التىن دىڭگەك

بەشىموۆتەر اۋلەتى بايقاۋدىڭ باس جۇلدەسىنە يە بولدى

«قارا التىن» سەلىن تاسىتۋشىلار

جىلىوي اۋدانىنداعى قوسشا­عىل كەن ورنىنىڭ اشىلۋ تاريحىنا شولۋ جاساساق, ەل اۋزىنداعى اڭىزعا بەرگىسىز اڭگىمە جەلىسى بىلايشا ورىلەدى: بەشىم قىزىلباسوۆ دەگەن قارت 1926 جىلدىڭ جاز ايىندا كورشى اۋىلدان كەلە جاتىپ, شاعىلدار اراسىنداعى قارا قوڭىرلانعان جەردى بايقايدى. اتىنان ءتۇسىپ, زەر سالا قاراعاندا قويۋ قارا مايدىڭ جينالىپ قالعانىن اڭعارادى. مۇناي تۋرالى, ونى يگەرۋگە تالپىنىس جونىن­دە جەلدەي ەسكەن جاعىمدى جاڭالىقتاردان ۇنەمى حاباردار, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ بەشىم قارت جەر بەتىنە شىققان مايدى تورسىعىنا قۇيىپ, توپىراعىن دورباسىنا سالىپ الادى. قوزى­كوش جەردەن ۇيىنە كەلگەن سوڭ تور­سىعىنداعى مايدى وتقا جاعىپ كورەدى. پىشىرلاپ الاۋلاي جانعان مايدى مۇناي دەپ توپشىلاعان بەشىم قارت ونى شالعاي بولسا دا دوسسورداعى مۇناي كاسىپشىلىگىنە جەتكىزۋ ءۇشىن اتىنا ءمىنىپ, جەلە جورتا جونەلەدى. 1911 جىلدان بەرى دوسسور­­­دىڭ جوعارى ساپالى قارا التىن سەلىن تاسىتىپ جاتقان مۇناي كاسىپشىلىگىندەگىلەر تورسىعىنا مۇناي, دورباسىنا مايلى توپىراق سالىپ اكەلگەن اۋىل اقساقالىن جىلى ۇشىراي قارسى الادى... ...كەيىنىرەك سول بەشىمنىڭ ءوزى قوسشاعىل دەپ قويعان كەن ورنىن ونەركاسىپتىك يگەرۋ 1935 جىلى باستالادى. ءدال سول جىلدىڭ 23 قىركۇيەگىندە قوسشاعىل كاسىپشىلىگى قۇرىلۋىمەن جىلىوي اۋدانىندا مۇناي يگەرۋدىڭ العاشقى قادامدارى جاسالادى. بۇرىن مال مەن قۇستان وزگە ەشتەڭە كورىنبەيتىن ەن دالادا تەحنيكانىڭ گۇرىلى ەستىلىپ, ءار توبەنىڭ باسىندا وتىرعان اۋىل جاس­تارى وندىرىسكە تارتىلادى. بىراق, تاعدىر بەشىم قارتقا تۋعان دالا توسىندەگى ءدۇبىرلى ەڭبەكتى, مۇناي بارلايتىن, وندىرەتىن تەحنولوگيانىڭ تەتىگى قازاق جاستارىنىڭ قولىنا تيگەنىن كورۋدى جازباعان ەكەن. ول كاسىپشىلىك قۇرىلاردان ەكى جىل بۇرىن, 1933 جىلى ومىردەن وزادى. دەگەنمەن, وعان كەيىننەن «قوسشاعىل كەن ورنىن العاش اشۋشى» دەگەن اتاق بەرىلىپ, گەولوگتارعا