الەۋمەتتىك مەملەكەتتىڭ سيپاتى حالىقتىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋ, ساپالى ءبىلىم الۋعا جاعداي جاساۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جوعارى دەڭگەيگە كوتەرۋ سياقتى باسىمدىقتارمەن ايقىندالادى. ەلىمىزدىڭ وسى مارتەبەسىن نىعايتۋعا «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق الەۋمەتتىك قورى سۇبەلى ۇلەسىن قوسىپ جاتىر. اسىرەسە اتالعان قوردىڭ الەۋمەتتىك ساناتتاعى بالالاردىڭ دامۋىنا كورسەتىپ جاتقان قولداۋى ەرەكشە.
مۇمكىندىكتى ارتتىراتىن ارنايى مەكتەپتەر
مۇگەدەكتىگى بار, جەتىم نەمەسە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان, الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان وتباسىندا تاربيەلەنەتىن, اتا-اناسى مۇگەدەك بالالار قاشاندا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىمەن جان-جاقتى قامتىلىپ كەلەدى. «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق الەۋمەتتىك قورى (قەق) تاراپىنان ۇيىمداستىرىلىپ جاتقان ءىس-شارالار بۇل ساناتتاعى بالالاردىڭ ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسىن جاندىرىپ, ارمان-ماقساتىنا قانات ءبىتىرىپ, ودان سايىن جىگەرلەندىرىپ جاتىر.
قور باستاماسىمەن قولعا الىنعان يگى جوبانىڭ ءبىرى – ارنايى مەكتەپ ۇيىمدارىن جاراقتاندىرۋ باعدارلاماسى. جوبا اياسىندا ەكى جىل ىشىندە قاق قاراجاتى ەسەبىنەن ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالارعا ارنالعان 98 ارنايى مەكتەپتىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى نىعايتىلادى.
ەلىمىزدەگى بارلىق ارنايى مەكتەپتىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرەتىن ارنايى جانە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنا دا جاڭارتۋ جۇرگىزىلەدى. وسى ماقساتتا قور 2 ملرد 764 ملن تەڭگە بولەدى.
وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا قاراي قور العاشقى ارنايى مەكتەپتى جاراقتاندىرۋ جۇمىسىن اياقتادى. بۇل – قاراعاندى وبلىسىنىڭ شاحتينسك قالاسىنداعى «№7 ارنايى مەكتەپ-ينتەرناتى. مەكتەپتە 123 بالا وقيدى. ونىڭ ىشىندە مۇگەدەك بالالار, جەتىمدەر مەن قامقورلىققا الىنعان بالالار بار. ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالار ءۇشىن زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ جانە تاربيەلەۋ ورتاسىن قۇرۋعا جاردەمدەسۋ ماقساتىندا قور ارت-تەراپيا, مۋزىكا كابينەتتەرىن, قىش ءوندىرۋ شەبەرحاناسىن, اكت جانە سپورت زالدارىن جالپى سوماسى 37 ملن 58 مىڭ تەڭگەگە جاڭارتتى.
«مەكتەپتە وتە قابىلەتتى جانە دارىندى بالالارمەن تانىستىق. ولار – ءتۇرلى شىعارماشىلىق بايقاۋلاردىڭ جۇلدەگەرلەرى. وسىلايشا بالالاردىڭ الەۋەتىن ودان ءارى دامىتۋ, قوعامعا بەيىمدەۋ ماڭىزدى. بۇل رەتتە ارنايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ قازىرگى جاعدايىنا نازار اۋدارۋ كەرەك. سەبەبى مەكتەپتەر ءتيىستى دەڭگەيدە قارجىلاندىرىلمايدى. سوندىقتان قور ارنايى مەكتەپتەردە ەرەكشە بالالاردى وقىتۋ, دامىتۋ جانە الەۋمەتتەندىرۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ ءۇشىن وسى باعدارلاماعا باستاماشىلىق جاسادى», دەدى «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنىڭ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءلاززات شىڭعىسباەۆا.
اتالعان مەكتەپتە 45 پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى. مۇعالىمدەردىڭ ايتۋىنشا, ارت-تەراپيا كابينەتىندەگى ساباقتار ەرەكشە بالانىڭ فيزيولوگيالىق, پسيحولوگيالىق, زياتكەرلىك مۇمكىندىكتەرىن اشا تۇسەدى.
