىرۋدىڭ 2014-2016 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەت باسەكەلەس ورتاعا بەرىلۋى ءتيىس كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ اتاۋلى تىزبەسىن بەكىتتى. جالپى, باسەكەلەس ورتاعا كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ 782 ۇيىمى وتەدى, 380 ۇيىم قايتا ۇيىمداستىرىلۋ ءۇشىن تاراتىلاتىن بولادى. رەسپۋبليكالىق مەنشىك بويىنشا 29 ۇيىم جانە 3 نىسان, كوممۋنالدىق مەنشىك بويىنشا 416 نىسان جەكەشەلەندىرىلمەك. ۇلتتىق حولدينگتەر مەن كومپانيالار بويىنشا باسەكەلەس ورتاعا 337 اكتيۆ بەرىلەدى.
ونىڭ ىشىندە – «سامۇرىق-قازىنا» قورى بويىنشا – 106 اكتيۆ, «بايتەرەك» حولدينگى بويىنشا – 15, قازاگرو – 32, پاراسات – 8, زەردە – 2, اكك – 174. قازىرگى ۋاقىتتا جەكەشەلەندىرۋ جونىندەگى تۇراقتى كوميسسيالار قۇرىلىپ بولدى. اشىقتىق پەن جاريالىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جەكەشەلەندىرۋ جونىندەگى تۇراقتى كوميسسيالاردىڭ قۇرامىنا ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانە «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ وكىلدەرى كىردى», دەدى ب.سۇلتانوۆ. ال وسى جىلى 278 نىساندى ساتۋ جوسپارلانىپتى. وندا رەسپۋبليكالىق مەنشىك بويىنشا – 19, كوممۋنالدىق مەنشىك بويىنشا – 109, اكك بويىنشا – 75, حولدينگتەر بويىنشا – 75 نىسان تۇرعان كورىنەدى. سونداي-اق, كوممۋنالدىق مەنشىكتەگى 6 نىسان ساتىلماق ەكەن. ونىڭ 4-ءۋى 85,6 ملن. تەڭگەگە ساتىلادى دەگەن ءۇمىت بار. تاعى 34 نىسان بويىنشا باعالاۋ شارالارى باستالىپتى.
2030 جىلى ەلىمىزدە 21 ملرد. تەكشە مەتر تاۋارلىق گاز وندiرiلەدى. «ەلىمىزدى گازداندىرۋدىڭ باس سىزباسى بۇگiن ۇكiمەتتە قارالىپ, قابىلداندى. بۇل – قازاقستاندا تۇڭعىش رەت ازiرلەنiپ وتىرعان باعدارلامالىق قۇجات. قۇجاتتى ازiرلەۋ ءۇشiن گاز جانە گازبەن جابدىقتاۋ تۋرالى زاڭ جانە ۇكiمەت بەكiتكەن تيiستi قاعيدالار مەن زاڭدار نەگiز بولىپ ەسەپتەلەدى. ال بۇگىنگى كۇنi 16 ءوڭiردiڭ 10-ى گازداندىرىلعان. نەگىزىنەن ەلىمىزدىڭ باتىس جانە وڭتۇستiك وڭiرلەرi, ولارمەن بىرگە الماتى قالاسى تابيعي وتىنمەن قامتاماسىز ەتىلىپ وتىر. جالپى ايتقاندا, 2007-2013 جىلدار ارالىعىندا گاز تۇتىنۋدى تالداۋ ەلiمiزدەگi نارىقتىڭ ۇدەمەلi ءوسۋiن كورسەتەدi. قاراستىرىلىپ وتىرعان كەزەڭدە تۇتىنۋ كولەمiنiڭ ءوسۋi 26 پايىزدى, ال ورتاشا جىلدىق ءوسۋ قارقىنى شامامەن 4 پايىزدى قۇرايدى. بۇلاي جالعاسا بەرسە, 2030 جىلعا دەيiن تاۋارلىق گازدىڭ تەڭگەرiمiنە سايكەس گاز ءوندiرۋ كولەمi 60 ملرد. تەكشە مەترگە دەيiن جەتەدi. ال ونىڭ 25 ملرد. تەكشە مەترگە جۋىعى, جەر قاباتى قىسىمىن ۇستاۋ ءۇشiن تەحنولوگيالىق قاجەتتiلiككە جاراتىلادى. وسىنىڭ سالدارىنان تاۋارلىق گاز ءوندiرۋ كولەمi 2030 جىلعا قاراي 21 ملرد. تەكشە مەتردi قۇرايدى دەپ ەسەپتەپ وتىرمىز», دەدى بريفينگتە مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ۇ.قارابالين.
وتىرىستا ۇكىمەت 2016 جىلعا قاراي دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ «Doing Business» رەيتينگى بويىنشا العاشقى 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ءىس-شارالارىنىڭ جوسپارىن بەكىتىپتى. «بۇل جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن زاڭناماعا ەكى پاكەت تۇزەتۋ ازىرلەندى. ءبىرىنشى تۇزەتۋلەردى ماۋسىمدا پارلامەنت قابىلدادى. كەلەسى تۇزەتۋلەردى پارلامەنت قاراۋىنا 1 قىركۇيەككە دەيىن ۇسىنامىز. بۇگىن ۇكىمەتتە وسى زاڭنامالارعا قاتىستى تۇجىرىمدامالىق امالدار قارالىپ, ماقۇلداندى», دەدى وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى ب.جامىشەۆ. سونداي-اق, مينيستر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەستىك قاتىسۋ تۋرالى دايىندالعان زاڭ جوباسى جونىندە اڭگىمەلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۇلەستىك قۇرىلىس تەتىگىندە نەگىزگى كەمشىلىك قۇرىلىس اياقتالعانعا دەيىن ۇلەسكەرلەر قاراجاتىن پايدالانۋ مۇمكىن ەمەستىگى بولىپ تابىلادى. ەندى سالانى ودان ءارى دامىتۋعا ۇلەسكەرلەر قاراجاتىن پايدالانۋدىڭ قاۋىپ-قاتەرلەرىن ازايتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن تەتىكتەر جاسالادى ەكەن.
بۇدان وزگە, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترى ج.قاسىمبەك اۆتوموبيل جولدارى مەن تەمىر جول كولىگى سالاسىنداعى ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.مامىتبەكوۆ مەملەكەت باسشىسى قويعان تاپسىرمالاردى ەسكەرە وتىرىپ, «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسىنا وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ماسەلەلەرى جونىندە, ال «قازاگرو» ۇبح باسشىسى د.ايتجانوۆ حولدينگتىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالارى تۋرالى باياندادى.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».