مۇناي كوزىن تاۋىپ بەرگەنى ءۇشىن ومىرلىك جاردەماقى تاعايىندالىپتى. ونى اكەسىمەن بىرگە كۇنى-ءتۇنى گەولوگتارمەن ارالاس-قۇرالاس جۇرگەن ۇلكەن ۇلى مۇقان الىپ تۇرعان. نەگە ەكەنى بەلگىسىز, مۇقان 1951 جىلى ومىردەن وزعاندا, جاردەماقىنى تولەۋ دە توقتاپ قالادى. جالپى, بەشىم قىزىلباسوۆتىڭ ۇلدارىنىڭ ءبارى دەرلىك قوسشاعىل كەن ورنىن يگەرۋگە اتسالىسقان. ەرداۋلەت, بەرداۋلەت دەيتىن ەكى بالاسى سوعىس جىلدارىندا بۇرعىشىلىققا جۇمىسقا الىنىپ, كەيىننەن اتاقتى بۇرعىشى, بۇرعىلاۋ شەبەرى, مۇناي ءوندىرۋشى وپەراتور بولىپ ابىرويلى ەڭبەك ەتكەن. تورەمۇرات, نارىمباي ەسىم­دى بالالارى دا ەڭبەك جولىن وسى كەن ورنىندا باستاپ, 1939 جىلى فين سوعىسىنا اتتانعان. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ قان مايدانىنان ەكەۋى دە ەلگە ورالعان جوق. ەڭ كىشى بالاسى ميزام عانا ۇزاق جىلدار مۇناي سالاسىندا ەڭ­بەك ەتتى. بۇل كۇندەرى بەشىم قارت­تىڭ ۇرپاعىنان تاراعان 50-گە جۋىق نەمەرە-شوبەرەلەرى مۇناي ونەر­كاسىبىنىڭ بىلگىر ماماندارى اتانىپ ءجۇر. سونداي نەمەرەلەرىنىڭ ءبىرى – ناۋرىزعالي ەرداۋلەت ۇلى بەشى­موۆ. – ماماندىق تاڭداۋىما, ءومىرىم­نىڭ دۇرىس ارناعا تۇسۋىنە جول سىلتەگەن ەكى ازاماتتىڭ ادام­گەر­شىلىك, اعالىق كومەگىن ءالى كۇنگە ۇمىتپايمىن. 1951 جىلى مەكتەپ ءبىتىرىپ, ەندى وقۋعا اتتانامىن دەپ تۇرعاندا اكەم قايتىس بولدى. اكەم مەنىڭ بالا كەزىمدە: «ماسكەۋدە مۇناي وقۋى بار, سەنى سوعان وقىتامىن», دەيتىن ەدى. بىراق, اكەم دەگەنىنە جەتە المادى. تۇرمىستىڭ قيىن كەزەڭى عوي, قاپەلىمدە جۇمىس تابۋ دا وڭايعا تۇسپەدى. قۇرمان بيسەنوۆ دەگەن كورشى تۇراتىن اعاي مەنى كومسومول كاسىپشىلىگىنىڭ ديرەكتورىنا ەرتىپ اپارىپ, جوندەۋشىلىكتى ۇيرەنۋشى ەتىپ جۇمىسقا ورنالاستىردى. سول كاسىپشىلىكتەن ءبىر جىلدان سوڭ ماسكەۋدەگى مۇناي ينستيتۋتىنا وقۋعا اتتاناردا مەكەمە باسشىسى قۋانىش قۇداباەۆ اعاي: «جولىڭا جاراتارسىڭ»دەپ ماعان 300 سوم اقشا بەردى. بۇل مەنىڭ ەكى بالامەن اۋىلدا قالعان انامنىڭ ەكى جىلدىق زەينەتاقىسىنا تەڭ قارجى ەدى. وسىنداي ادامگەرشىلىگى مول ازاماتتاردىڭ قامقورلىعى ارقاسىندا ماسكەۋدەن ءبىلىم الدىم. 