پرەزيدەنت كەلگەن كەزدە كىم كەرەك؟ قازىم امانقوسوۆ. اۋليەتادا ۇلكەن ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلسا شە؟ تاعى دا قازىم. ايتەۋىر قاجەت كەزدە قازىمدى كورسەتۋگە قۇمار ءبىزدىڭ بيلىك ونىڭ «ورتەكەنى» بيلەتۋگە التى جىل ۋاقىتىن سارپ ەتكەنىن ەستەن شىعارىپ الا بەرەدى. از-كەم اتاعى بار دەمەسەك, ۇلكەن ءبىر اتاقتارعا دا ۇسىنبايدى. وسىلايشا بەلگىلى سۋرەتشى, اعاشتان ءتۇيىن تۇيگەن قولونەر شەبەرى قالتارىستا قالىپ ءجۇر.
ول اۋەلدە دومبىرا, قىلقوبىز سەكىلدى قازاقتىڭ ۇلت اسپاپتارىن جاساۋمەن اينالىستى. بۇل توقىراۋعا تولى توقسانىنشى جىلداردىڭ تۇسى ەدى. كەيىننەن «ورتەكەنى» بيلەتۋگە بەل بۋدى. تاۋەلسىزدىكتى ەندى عانا العان ەلدىڭ قولونەرىن دامىتۋعا تامشىداي بولسا دا ۇلەس قوسسام دەگەن جالعىز نيەت كوكەيىندە سايراپ تۇردى.
«اۋەلدە قازاقتىڭ ۇمىتىلىپ بارا جاتقان قولونەرىن دامىتۋىم كەرەك دەگەن ويدىڭ جەتەگىندە ءجۇردىم. «ورتەكەنى» اسپاپ رەتىندە كورسەتۋ ۇمىتىلا باستاعانىن ءتۇسىندىم. ونى كورۋ ءتىپتى ارمانعا اينالا باستاعان. اقىرى ىزدەنىستىڭ ىزىنە ءتۇستىم.
بۇل جۇمىستى توقسانىنشى جىلى قولعا الدىم. توقسان التىنشى جىلى اياقتادىم. مەندە ءۇش نۇسقا بولدى. العاشقى نۇسقاداعى ورتەكەنىڭ ءبيى دۇرىس شىقپادى. ەكىنشىسىن جەتىلدىردىم. الايدا تاعى دا كوڭىلىمە قونبادى. تاعى دا ىزدەنۋگە تۋرا كەلدى. سودان ءۇشىنشى نۇسقاعا كىرىستىم. سوڭعىسى عانا ويىمداعىداي بولعانىن ايتپاي كەتۋگە بولماس. «ورتەكەنىڭ» تابيعي قوزعالىستارىن كورگەندە ءوزىم دە قاتتى قۋاندىم», دەيدى قازىم امانقوسوۆ عاجاپ تۋىندىسى تۋرالى ويىمەن ءبولىسىپ.
شەبەر تارتقان «ەركە سىلقىمعا» بولسىن, باسقا كۇيگە بولسىن توقتاماي بيلەي جونەلەتىن «ورتەكەنى» كورگەندە ءبىز دە تاڭعالعان ەدىك. ءتىپتى كەزىندە «حابار» تەلەارناسىنداعى «تاڭعالماڭىز» باعدارلاماسىندا دا «ورتەكەنى» كورگەن جۇرت شۋلاپ كەتىپ ەدى عوي. قازىمنىڭ بايىرعى ونەردى قايتا جانداندىرۋىنا نە تۇرتكى بولدى؟
«ورتەكەنى» جاساپ شىعۋىما گازەتتەردىڭ بىرىنەن وقىعان حابار تۇرتكى بولدى. سول ماقالادا وتىراردا جۇرگىزىلگەن قازبا جۇمىستارى كەزىندە اعاش بۇيىم تابىلىپتى. زەرتتەگەن ماماندار ونىڭ «ورتەكە» ەكەنىن انىقتاپتى. قولعا تۇسكەن قۇندىلىقتىڭ مىڭ جىلدىقتارمەن ساباقتاسىپ جاتقانى دا ايتىلىپتى. وسى شاعىن عانا حابار مەنى ويلاندىردى. «ورتەكەنى» قازاقتىڭ عانا اسپابى دەگەنگە كەلىسكىم كەلمەيدى. مەنىڭشە ول تۇركى مادەنيەتىنىڭ اينىماس بولىگى ءارى بەلگىسى», دەيدى شەبەر.
قولونەرمەن ءومىرىن بايلانىستىرعان قازىم بەينەلەۋ ونەرىنىڭ دە بيىگىنە كوتەرىلگەن. ەلىمىزدە وتكەن فەستيۆال, بايقاۋ, كورمەلەردەن بولەك, كەسكىندەمە باعىتىنداعى تۋىندىلارى فرانتسيا, اقش, گەرمانيا, ءباا, يسپانيا ەلدەرىنىڭ كوللەكتسيالارىندا ساقتالعان.
ول ءوز ىسىنە دەگەن ادالدىعىنان ەشقاشان اينىعان ەمەس. قايتسەم قازاقتىڭ قولونەرىن حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىتامىن دەگەن ويدىڭ جەتەگىندە ءجۇر. باستى ماقساتى – «ورتەكە» اسپابىن برەندكە اينالدىرۋ. شەتەلدەن كەلگەن قالتالى مەيماندار «ورتەكەنىڭ» تابيعي بيىنە قىزىعىپ, قوماقتى قارجى ۇسىنسا دا ساتپاپتى.
