كولىكتەرى ءارى-بەرى اعىلعان كوشەلەردىڭ بىرىندە كەلە جاتقان ەدىم, جول جيەگىندە بالا جەتەكتەپ تۇرعان ءبىر انا قول كوتەردى. توقتاپ, باراتىن باعىتىن سۇراسام, بەس جاسار ۇلىن اۋرۋحاناعا الىپ بارماق ەكەن. مەكەنجايى – «قامقورلىق» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى. «باسى اۋىرماعاننىڭ قۇدايمەن ءىسى جوق» دەمەكشى, ىعى-جىعى قالا ىشىندە مۇنداي ورتالىقتىڭ بارىن بۇرىن كىم بىلگەن.
جول بويى اناسى بالاسىنىڭ ءجۇرۋ قابىلەتى جەتىلمەگەن مەشەلدىگى بارىن, اتالعان ورتالىقتاعى مامانداردىڭ كومەگىمەن بالاسى ەندى-ەندى قادام باسا باستاعانىن ايتتى. مەجەلى جەرگە جەتكەنشە وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن, العان قامقورلىقتارىن ايتىپ مەنى دە ەلىكتىرىپ قويدى. جۋرناليست بولعان سوڭ ورتالىقتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسۋعا قىزىعۋشىلىعىم وياندى. سونىمەن ورتالىقتىڭ اكىمشىلىگىنەن رۇقسات الىپ, ىشكە كىردىك. كىرەبەرىستەن «قامقورلىق» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباستارى دينات ەرىك ۇلى قارسى الىپ, ورتالىقتى تانىستىرىپ شىقتى.
2020 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا اشىلعان ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى №1 قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىندا ورنالاسىپتى. ورتالىقتا ءتۋابىتتى كەمىستىگى بار سابيلەر مەن جاسوسپىرىمدەرگە اقىسىز كەشەندى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى ەكەن.
دينات ەرىك ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا بالالاردى وڭالتۋ ءىس-شارالارى «مەديتسينالىق وڭالتۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2020 جىلعى 7 قازانداعى بۇيرىعىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى. بۇل – «قامقورلىق», «ەرتە ارالاسۋ» ورتالىعى, رەسپۋبليكالىق وڭالتۋ ورتالىعى جانە «ۇلتتىق بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى» وڭالتۋ ورتالىقتارىندا جۇرگىزىلەدى. سونىمەن قاتار العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك ۇيىمدارىندا جانە استانا قالاسىنىڭ «مامانداندىرىلعان بالالار ۇيىندە» كۇندىزگى ءتۇرى بويىنشا وڭالتۋ ورتالىقتارى جۇمىس ىستەيدى. مۇنداي وڭالتۋ كومەگى ەمحانالاردىڭ ارنايى جولداماسى ارقىلى وڭالتۋ ورتالىقتارىندا ەمدەلە الادى-مىس.
– قازىر ەلىمىزدە بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ تەتىكتەرى مەيلىنشە جەتىلدى. ءبىزدىڭ ورتالىق 0 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا كەشەندى وڭالتۋ كومەگىن كورسەتەدى. كۇندىزگى ستاتسيونار بويىنشا ءار 21 كۇندە 50-دەن اسا بالا ەمدەلەدى. جالپى, ءبىر جىلدا وڭالتۋ ورتالىعى 600-دەن اسا بالانى ەمدەيدى. وڭالتۋ ءۇشىن قوزعالىس داعدىلارىن دامىتۋدىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالارى قولدانىلادى. بالالارمەن جوعارى بىلىكتى نەۆروپاتولوگتەر مەن رەابيليتولوگتەردەن باسقا پسيحولوگتەر, دەفەكتورلار اينالىسادى. سونىمەن قاتار ەدش, فيزيوتەراپيا, جارىقپەن ەمدەۋ, سۋ ماسساجى, لوگوپەد جانە دەفەكتولوگ مامانداردىڭ كۇندەلىكتى جەكە ساباقتارى بار, – دەيدى دينات ەرىك ۇلى.