1958 جىلى مۇنايشى-ينجەنەر ماماندىعىمەن ەڭبەك جولىمدى بەشىم اتام «قارا التىن» تاپقان قوسشاعىل كاسىپشىلىگىندەگى №1 ۋچاسكەدە وپەراتور بولىپ باستادىم. «قۇلسارىمۇنايگاز», «جايىق­­مۇنايگاز», «تەڭىزمۇناي­گاز» سەكىلدى ءىرى كاسىپورىنداردىڭ باسشىلىق قىزمەتىنە دەيىن كوتە­رىلىپ, شافيح ءىزباسوۆ, سالامات مۇقاشەۆ, وڭايباي كوشەكوۆ سىندى ازاماتتاردىڭ سەنىم بىلدىرۋىمەن ماقات اۋدانى پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى قىزمەتىن ابىرويمەن اتقاردىم. وسى قىزمەتتە ءجۇرىپ, قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى د. قوناەۆتىڭ قابىلداۋىندا بولعانىمدى ءار كەز ەسكە الىپ جۇرەمىن. قايدا جۇرسەم دە بەشىم اتام سالعان مۇنايشىلىق كاسىپتەگى وتباسىلىق جولدىڭ ۇزىلمەۋىن ويلايتىن ەدىم. قازىر, شۇكىر, اتا جولىن جالعاستىرعان بالالار, نەمەرەلەر بار, – دەپ ەسكە الادى وتكەن كۇندەرىن ارداگەر مۇنايشى ناۋرىزعالي ەرداۋلەت ۇلى. بەشىم قارتتان باستاۋ العان اۋلەت­تىڭ شەجىرەلى ەڭبەك جولىن زەي­نەت جاسىنداعى ناۋرىزعالي اعا­نىڭ بالالارى جالعاستىرىپ كەلە­دى. بالالارىنىڭ ءبارى دە بەرىسى الما­تىدا, ءارىسى ماسكەۋدە مۇناي­­­­شى­لىققا باۋليتىن ينستيتۋت ءبى­تىرىپ, بۇل كۇندەرى ءبىر-ءبىر مەكەمە­نىڭ بىلىكتى باسشىلارى اتانىپ وتىر. ماسەلەن, ساتىبالدىسى ەڭبەك جولىن بەشىم اتاسى مۇناي تاپقان قوس­شاعىلدا ­باستاپ, قازىر قۇلسارى مۇناي دايىنداۋ جانە ايداۋ تسەحىنا باسشى­لىق ەتىپ ءجۇر. اسىلبەگى قۇلسارى مۇناي ايداۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى. قىزى ساقينا «تەڭىز­شەۆرويلدا» جەتەكشى مامان, كىشى قىزى دارىگۇل مۇناي دايىن­داۋ جانە ايداۋ تسەحىنىڭ وپەرا­تورى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. كەلىن­دەرى اق­مامىق پەن توعجان دا ءوز ءناسىبىن مۇناي-گاز سالاسىنان تاۋىپ ءجۇر. بۇل كۇندە ناۋرىزعالي قاريا نەمەرەلەرىنىڭ اجەسى اتانعان قا­لىش اپايمەن بىرگە ەلدىڭ تىنىش­تىعى مەن ۇرپاعىنىڭ اماندىعىن تىلەپ وتىرادى.

