جۇرەك. ءلۇپ-ءلۇپ سوققان جۇدىرىقتاي جۇرەكتەگى مەيىرىم شۋاعىنان ارتىق نە بار؟! ادامنىڭ جۇرەگى – تىرشىلىكتىڭ تىرەگى. ول ەلىم, جەرىم دەپ سوعادى. دامىل تاپپايدى. تارام-تارام قان تامىرلارىندا ماحاببات پەن ىزگىلىكتىڭ ىزدەرى قالادى. دوس-جاران, اناڭ مەن بالاڭا, قالا بەردى اينالاڭداعى جاقسى جاندارعا دەگەن پەيىل-نيەتتى دە جۇرەگىڭمەن قابىلدايسىڭ. مىنە, جۇرەككە تۇسەتىن سالماق وسىنداي. جاسىڭا جاس قوسىلىپ, ەسەيسەڭ دە جۇرەگىڭنەن بەرىك ورىن العانداردىڭ بەينەسى وشپەيتىن اقيقات. دەمەك, جاقسىلىقتار عانا ورنىققانى, جازۋ بولىپ قالعانى ابزال. سودان دا بولار, جاڭا كىتاپتىڭ «جۇرەكتەگى جازۋلار» دەپ اتالعانىن قۇپ كوردىك...
تاريحتىڭ بەتبۇرىستى كەزەڭدەرى كەمەل تۇلعالاردى, بىلگىر ساياساتكەرلەر مەن قايراتكەرلەر شوعىرىن ساحناعا شىعارادى. بۇل دالەلدەۋدى قاجەت ەتپەيتىن اقيقات. بۇگىندە الەم تانىپ وتىرعان دانا ساياساتكەر, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىز قازاقستان اسپانىنىڭ جارىق جۇلدىزى دەسەك, اسىرا ايتقاندىق ەمەس. ەلىمىزدە پرەزيدەنت العا قويعان باعالى باستامالاردى مۇلتىكسىز ورىندايتىن مەملەكەتشىل قايراتكەرلەر قاتارى مولىنان سانالادى.
«جۇرەكتەگى جازۋلار» جيناعى بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرىك ابىكەن ۇلى ۇمبەتوۆتىڭ قوعام دامۋىنا قوسقان وزىندىك ۇلەسى جايلى بولەك-بولەك كوسەمسوز بەن رۋحى اسقاق ارناۋ ولەڭدەردەن قۇرالىپتى. جارقىن تۇلعانىڭ كەسەك كەلبەتىن سومداعان كىتاپپەن تولىق تانىسقان وقىرمان بۇگىنگى حالىق قالاۋلىسىنىڭ ەڭبەك, ءومىر جولدارىنىڭ ونەگەمەن ورىلگەندىگىنە كۋا بولارى كامىل.
كوپ دەگەندە ءجۇز جاسارمىز, بالكىم, ءبىز,
الدا ايتەۋىر كەلەرى انىق سالقىن كۇز.
وزىڭە ءبىر ريزا بولىپ كوردىڭ بە,
ەسكە الارداي قالدىردىڭ با ارتىڭدا ءىز؟ –
دەپ اقىن ايتقانداي, قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا تىرلىكتە اينالاڭداعى ادامدارعا جاقسىلىق جاساپ, ىزگىلىگىڭمەن ءىز قالدىرۋ وڭاي ەمەس. مۇنداي ىرىلىك ازاماتتىڭ ازاماتىنا عانا ءتان. جۇمىس ىستەپ, لاۋازىمدى قىزمەتتەر اتقارعان جەرىندە وزىندىك قولتاڭباسىن عانا ەمەس, ادامداردىڭ دا جۇرەگىنە ءىز قالدىرعان سەرىك ابىكەن ۇلى شىن مانىندە وسىنداي اتپال ازامات. جانە تىرشىلىگىندە نە تىندىردىم, جۇرتقا قانداي پايدا كەلتىردىم دەپ وزىنە ءجيى ەسەپ بەرەتىنىن ۇعاسىڭ. وسى ورايدا اباي دانانىڭ «ەگەردە ەستى كىسىلەردىڭ قاتارىندا بولعىڭ كەلسە, كۇنىنە ءبىر مارتە, بولماسا جۇماسىنا ءبىر, ەڭ بولماسا, ايىنا ءبىر وزىڭنەن-ءوزىڭ ەسەپ ال» دەگەن كوسەم ويىنا كەيىپكەر ومىرىنەن جاۋاپ تاباسىڭ.
جيناق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «...قولدان كەلسە, كىسىگە جاقسىلىق جاساعانعا نە جەتسىن» دەگەن ايشىقتى سوزىمەن اشىلىپتى. كىتاپتاعى ءبىر-بىرىمەن جالعاستىرىلعان التىن ارقاۋ دا نەگىزىنەن وسى تۇجىرىمعا كەلىپ تىرەلەدى. ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرىپ, ازاماتتىڭ ءبىتىم-بولمىسىن, ادامي قاسيەتتەرىن اشادى.