«بالالارعا سۋرەت ارقىلى سويلەسۋ وڭايىراق. سۋرەت بويىنشا بالانىڭ ويىن ءتۇسىنىپ, الاڭداۋشىلىعىن كورە الامىز, ونىمەن جەكە اڭگىمەلەسىپ, ساباق وتكىزەمىز. سوندىقتان مۇنداي كابينەتتىڭ پايداسى زور ءارى بالالار ءۇشىن جاقسى مۇمكىندىك», دەيدى بەينەلەۋ ونەرى ءپانىنىڭ مۇعالىمى وكسانا بون.
قىش شەبەرحاناسىنا وندىرىستىك ماتەريالدار, مامانداندىرىلعان جيھاز, مۋلتيمەديالىق ەكران, كۇيدىرۋگە ارنالعان مۋفەل پەشى, قىش جاساۋ دوڭگەلەگى ساتىپ الىندى. مۇنىڭ ءبارى بالا قولىنىڭ ۇساق موتوريكاسىن, بايقاعىشتىعىن, قيالىن, سويلەۋىن جانە كەڭىستىكتىك باعدارىن دامىتۋعا ىقپال ەتەدى.
«جاڭارتۋعا دەيىن مۇندا ادەتتەگى مۋزىكا كابينەتى بولعان. قازىر بولمەمىز جايلى جانە زاماناۋي مۋزىكا كابينەتىنە سايكەستەندىرىلدى. قور فورتەپيانو, مۋلتيمەديالىق جابدىقتار, جيھاز جانە باسقا دا دۇنيەلەردى ساتىپ الدى. بالالاردىڭ ەموتسيونالدى كۇيى ءالسىز, سوندىقتان مۋزىكا ساباقتارىمەن اينالىسا وتىرىپ, حور وركەسترىنە, حورەوگرافيالىق قويىلىمدارعا قاتىستىرامىز. وسىلايشا ولار مۋزىكانى تىڭداۋدى جانە ءتۇسىنۋدى ۇيرەنەدى», دەيدى پەداگوگ-دەفەكتولوگ سۆەتلانا كاليۋگا.
بالالاردىڭ اتا-انالارى دا وڭ وزگەرىستەردى بايقاپ, ەرەكشە بالالاردى قولداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«مەن بەس جىل بۇرىن ۇلىمدى وسى ارنايى مەكتەپكە الىپ كەلدىم. بالامنىڭ سويلەۋىندە كەشىگۋ بايقالادى. قازىر ول بەسىنشى سىنىپتا وقيدى جانە وسى ۋاقىت ىشىندە مۇعالىمدەر ۇلكەن جۇمىس اتقاردى. بالالارعا ەرەكشە نازار اۋدارعانى ءۇشىن بارشا قاۋىمعا, سونداي-اق قورعا العىس ايتقىم كەلەدى. بالالارىمىزعا كوبىرەك كوڭىل ءبولىپ, باعالايىق», دەدى اتا-انالاردىڭ ءبىرى دەنيس فراش.
الەۋمەتتىك ساناتتاعى ستۋدەنتتەر دە – نازاردا
سونىمەن قاتار قور حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنان شىققان ستۋدەنتتەرگە ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىن ءبولىپ جاتىر. قوردىڭ بۇل قايىرىمدىلىق باعدارلاماسى بيىل العاش رەت 2022-2023 وقۋ جىلىندا قولعا الىنا باستادى. گرانت باكالاۆريات باعدارلامالارى بويىنشا 1 ملن تەڭگەگە دەيىنگى وقۋ قۇنىن وتەيدى جانە وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن ۇبت-نىڭ قاجەتتى ءوتۋ بالىن جيناعان, مەملەكەتتىك نەمەسە وزگە گرانت الماعان تالاپكەرلەرگە, سونداي-اق بايقاۋ شارتتارىنا سايكەس اقىلى بولىمدەردىڭ ستۋدەنتتەرىنە بەرىلەدى. بۇگىندە 2 267 ستۋدەنت وسىنداي گرانتتىڭ يەگەرى اتاندى. قور وقۋ اقىسى مەن شاكىرتاقىنى تولەۋگە 9 ملرد تەڭگەدەن اسا قاراجات بولەدى. بۇل باعدارلاما اياسىندا ستۋدەنتتەر 86 جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا وقىپ, ستيپەنديا الادى. گرانتتى وتەۋدىڭ قاجەتتىلىگى جوق جانە شاكىرتاقى ۇلگەرىمگە قاراماستان تولەنەدى.
اتالعان گرانت يەگەرلەرىنىڭ ءبىرى – قوستانايلىق مەيرام يمانوۆ. قۇلاعىنىڭ مۇكىسى بار جىگىت ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قوستاناي وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەنەشىنىقتىرۋ ءبولىمىنىڭ ءبىرىنشى كۋرسىندا وقيدى.