جىلىوي اۋدانى.

بالالار ۇيىنەن 6 ۇل-قىزدى اسىراپ الىپ, باۋىرىنا باسقان

حاسانوۆتار اۋلەتى ەكىنشى جۇلدەگە لايىق دەپ تانىلدى

جان جىلۋى

بىرەۋدىڭ بالاسى تۇگىلى, ءوزىنىڭ بالاسىنا جان جىلۋىن توگە المايتىندار كەزدەسىپ جاتقاندا, حاسانوۆتار اۋلەتىنىڭ بالالار ۇيىنەن ءبىر ەمەس, التى ۇل-قىزدى اسىراپ الىپ, باۋىرىنا باسۋى تالايدى تاڭداندىراتىن شىعار. اسىلبەك پەن قالىنىڭ بۇل قادامعا بارۋىنا نە سەبەپ بولىپ ەدى؟ وتباسىنىڭ تۇڭعىشى – اينامگۇلدىڭ سىنىپ جينالىسىنا بارعان قالى مەكتەپ-ينتەرنات بالالارىن پاتروناتتىق تاربيەگە الۋعا بولاتىندىعىن ەستىپ, ەرى اسىلبەكپەن اقىلداسۋدى قاجەت دەپ تاۋىپتى. وسىنداي ويعا بەكىنگەن قالى داستارقان باسىندا ەرى اسىلبەكپەن شۇيىركەلەسىپ وتىرىپ, «مەكتەپ-ينتەرناتتان ءبىر بالا اسىراپ الساق...» دەگەن ۇسىنىسىمەن ءبولىسىپتى. قاي كەزدە دە اقىلداسۋدان, ءبىر-بىرىنە قولداۋ بىلدىرۋدەن تارتىنبايتىن ەرلى-زايىپتىلار كوپ ۋاقىت وتكىزبەي, ەرتەڭىنە-اق اتىراۋ قالاسىنا جول تارتىپتى. قالاعا جەتىسىمەن بىردەن «اقبوتا» بالالار ۇيىنە ماڭداي تىرەپ, كەلگەن جانعا جاۋدىرەي قارايتىن اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ ورتاسىنان تابىلادى. بالالاردىڭ ءبارى دە اسەم, ءبارىنىڭ كوزىنەن ءۇمىت وتى كورىنەدى. باستاپقىدا وزدەرى قالاعان ءبىر بالانى اسىراپ الۋعا بەكىنگەندە, ونىڭ ءتورت اعايىندى ەكەندىگى انىقتالادى. اعايىندىلاردىڭ بىرەۋىن اسىراپ الىپ, ۇشەۋىن بالالار ۇيىندە قالدىرۋعا بولا ما؟ اسىلبەك پەن قالى بالالار ۇيىنەن ازامات, ايجان, الفيا, ازات ەسىمدى قازاق­تىڭ ءتورت بالاسىن بىردەن باۋىرىنا باسىپ, جان جىلۋىن اياماي توكتى. سول كەزدە اتا-انانىڭ ايالى الاقانى مەن مەيىرى­مىن اڭساعان ءتورت بالانىڭ قۋانىشىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس-اۋ! حاسانوۆ­تاردىڭ وزگەنىڭ بالالارىن باۋىرعا باسۋعا تالپىنعان وزگەشە قادامىنا اۋىلداستارى باستاپقىدا تاڭدانىپ قاراعانمەن, كەيىن ولاردى قولداۋشىلار قاتارىنان تابىلدى. – حاسانوۆتار وتباسى تۇراتىن ەسپول اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى دا ءتورت بالانى ەش جاتىرقاعان جوق. «اسىل­بەك پەن قالىنىڭ بالا­­لا­رى وتە تاربيەلى», دەپ اۋىلداستارى ەرەكشە مەيىرىمدىلىك تانىت­تى», – دەپ تولعانادى يندەر اۋدا­نىن­داعى قالامگەر-ارىپتەسىمىز سۇيەۋ حالىقوۆ. – اسىلبەك پەن قالى – اۋىل­دىڭ سىيلى ادامدارى. جانى تازا, جۇرەگى اق ولاردى جەرلەستەرى ەرەك­شە قۇرمەت تۇتادى. ولارمەن اڭگى­مەلەسە قالساڭ, تەك بالالارىنىڭ جەتىستىگىن, قۋانىشىن ايتۋدى ۇناتادى. جۇرەگى مەيىرىمگە تولى قازاقتىڭ قارپايىم كەلىنشەگى – قالى اراعا ونشاقتى جىل سالىپ, تاعى دا وتاعاسى اسىلبەككە قولقا سالىپتى. ءتورت اعايىندى بالانىڭ ەسەيىپ كەلە جاتقانىن, ولارعا ارتىنان ەرەتىن ءىنى-قارىنداستىڭ قاجەتتىگىن تىگىسىن جاتقىزا جەتكىزىپتى. ءسويتىپ, ەرلى-زايىپتىلار بىلتىر تاعى دا اتىراۋداعى «اقبوتا» بالالار ۇيىنە بارىپتى. مۇنداعى تاربيە­شىلەرمەن, باسشىلارمەن اقىل­داسىپ, ەراسىل مەن ءباتيمانى ەسپول­داعى ۇيىنە اكەلەدى. ولاردىڭ وسىنداي مەيىرباندىعىنا اۋىلداس­تارى تاعى دا قۋانادى. حاسانوۆتاردىڭ وتباسىنداعى ۇلكەن ۇل – ازامات «قاشاعان» كەنى­شىندە جۇمىس جاسايدى. ال­فياسى اتىراۋداعى قاتيرا دۇتباەۆا اتىنداعى پەداگوگيكالىق كوللەدجدە ءبىلىم الىپ ءجۇر. بۇلاردان كەيىنگى ازات پەن ەراسىل جانە ءباتيما اۋىلداعى مەكتەپتىڭ ۇلگىلى, تاربيەلى شاكىرتتەرى.

يندەر اۋدانى.