«...ەل باقىتىنا تۋعان اسىلدار از ەمەس. سولاردىڭ اراسىندا, ەل باسقارعان مىقتى جىگىتتەردىڭ ىشىندە مەن بىلەتىن سەرىك ۇمبەتوۆ تە بار. ۇمبەتوۆ – اسا كىشىپەيىل, ءيمانجۇزدى, قادىرلى ازامات. ەكى وبلىسقا اكىم بولدى. حالقىنا جاقىن بولدى. باسقا دا ۇلكەن قىزمەتتەر اتقاردى. ابىرويلى بولدى. سەرىك ۇمبەتوۆ – سەرتكە بەرىك. باسشى ءۇشىن بۇل وتە-موتە كەرەك قاسيەت. اسىرەسە, ۇلكەن ساياساتقا ارالاسقان ادامدار ءۇشىن». كىتاپتىڭ بەتاشارى قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى شەرحان مۇرتازانىڭ ىستىق لەبىزىمەن وسىلاي اشىلىپتى.
مۇنداي جىلى لەبىزدەر مەن تۇشىمدى پىكىرلەردى الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اڭسار مۇساحانوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى – سەرىكباي نۇرعيساەۆ پەن ساكەن جىلقايداروۆ, جامبىل جىراۋدىڭ ۇرپاعى, اقىن الىمقۇل جامبىلوۆ, ەڭبەك ارداگەرلەرى ءنۇسىپجان نۇرمانبەتوۆ پەن ءباتيما ساقاۋوۆا, ءتىل جاناشىرى اسىلى وسمان, جازۋشى نەسىپبەك داۋتاەۆ پەن ارىپتەستەرىمىز مەيرامبەك تولەپبەرگەن مەن ماقۇلبەك رىسداۋلەتتىڭ كوسىلتە جازعاندارىنان دا كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. ماقالادا ونىڭ ءبارىن كەلتىرۋگە مۇمكىندىك جوق, ارينە. سول سەبەپتى بارلىق لەبىزدەرگە ءتان ورتاق ءبىر ەرەكشەلىك جايىن عانا ءسوز ەتىپ وتپەكپىز. ول ەرەكشەلىك اۆتورلاردىڭ شىنايى پىكىرى, تەك شىندىقتى عانا دەرەك پەن دايەككە سۇيەنە وتىرىپ كەلتىرۋىندە دەۋگە بولادى. شىن مانىندە جۇرەكتەن شىقپاعان ءسوز جۇرەككە جەتپەيدى. جيناقتىڭ باستى ارتىقشىلىعى دا شىنايىلىعىندا جاتىر. بۇل تۇجىرىمدى, اسىرەسە, جيناققا توپتاستىرىلعان ولەڭدەر تۋراسىندا بولە-جارا ايتۋعا بولادى.
اقىن رافاەل نيازبەكتىڭ «بولاشاقتىڭ تورىنەن كورەم سەنى» پوەماسىنىڭ اتىنان كورىنىپ تۇرعانداي, اقىن ءوز قاھارمانىنىڭ ءدايىم اسقار بيىكتەن تابىلاتىندىعىنا, بولاشاقتان دا ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىن الاتىندىعىنا بەك سەنىمدى. بۇل سەنىم نەگىزسىز دە ەمەس. سەرىك ابىكەن ۇلىنىڭ ونەگەلى ءومىر جولى مەن ىزگىلىكتى ىستەرى قانداي قۇرمەتكە دە لايىقتى دەپ بىلەمىز.
جيناقتاعى «وي-تولعام ورامدارىندا» سەرىك ابىكەن ۇلىنىڭ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ دارا تۇلعاسىنا, قوعام دامۋى مەن جاستار تاربيەسىنە, ادامگەرشىلىك اسىل قاسيەتتەرگە قاتىستى وزىندىك كوزقاراسى ايشىقتالىپتى. كىتاپتى باسپاعا دايىنداعان بەلگىلى اقىن ءنۇسىپباي ءابدىراحىمنىڭ ارداقتى ازاماتتىڭ وسىنداي نۇسقالى وي-پىكىرلەرىن ەلەپ-ەكشەپ بەرگەنى ورىندى بولعان. مۇندا دا كوڭىلگە ۇيالايتىن تەرەڭ تۇجىرىمدار, پاراساتتى پايىمداۋلار مولىنان كەزدەسەدى. ءار ءسوزى جاستارعا جىگەر, رۋح بەرەتىنىن اڭعاراسىڭ. ايتقانىنىڭ ءبارى ءومىر مەكتەبىنەن العان تاسقايراق دارىستەي. بۇل پايىمداۋلاردى مىسالعا كەلتىرىپ, قايتالاپ شىعۋ ازدىق ەتەدى. سوندىقتان, كوزىقاراقتى وقىرمانعا كىتاپتى تولىق وقىپ شىعۋعا كەڭەس بەرەر ەدىك. ال وقىعان ادامنىڭ ءوز كوكەيىنە ونەگە ورنەكتەرىن توقىرى انىق.
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.