«بالا كەزىمنەن سپورتپەن شۇعىلدانامىن جانە ءاردايىم وسى ماماندىققا ءتۇسۋدى ارماندايتىنمىن. وكىنىشكە قاراي, بيىل مەملەكەتتىك گرانتقا تۇسە المادىم. الايدا پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان قور ماعان تەگىن ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەردى. قازىرگى ۋاقىتتا مەن – ۇستەل تەننيسىنەن سپورت شەبەرىمىن جانە فۋتبولدان سپورت شەبەرىنە ۇمىتكەرمىن. بولاشاقتا مۇعالىم اتانىپ, ەرەكشە بالالاردى وقىتۋدى كوزدەپ وتىرمىن. وقۋ ءۇردىسى وتە ۇنايدى. ۋنيۆەرسيتەت ناعىز مامان اتانۋ ءۇشىن ساپالى ءبىلىم بەرىپ جاتىر», دەيدى م.يمانوۆ.
ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىن الۋ ءۇشىن وسى وقۋ جىلىنداعى تالاپكەرلەردەن بارلىعى 740 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى. ونىڭ ىشىندە 729 ستۋدەنتكە گرانت تاعايىندالدى. بۇعان قوسا اقىلى بولىمدە وقىپ جاتقان ستۋدەنتتەر اراسىنداعى گرانتتار بايقاۋىنىڭ ناتيجەسىندە 1 538 ستۋدەنت قور گرانتىنا يە بولدى.
ستيپەنديالاردى قوسا العاندا 2022-2023 وقۋ جىلىنا ارنالعان باعدارلامانىڭ بيۋدجەتى 2 455 600 تەڭگەنى قۇرايدى. ال باعدارلامانىڭ 4 جىلعا ارنالعان (گرانت جانە ستيپەنديا) جالپى بيۋدجەتى – 13 ملرد تەڭگە.
دەنەشىنىقتىرۋدى دامىتۋعا دەن قويىلدى
قوردىڭ سپورت سالاسىنداعى ماسەلەلەرگە نازار اۋدارۋىنا ەكى مىڭنان اسا جۇرتشىلىق وكىلدەرىمەن وتكىزىلگەن ونلاين-كونفەرەنتسيالار مەن كوشپەلى جيىندار بارىسىندا ايتىلعان ۇسىنىستار نەگىز بولدى. بۇل رەتتە قور 4 قايىرىمدىلىق جوباسىن ىسكە اسىرىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, اۋىلدارداعى سپورت زالداردى جاراقتاندىرۋ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كلۋبتارىن جابدىقتاۋ, پارا-حوككەيدەن قازاقستاننىڭ جالعىز قۇراماسىن سپورتتىق جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە پارا-اتلەتتەرگە پروتەزدەر دايىنداۋ جوباسى.
«ماسەلەمەن جۇيەلى تۇردە اينالىسۋ ماقساتىندا قور سپورت زالداردى جابدىقتايدى دەپ شەشىلدى. وسىعان دەيىن دەمەۋشىلەردىڭ قولداۋىمەن اۋىلدى جەرلەردە سپورت زالداردى اشىپ جۇرگەن «باتىر بولامىن!» قورى بىزگە جۇگىندى. «24 سپورت زالى» باعدارلاماسىن باستاپ, وتكەن جىلى سپورت ينفراقۇرىلىمى ءالسىز نەمەسە مۇلدەم جوق شالعايداعى اۋىلدار مەن ەلدى مەكەندەردە 23 زالدى جابدىقتادىق. عيمارات جەرگىلىكتى بيلىك پەن مەتسەناتتاردىڭ ەسەبىنەن بەرىلىپ جوندەلسە, قور جابدىقتارمەن جانە سپورتتىق مۇكاممالمەن قامتاماسىز ەتتى», دەيدى «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنىڭ باسقارما توراعاسى بولات جامىشەۆ.
جابدىقتالعان 23 زالدا اۋىلدارداعى از قامتىلعان جانە كوپبالالى وتباسىلاردان شىققان 1 750 بالا بوكسپەن, كۇرەسپەن, دزيۋدومەن جانە باسقا دا سپورت تۇرلەرىمەن ۇنەمى اينالىسۋعا مۇمكىندىك الدى. سپورت زالدارعا كۇرەس كىلەمدەرى مەن قاپتار, ەدەن جابىندارى, جاتتىعۋ مانەكەندەرى, سونداي-اق گانتەلدەر, كيىم-كەشەك, بوكس قولعاپتارى مەن شلەمدەر, ارقاندار, سپورتتىق جيناقتار ساتىپ الىندى. جەرگىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلار شاقىرىلىپ, بالالارعا ۇيىرمە جۇمىسىن وتكىزەدى. 24 زالدى اشۋعا قور تاراپىنان 183,6 ملن تەڭگە بولىنگەن.