اققايسيەۆتەر اۋلەتىنىڭ ونەگەسى ءبىرىنشى جۇلدەمەن اتالىپ ءوتتى

ماۋەلى بايتەرەك

ماحامبەت اۋدانىندا ۇمبەت اققايسي­ەۆ دەيتىن ەڭبەك ارداگەرى تۇرادى. ۇمبەت اعامىز قاتارداعى ەڭبەك ارداگەرى ەمەس, ءوزىنىڭ ەڭبەكقورلىعىمەن ەسەيىپ, ىسكەرلى­گىمەن شىڭدالعان ادام. العاشقى ەڭبەك جولىن يندەر اۋدانىندا فەرما زووتەح­ني­گىنەن باستاپتى. جاس بولسا دا شارۋاشىلىقتى وركەندەتۋگە بەلسەنە ارالاسىپتى. مالشىلاردى, وزگە دە سالا ماماندارىن ورتاق ىسكە جۇمىلدىرا بىلەتىن جاس مامانعا ءۇش جىلدان كەيىن «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنى بەرىلىپتى. بۇل ەندى جاس ماماندى جىگەرلەندىرەدى, تالپىندىرادى. يندەردەگى شارۋا­شىلىقتى باسقارۋدا تانىلا باستاعان ۇمبەت اققايسيەۆ كەيىن ماحامبەت اۋدانىنداعى ءسۇت زاۋىتىن باسقارۋعا جىبەرىلىپتى. باسشىلاردىڭ بۇلايشا تاڭداۋ جاساۋىنا اققايسيەۆتىڭ جاڭا­شىل­دىعى ۇناعان بولۋى كەرەك. ۇمبەت اققايسيەۆتىڭ ومىرلىك جارى ساقىپجامال ورىنعاليقىزى يندەر اۋدا­نىنداعى ورتا مەكتەپكە العاش كەلگەن شەت ءتىلىنىڭ مامانى ەدى. ءوزىنىڭ شاكىرت­تە­رىن ءبىلىمنىڭ قاينار بۇلاعىنان مولى­نان سۋسىنداتۋدى ويلاعان ۇستاز بۇل ءىسىن تەك ون جىلداي عانا اتقارا الدى. جاس­تىق جا­لىنىمەن جارقىراي كورىنگەن مۇعالي­­مانى شارۋاشىلىق, مەكتەپ باسشىلارى, اۋىلدىق كەڭەس دەپۋتاتتارى 1973 جىلى گورى اۋىلدىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى قىزمەتىنە ۇسىنادى. مىنە, وسى كەزدەن باستاپ ساقىپجامال اپايدىڭ مانسابى وسە بەرەدى. اۋىلدىڭ مادەنيەتىن كوتەرۋگە بىلەك سىبانا كىرىسكەن ول كەيىن ماحامبەت اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىلىعىنا تاعايىندالادى. وسىلايشا اققايسيەۆتەر اۋلەتىنىڭ وتاناسى ماحامبەت اۋدان­دىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى قىز­مەتىندە ون ءبىر جىل, حالىق دەپۋتاتتارى اۋداندىق كەڭەسى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايى­مى لاۋازىمىندا ءتورت جىل جۇمىس جاساپ­تى. ءبىر كەزدەرى الماتىداعى جوعارى وقۋ ورنى قابىرعاسىندا تانىسىپ, قول ۇستاسا اتىراۋعا كەلگەن قوس جاس –ۇمبەت پەن ساقىپجامال بۇل كۇندەرى جاپىراعى جايىلعان ماۋەلى بايتەرەككە اينالدى. ەكەۋى دە «ماحامبەت اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاندى. قازىر ولاردان وربىگەن ۇل-قىزدارى ەكونوميكانىڭ ءار سالاسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. ۇلى ارمان قاراعاندى جوعارى ميليتسيا مەكتەبىندە, كەيىن اتىراۋ مۇناي جانە گاز ينستيتۋتىندا جوعارى ءبىلىپ الدى. «ەنەمنىڭ ونەگەسىنەن كوپ نارسەنى ۇيرەندىم», دەيدى كەلىنى البينا. ۇدايى قاراپايىمدىلىعى مەن كىشىپەيىلدىگىنەن ايىرىلماعان ۇمبەت پەن ساقىپجامال اققاي­سيەۆ­تەردىڭ ونەگەسى ۇرپاعىنا جۇعىستى بولىپتى. وعان نەمەرەلەرىنىڭ ءبى­لىم الۋعا تالپىنىسى مەن ەڭبەك­پەن تاپقان ناننىڭ ءدامى ءتاتتى بولا­تىن­دىعىن ۇعىنۋى دالەل بولا الادى.

ماحامبەت اۋدانى.