تاجىريبەلى ماماندار قىزۋ جۇمىس ىستەپ جاتقان ورتالىقتاعى ارنايى جابدىقتالعان 15 ءتۇرلى كابينەتتى تۇگەل ارالاپ شىققان كەزدە دەنىندە دەرتى بار بالالارعا دەگەن مەملەكەتتىڭ ەرەكشە قامقورلىعىن ءوز كوزىمىزبەن كورىپ, كوڭىلگە كوپ جايتتى ءتۇيىپ قايتتىق. ءتىپتى كەيبىر كابينەتتەن ءوزىڭنىڭ دە شىققىڭ كەلمەيدى. ارنايى تازارتىلعان قۇم استىنان الۋان ءتۇرلى ساۋلە شاشىراپ كوزدى اربايدى. تاعى بىرىندە بالانىڭ قيمىل-قوزعالىسىن دۇرىس قالىپتاستىراتىن اقىلدى قۇرىلعى, قيسىق اعاشتى تەزگە سالىپ تۇزەتكەندەي جۇمىس ىستەپ جاتقانىن كورەسىڭ. ەندى بىرىندە تۇمسا تابيعاتتىڭ عاجايىپ پەيزاجدارىنىڭ پەرسوناجى كورىنىس بەرەدى. شىنى ىشىندە دوڭگەلەپ جوعارى شاپشىعان مارجان كوبىكتەر. قاراپ تۇرساڭ, ەرىكسىز اربالىپ تۇرا بەرگىڭ كەلەدى. ءار كابينەتتە بالامەن بىرگە بالاشا ويناپ وتىرعان ءتۇرلى مامان.
ورتالىقتىڭ بەرگەن مالىمەتىنشە, قازىر ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن اشىلعان 15 «قامقورلىق» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى جىل سايىن 9 مىڭ بالانى ەمدەپ شىعارادى. بۇل ورتالىقتار سوڭعى ۇلگىدەگى زاماناۋي قۇرال-جابدىقتاردى ۇلىبريتانيا, اقش, گەرمانيا, اۋستريا, يتاليا, جانە رەسەي سەكىلدى ەلدەردەن اكەلىپتى. قازىر مۇنداي قۇندى قۇرىلعىلار ەلىمىز بويىنشا «قامقورلىق» ورتالىقتارىنان عانا كەزدەستىرۋگە بولادى. وڭالتۋ ورتالىقتارىنا قاجەتتى جابدىقتاردى الۋعا جوبانىڭ باس سەرىكتەسى «سامۇرىق-قازىنا» اق الەۋمەتتىك جوبالاردى دامىتۋ قورى جانە «نۇرسۇلتان نازارباەۆ» قورى قارجىلاندىرادى.
– ورتالىق ماماندارى ءار بالاعا قالپىنا كەلتىرۋ ەمىنىڭ جەكە باعدارلاماسىن جاسايدى. ولار بالالارداعى اۋرۋلاردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرەدى. ورتالىققا كەلەتىن بالالاردا كوبىنەسە جۇيكە جۇيەسى اۋرۋلارى, ءتۋابىتتى اقاۋلار مەن حروموسومالىق بۇزىلىستار بايقالادى. سونىمەن قاتار پسيحيكاسىنداعى احاۋلارى بار بالالار كوپ. سونىڭ ىشىندە جۇرۋدەن, قيمىل-قوزعالىس جاساۋدان پسيحولوگيالىق تۇرعىدا ق ۇلىقسىز بالالار بولادى. ولاردى ءارتۇرلى تاسىلمەن جەتىلدىرىپ شىعارامىز, – دەيدى ورتالىقتىڭ پسيحولوگ مامانى ايگەرىم قاسىمبەكوۆا.