ماسەلەن, اتىراۋ وبلىسىنىڭ 1,5 مىڭعا جۋىق ادام تۇراتىن بودەنە اۋىلىندا سپورت زالىنىڭ اشىلۋى ۇلكەن جاڭالىق بولدى. وسى اۋىلدىڭ بالاسى مىرزابەك قۋانىشبەك قۋانا-قۋانا كۇرەس سەكتسياسىنا جازىلىپتى. «بۇرىن ءبىزدىڭ اۋىلدا مۇنداي زال مەن كۇرەسۋگە ارنالعان سپورتتىق قۇرال-جابدىقتار بولمادى. وسىنداي ۇيىرمەگە بارعىسى كەلەتىن بالالار سانى وتە كوپ. سوندىقتان جاسالعان مۇمكىندىكتى بارىنشا پايدالانۋعا تىرىسامىز», دەدى ول.
قور ادەتتەگى سپورت سەكتسيالارىنا قاتىسا المايتىن ەرەكشە بالالارعا ارنالعان سپورت زالدارىن جابدىقتاۋ جوباسىن ىسكە اسىرىپ جاتىر. بالالاردى بەيىمدەلگىش سپورتقا باۋلىپ جۇرگەن «جاس جاۋىنگەر» دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كلۋبىنىڭ تابىستى تاجىريبەسى قولدانىلدى. بالالاردى وڭالتۋ كلۋبىنىڭ ادىستەمەسى بىرنەشە جىل بويى جوعارى تيىمدىلىگىن دالەلدەپ كەلەدى. وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا قور قىزمەتكەرلەرى «جاس جاۋىنگەر» جاتتىقتىرۋشىلار قۇرامىمەن بىرلەسىپ «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان بەيىمدەلگەن بوكس, ارمسپورت» وقۋ باعدارلاماسىنا اۆتورلىق قۇقىقتى راستايتىن عىلىمي پاتەنت الدى. تۇراقتى قاتىسۋدىڭ ناتيجەسىندە ءجۇرۋ قوزعالىسى شەكتەلگەن ءارى جاتتىعۋعا ۇيرەنبەگەن بالالار شيراپ, العاشقى قادامىن جاساي باستادى. سوندىقتان قور جوبانى «تۇساۋكەسەر» دەپ اتادى. جوبانىڭ استانادا اشىلعان زالىنا قاتىسىپ جۇرگەن بالالاردىڭ ءبىرى – 10 جاسار ەرنۇر. اناسى باقىتگۇل قۇرمانبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ءۇش جىل بۇرىن قىزىلوردادان ەلورداعا كوشىپ كەلگەن ساتتەن باستاپ ەرنۇر ۇيىرمەگە قاتىسىپ كەلەدى. وسى ۋاقىت ىشىندە قولى مەن اياعىنداعى بۇلشىقەتتەر نىعايىپ, قيمىلى شيراي ءتۇسىپتى.
«مەملەكەتتىك قامتاماسىز ەتۋ اياسىندا سال اۋرۋى بار بالالارعا جىلىنا ءبىر رەت وڭالتۋعا كۆوتا بەرىلەدى. بۇل – وتە از. ويتكەنى بالالار كۇن سايىن جاتتىعۋى كەرەك. قىزىلوردادا تۇرعان كەزىمىزدە جىلىنا استاناعا ەكى رەت باراتىنبىز. ءبىرىنشى رەت كۆوتا بويىنشا تەگىن ەم الىپ, كەيىن اقىلى بولىمگە جۇگىنەتىنبىز. ەم-دوم كەشەندى جۇرگىزىلىپ, بالامدى اياعىنا تۇرعىزۋ ءۇشىن استاناعا كوشۋدى شەشتىك. سوسىن وسى ۇيىرمەگە بارا باستادىق. سەنبەيتىن شىعارسىز, بىراق وڭ قولى مەن اياعىن ءالسىز قوزعالتىپ كەلگەن ەرنۇر اقىرىنداپ ناتيجە كورسەتە باستادى. بۇلشىقەتتەرى مەن اياق-قولىنداعى كۇشى ارتا ءتۇستى. ۇيىرمەگە بالاسىن اكەلەتىن اتا-انا كوپ. بالاسىنىڭ جۇرە باستاپ, ءوز-وزىنە قامقور بولا الاتىنىنا ءۇمىتى زور. سوندىقتان مۇنداي دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كلۋبتارى بۇكىل ەل بويىنشا اشىلۋ كەرەك», دەيدى ب.قۇرمانبەكوۆا.