شاياحمەتوۆتەر اۋلەتىنە ءۇشىنشى جۇلدە بەرىلدى

ۇلتتىق ءداستۇردىڭ ۇلىقتاۋشىسى

قۇرمانعازى اۋدانىندا تۇراتىن مۇقار شاياحمەتوۆتى 2002 جىلدان بەرى بىلەمىز. «اقجوناس» شارۋاشىلىعىن باسقارادى. جول ۇستىندە كوپ جۇرەدى. بىردە اۋدان, وبلىس ورتالىقتارىنداعى باسقوسۋلارعا, ەندى بىردە مالشىلار جاعدايىن بىلۋگە اتتانىپ بارا جاتادى. ءسويتىپ, «اقجوناستى» وڭىردەگى ىرگەلى شارۋاشىلىقتىڭ بىرىنە اينالدىردى. مۇقار شاياحمەتوۆ تەك ىسكەر باسشى عانا ەمەس, كوڭىلدەرى جاراسىپ, سوناۋ 1973 جىلى قول ۇستاسقان جارى اقتىلەك ۋاھاپقىزىمەن بىرگە تاربيەلى ۇل-قىز وسىرگەن ونەگەلى وتباسىنىڭ تىرەگى. ونەگەلى وتباسىنىڭ ۇلكەن ۇلى ديدار اكەسىنىڭ جولىن جالعاستىرۋدى كوزدەپ, شارۋا قوجالىعىن قۇردى. ونىڭ شارۋا قوجالىعىندا 500 قوي, 50-گە جۋىق سيىر, تۇيە مەن جىلقى دا وسىرىلۋدە. اكەسى مۇقاردىڭ تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا, كوپبالالى انالار مەن زەينەتكەرلەرگە تالاي رەت كومەك قولىن سوزعانىن كورىپ وسكەن ديداردىڭ قايىرىمدىلىعىنا جۇرت قىزىعادى. ماراتى ەل زاڭدى­لىعىنىڭ ساقتالۋىن قالت جىبەرمەي قاداعالايتىن پروكۋراتۋرا سالا­سىنىڭ بەلدى قىزمەتكەرى اتاندى. گۇلنافيساسى بانكتە قىزمەت ەتەدى. ۇلتتىق سالت-ءداستۇر مەن قۇندىلىقتاردى ۇرپاعىنىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋدى كوزدەگەن مۇقار مەن اقتىلەك شاياحمەتوۆتەر بىرنە­شە رەت وڭىرلىك كونكۋرستارعا قاتى­سىپ, «ونەگەلى وتباسى», «وزات كاسىپكەر», «جىل مۇعالىمى», «ۇلا­عاتتى اتا-انا» سەكىلدى اتالىم­دار­دىڭ جەڭىمپازى اتانعان. ۇلاعات­تى وتباسىنىڭ وتاناسى اقتىلەك بىرنەشە جىل ەڭبەكشى ورتا مەكتە­بىندە ۇستازدىق قىزمەتتى ابىرويلى اتقاردى. ۇستازدىڭ شاكىرت تاربيە­لەۋدەگى وزىق تاجىريبەسى اۋىل­دىڭ اۋماعىنان اسىپ, ەل كولەمىن­دە كەڭىنەن ناسيحاتتالدى. شاكىرت­تەرىنىڭ بويىنا ونەگە مەن تار­بيە ۇشتاستىرا دارىتقان ۇلاعات­تى ۇستاز جەمىستى ەڭبەگى ءۇشىن «ى.ال­تىنسارين» توسبەلگىسىنە يە بولدى. مۇقار شاياحمەتوۆتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن وركەن­­دەتۋگە قوسقان ۇلەسى ايرىقشا ەكەنى جاسىرىن ەمەس. ونىڭ ەڭ باستى جەتىستىگى – ءوزى شارۋاشىلىقتى ىدىرات­پاي, ەدىلباي قويىن اسىلداندىرۋدى ءساتتى جالعاستىرىپ كەلەدى. بۇل شارۋاشىلىقتىڭ اسىل تۇ­قىمدى قويلارى ەلىمىزدىڭ اۋىل شا­رۋاشىلىعى كورمەلەرىندە بىرنە­شە رەت جۇلدەلى ورىنداردى يەلەن­دى. شارۋاشىلىق باسشى­سىنىڭ ءوزى ءبىرىنشى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتالدى. ونە­گەلى ىستەرىمەن تانىلعان شاياح­مەت­وۆ­تەردىڭ اۋلەتىندە ۇرپاقتار ساباق­تاستىعى ءوز جالعاسىن تابا بەرمەك.

قۇرمانعازى اۋدانى.

ماقالالار توپتاماسىن ازىرلەگەن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ

اتىراۋ وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى جولداسبەك شوپەعۇل.

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن راحىم قويلىباەۆ.