قۇر سۇلدەرى عانا بار سەلقوس بالالار, قيمىل-قوزعالىسى جوق (بۇل كوزگە كورىنگەنى عانا) جانە ءارتۇرلى كەمىستىگى بار سابيلەرگە قاراپ, ءسال توسىلىپ قالعانىمىزبەن, مۇنداعى مامانداردىڭ جۇمىسى, تەحنولوگيانىڭ جەتىستىگى ادام كوڭىلىنە ءۇمىت ۇيالاتپاي قويمايدى. مۇندا كەلىپ, بالالارىن ەمدەتىپ جۇرگەن اتا-انالاردىڭ دا جۇزىنەن كۇدىكتەن گورى ءۇمىتتىڭ لەبى ەسەتىنىن بايقادىق.
ورتالىقتا ەم الىپ جاتقان يبراگيم باقىتكەلدىنىڭ اجەسى ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالار مەن اتا-انالارىنا كورسەتكەن كومەگىنە شىن جۇرەكتەن العىس ايتىپ, نەمەرەسىنىڭ وڭالتۋدان كەيىنگى جاعدايىن ايتىپ بەردى.
– مەن – يبراگيمنىڭ اجەسىمىن. ءبىز بۇل ورتالىققا نەمەرەم اياعىنىڭ ۇشىمەن باساتىندىقتان, سونداي كىشكەنە كەمدىگى بولعان سوڭ وسى ورتالىققا ەمدەلۋگە كەلگەن ەدىك. مۇنداعى دارىگەرلەر اقجارقىن كوڭىلمەن قارسى الدى. بۇل جەر بالاپانىمىز ەكەۋمىزگە وتە جاقتى. وسى رەتتە ساعادات ماقساتقىزىنىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە ايتقىم كەلەدى. دانيار مىرزا اياعىمىزعا ترەناجەر جاسايدى, ءاليا حانىم فيزيو ەم-شاراسىن جاسايدى. ايگەرىم, گۇلزات قاتارلى دارىگەردىڭ دە ەڭبەگى ەرەكشە. تەگىن ەمدەلىپ جاتىرمىز. بالامىز وڭالىپ كەلەدى. مەملەكەتىڭ مەيىرىمىنە بولەنىپ, قامقورلىعىنا قارىق بولدىق دەگەن وسى ەمەس پە, قاراعىم, – دەيدى حاليما اجەي.
تاعى ءبىر ەم الىپ جاتقان ەربول ەسىمدى بالاقاي قازىر سەلقوس جاتۋدى قويعان, توسەكتەن وزدىگىنەن ءتۇسىپ, اياعىن جەرگە تىرەي الادى, ەڭبەكتەۋگە تىرىسادى.
– مۇندا ءۇش اپتالىق كۋرستان ءوتىپ جاتىرمىز. ءتاۋبا, وڭالىپ كەلەمىز. بارلىق جەردە ەم-دوم قابىلداۋ اقىلى ءارى ءبىز ءۇشىن وتە قىمبات, ال تەگىنىنە ۇزىن-سونار كەزەكتىڭ كەسىرىنەن كىرە المايمىز. ال بۇل ورتالىقتا بارلىعى جوعارى دەڭگەيدە ءارى تەگىن. ەڭ اۋەلى ورتالىقتىڭ ماماندارىنا العىس ايتامىن, اسىرەسە ساعادات ماقساتقىزى مەن ايگەرىم عالىمجانقىزىنا راحمەت. وتە مىقتى پسيحولوگ, – دەدى ەربول دىنمۇحامەد ۇلىنىڭ اناسى.
بۇدان باسقا دا اتا-انالار نننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن ساپالى ءارى ءتيىمدى كەشەندى وڭالتۋ ورتالىعىنداعى ۇجىمنىڭ جۇمىسىنا ءدان ريزا ەكەنىن جەتكىزدى.
ادامزات وركەنيەتى اۋەلى سىنىق تاڭۋدان باستالعان دەگەن ءتامسىل بار. مەديتسينانىڭ جانە وعان قاجەتتى تەحنولوگيانىڭ كەمەلدەنىپ جەتىلگەن زامانىندا تۋعان ءار ادام عىلىمنىڭ تابىسىن سەزىنە الادى دەپ ەسەپتەيمىز.
باقىتبەك قادىر,
جۋرناليست