قوردىڭ سەرىكتەسى «جاس جاۋىنگەر» ۇيىمى قاجەتتى عيمارات پەن جاتتىقتىرۋشىلار توبىن انىقتايدى. قازىرگى تاڭدا قاق جوباسى سەمەي, اتىراۋ, شىمكەنت, الماتى جانە استانادا اشىلىپ, وعان 200-گە تارتا ەرەكشە بالا بارادى. 37,4 ملن تەڭگە سوماعا زالدار قاجەتتى جابدىقتارمەن جانە مۇكاممالمەن جابدىقتالعان.
«قازاقستان حالقىنا» قورى پاراسپورتتىڭ دامۋىنا دا ۇلەس قوسىپ جاتىر. وتكەن جىلدىڭ كۇزىندە قورعا استانا قالاسىنىڭ پارا-حوككەي فەدەراتسياسى جۇگىندى. فەدەراتسيا نەگىزىندە پارا-حوككەيدەن قازاقستاننىڭ ءبىرىنشى جانە جالعىز قۇراماسى قۇرىلعان. پاراسپورتشىلاردىڭ تاجىريبەسى مول, تالاي چەمپيوناتتا جەتىستىككە قول جەتكىزگەن. الايدا جارىستارعا سوناۋ 2017 جىلى ساتىپ الىنعان قۇرالدارىمەن قاتىسىپ ءجۇردى. ال سپورتتىق مۇكاممالدىڭ قىزمەت مەرزىمى – نەبارى 5 جىل. وسىلايشا قور قازاقستاندىق قۇرامانىڭ پارا-حوككەيدەن حالىقارالىق جارىستارعا دايىندالۋى جانە قاتىسۋى ءۇشىن سپورتتىق بۇيىمداردى ساتىپ الۋدى قارجىلاندىردى. كومانداعا 12,4 ملن تەڭگە سوماعا 50 سىرعىتپا تاياق پەن 16 شانا ساتىپ الىندى. جاڭا سىرعىتپا تاياقتارمەن قازاقستان قۇراماسى س پۋلىنداعى تايلاندتاعى چەمپيوناتتا كۇمىس جۇلدەگەر اتانىپ, جوعارى ليگاعا جولداما مەن ۆ توبىنىڭ چەمپيوناتىندا ويناۋعا مۇمكىندىك الدى. ەندى سپورتشىلار كوكتەمدە سلوۆاكيا قۇراماسىمەن وتەتىن جولداستىق كەزدەسۋگە دايىندىق ۇستىندە.
سونىمەن قاتار قور ەلىمىزدىڭ پاراسپورتشىلارىنا ارنالعان سپورتتىق-جۇگىرۋ پروتەزدەرىن جاساۋ بويىنشا قايىرىمدىلىق باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدى باستادى. ءدال وسى پاراليمپيادالىق سپورت تۇرىندە قازاقستان ۇسىنىلماعان, وعان سپورتتىق پروتەزدەردىڭ قىمباتتىعى دا سەبەپ. ۇلتتىق پاراليمپيادا كوميتەتىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, ەلدە 70-كە جۋىق اياق-قول امپۋتاتسياسى بار سپورتشى بار جانە تەك ءبىر عانا سپورتشىنىڭ جۇگىرۋگە قاتىسۋى ءۇشىن سپورتتىق پروتەزى بار. قور جالپى سوماسى 113,4 ملن تەڭگەگە 10 پروتەز ازىرلەۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءاربىر پروتەزدىك-ورتوپەديالىق بۇيىم جەكە بولعانىمەن, سپورتشى اۋىستىرىلعان جاعدايدا سالىستىرمالى فيزيكالىق پارامەترلەرى ۇقساس كەز كەلگەن پاراسپورتشى ونى پايدالانا الادى. قازىرگى ۋاقىتتا «فارماس» جشس ءوندىرۋشى كومپانياسى پروتەزدەردى دايىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى ولشەمدەر الىنعان ەكەن.
قايىرى مول قوردىڭ الەۋمەتتىك ساناتتاعى بالالار مەن جاستاردى ومىرگە بەيىمدەۋ, مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى ىلكىمدى ىستەرىنىڭ ءبىر پاراسى وسىنداي. الداعى ۋاقىتتا مۇنداي شاراپاتى مول شارالاردىڭ اۋقىمى ودان سايىن ۇلعايىپ, شاتتىققا بولەنەتىن قاراپايىم حالىقتىڭ قاتارى ارتا تۇسەدى دەپ سەنەمىز.