ء«ۇندىستاننان كەلگەن ازامات جانە باسقا دا مەملەكەتتەردەن كەلگەن مارتەبەلى مەيماندار «ورتەكەنى» ساتىپ العىسى كەلىپ, قوماقتى قاراجات ۇسىندى. الايدا مەن ونى ساتقان جوقپىن. «شىعىس اۋەنى» باستاعان باسقا دا كومپوزيتسيالارىمدى تاپسىرىس بولسا, جاساپ بەرۋدەن باس تارتاتىن ويىم جوق. ايتكەنمەن, «ورتەكەنى» كىسى بالاسىنا اقشاعا ايىرباستاعان ەمەسپىن», دەيدى قازىم.
وبلىستىق تەاتردا سۋرەتشى رەتىندە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن قولونەر شەبەرى ءبىرشاما ۋاقىت بۇرىن اتالعان جۇمىسىنان باس تارتىپتى. سەبەبى دە جوق ەمەس. ايتۋىنشا, قولونەرگە دەگەن ادالدىق ونى وسىنداي قادامعا جەتەلەگەن.
«وڭىردەگى بيلىك باسىندا وتىرعان ازاماتتار شەرحان مۇرتازا ءبيۋستىنىڭ ەسكيزدىك نۇسقاسىن جاساعانىمدى كوردى. كوردى دە ريزا بولىستى. باسقالاردىكىنەن بولەك ەكەن دەگەن پىكىر ايتتى. سودان بيلىك باسىنداعىلاردىڭ ماعان نازارى اۋدى دەپ ءتۇسىندىم. ءبىر اي ۋاقىتتا تولىق جۇمىستى ىستەپ شىعاتىنىما سەنىمدى بولدىم. اقىسىز دەمالىس الۋدىڭ مۇمكىندىگى بولماعان سوڭ جۇمىستان شىعىپ كەتتىم. سويتسەم, مەنىكى اڭعالدىق ەكەن عوي. اۋەلدە جىلى ءسوز ايتقاندار كەيىن ماعان باس اۋىرتقان جوق. قازىر جەرگىلىكتى ۋنيۆەرسيتەتتە قوسىمشا جۇمىسىمدى ىستەپ ءجۇرمىن. ال تەاترداعى مەنىڭ ورنىما ءالى ادام الماعان دەگەندى ەستىدىم. مۇمكىندىك بولسا, قايتا بارۋعا قارسىلىق جوق.
بار ماقساتىم – ۇلتتىق ونەردى دامىتۋ. تسەح اشىپ جۇمىس ىستەگىم كەلەدى. الايدا مەن بيزنەس دەگەنگە جوق ەكەنمىن. نەسيە الۋعا دا تاۋەكەلىم جەتپەيدى. وندايدى تۇسىنبەيمىن. ايتكەنمەن جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان ەشقاشان قولداۋ كورگەن ەمەسپىن. قارجىلاي قولداۋ كورسەتىلسە, تسەح اشسام, «ورتەكەنى» برەندكە اينالدىرۋ جولىندا تەر توگەر ەدىم. باسقا دا جۇمىستارىم جەتكىلىكتى عوي. سونىڭ ءبارىن اياقتاۋعا مۇمكىندىك تۋسا دەپ ارماندايسىڭ كەيدە. قول قىسقا», دەيدى ول.
راسىندا, قازەكەڭ بيلىك باسىنداعىلاردىڭ الدىنا بارا بەرمەيدى. قايبىر جىلى ءوڭىردىڭ يدەولوگياسىنا جاۋاپتى ءوڭىر باسشىسىنىڭ ورىنباسارىنىڭ قابىلداۋىنا كىرگەن. سول كەزدە ورتەكە اسپابىن حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىتۋعا قولداۋ سۇراعان عوي. الگى يدەولوگ: «سەنىڭ مۇنىڭ كىمگە كەرەك؟» دەگەن اڭگىمە ايتىپ, ءوتىنىشىن كەلەكەگە اينالدىرىپ شىعارىپ سالىپتى. سودان كەيىن قىزمەتتەگى ادامداردىڭ الدىنا جولاماعان. كوڭىلى قالعان.
نەگە ەكەنىن كىم ءبىلسىن, ونەرگە دەگەن ادالدىعىنان اينىماعان ازاماتتى ءوڭىردىڭ ونەرى مەن رۋحانياتىنا جاۋاپتى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىلارى دا كەرەك كەزدە عانا ىزدەيتىندەي كورىنەدى. ايتەۋىر ءبىر ۇلكەن ءىس-شارالاردا قازىم جۇرەدى. سول كەزدە عانا كورەمىز.
قىسقاسى, ءوڭىردىڭ يدەولوگياسىنا جاۋاپتىلار قازىمدى قولداۋعا اسا ءبىر ق ۇلىقتى ەمەس. ءوڭىر باسشىسى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ تاپسىرما بەرسە عانا قيمىلدايتىن شەنەۋنىكتەر قازىمدى قاشان قۇرمەتتەيدى ەكەن؟
قازىمنىڭ «ورتەكەنى» برەندكە اينالدىرام دەگەن ارمانى ورىندالاتىن كۇن بار ما؟ كىم ءبىلسىن. وبلىس اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ نازارعا الماسا, باسقالاردىڭ وزدىگىنەن قولداۋعا نيەتىن بايقاي الماي ءجۇرمىز. قالاي بولعان كۇندە دە قازىم ۇلتتىق ونەردىڭ اۋىلىنان الىستاماق ەمەس.
جامبىل وبلىسى