التىن دىڭگەك

اقتوبە قالاسىنداعى تۇسىپقاليەۆتەر اۋلەتى

«مە­رەيلى وتباسى» ۇلتتىق بايقا­ۋى­نىڭ وبلىستىق تۋرىنىڭ گران-پري جەڭىمپازى اتاندى.

ماماندىققا ادالدىق

بۇل وتباسىن اق جەلەڭدىلەر اۋلەتى دەۋگە ابدەن بولادى. سەبەبى, ءبىر وتباسىنداعى بەس ادام بىردەي دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتەتىن دارىگەرلەر. وتاعاسى بالاش تۇسىپقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ول دارىگەر بولۋعا جۇرەك قالاۋىمەن كەلگەن. ءوزى اتىراۋ ءوڭىرىنىڭ تۋماسى. اكەسى 1943 جىلى قان مايدانعا اتتانىپ, حابارسىز كەتتى. ول اكە بەينەسىن كوز الدىنا ەلەستەتە دە المايدى, تىم جاس بولاتىن. وتبا­­­سى­نىڭ بارلىق اۋىرتپالىعىن موينىنا العان اعاسى وعان اكەسىندەي قام­قور بولدى. ەسەيە كەلە ونىڭ دارى­گەر بولۋعا اقىل-كەڭەس بەرۋى دە وسى ماماندىقتى تاڭداۋىنا اسەر ەتتى. 1963 جىلى بالاش تۇسىپقاليەۆ الماتى مەديتسينالىق ينستي­تۋتىنىڭ پەدياتريا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستى. ارينە, وسىلاي بولۋى­نىڭ ءوزى كەزدەيسوق ەمەس-ءتى. بالا كەزىندە اعاسىنىڭ بۇلدىر­شىن­دەرىنىڭ بىرەۋى الدەقالاي سىرقاتتانىپ قالسا, شىر اينالىپ جانىنان شىقپاي كۇتەتىن. مۇمكىن بالا جۇرەككە سول كەزدە-اق سابيلەردى ەمدەپ-ساۋىقتىرۋعا دەگەن قۇشتارلىق سەزىمى قوناقتاعان بولار. ينستيتۋتتى بىتىرگەن سوڭ تۋعان جەرىنە ورالىپ, وبلىستىق اۋرۋحانانىڭ بالالار بولىمشەسىنە جۇمىسقا ورنالاستى. ءبىرىنشى دارىگەرلىك كەزەك­شى­لىگىندە ونىڭ قاراۋىنا مي ىسىگىمەن اۋىراتىن بالا تاپسىرىلعاندا كادىمگىدەي جۇرەكسىنگەنى دە ەسىندە. بالا جانارىنىڭ ۇشقىنى كوز الدىندا ءسونىپ بارا جاتىر ەدى, وعان كومەكتەسۋ دە مۇمكىن ەمەس بولاتىن. جاس دارىگەر وسىلاي العاش رەت ولىممەن بەتپە-بەت كەلدى. ول كەزدە بالالار دارىگەرلەرى جەتكىلىكسىز ەدى. سوندىقتان بالالار بولىمشەسىندە جۇمىس ىستەي ءجۇرىپ, بالاش تۇسىپقاليەۆ سانيتارلىق اۆياتسيامەن سول كەزدەگى گۋرەۆ وبلىسىنىڭ الىس اۋىلدارىنا ۇشىپ بارىپ, بالالاردى تالاي رەت اجال تىرناعىنان اراشالاپ قالدى. وسى كەزەڭدە ول دارىگەرلىك مول تاجىريبە جينادى, ومىرلىك ۇلكەن جولدان ءوتتى. وعان كوپ ۋاقىت وتپەي-اق بالالار بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىلىگى ۇسىنىلدى. كەيىپكەرىمىز 1974 جىلى اقتوبە قالاسىنداعى بالالار اۋرۋحاناسىنا جۇمىس ىستەۋگە شاقىرتىلدى. مۇندا ول ءبىرىنشى كۇننەن باس­تاپ تاجىريبەلىك قىزمەتىن عىلىم­مەن تىعىز بايلانىستىردى. مەدي­تسينالىق ينستيتۋتتىڭ عىلى­مي كەڭەسىندە ونى پەدياتريا كافەدرا­سىنىڭ اسسيستەنتى ەتىپ بەكىتتى. كەيىن ماسكەۋدە مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتتىعىن ويداعىداي قورعاپ شىقتى. كافەدرا دوتسەنتى, فاكۋلتەت دەكانى, جوعارى وقۋ ورنى جانىنداعى پەدياتريا ەمحاناسىنىڭ باسشىسى, وقۋ-تاربيە ءىسى جونىندەگى پرورەكتورى بولدى. قازىر بالاش تۇسىپقاليەۆ زەينەتكەرلىك جاس­تا بولعانىمەن, مارات وسپانوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەدي­تسي­نالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بالا­لار اۋرۋلارى كافەدراسىندا ەڭ­بەك جولىن جالعاستىرۋدا. ستۋ­دەنت­تەرگە ءدارىس وقيدى, عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى, كاسىبي جۇمىسىن عىلىممەن باي­لا­نىستىرۋعا دا ۋاقىت تابادى. ۇلدارى اسىلبەك پەن اقىلبەك تە مەديتسينانى تاڭدادى. بۇل ولار­دىڭ ءوز قالاۋى. الايدا, تۇسىپ­قاليەۆتەر وتباسىنداعى اتا-انا ونەگەسى, ولاردىڭ ءوز مامان­دىعىنا دەگەن ادالدىعى اسەر ەتپەدى دەسەك اقيقاتتان الىس كەتەر ەدىك. بالاش اعانىڭ قۇداي قوسقان جارى جامال اپا دا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرى, بالالار باقشاسىندا مەدبيكە بولىپ ەڭبەك ەتكەن. سوندىقتان بولار, ۇلكەن ۇلى اسىلبەكتىڭ دە اكە جولىن قۋىپ پەدياتريا فاكۋلتەتىن تامامداعانى. قازىر مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, بالالار حيرۋرگياسى كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى, سونىمەن بىرگە مارات وسپانوۆ اتىنداعى اقتوبە مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاربيە ءىسى جونىن­دەگى پرورەكتورى قىزمەتىن قوسا اتقارادى. كىشى ۇلى اقىلبەك – ەمدەۋ فاكۋلتەتىنىڭ تۇلەگى. قازىر اكۋشەرلىك جانە گينەكولوگيا كافەدراسىنا جەتەكشىلىك ەتەدى. ونىڭ ­زايىبى ساۋلە دە دارىگەر, تاعام جانە جاسوسپىرىمدەر گيگيەناسى كافەدراسىن باسقارادى. – مەنىڭ سۇيىكتى نەمەرەم پەري­زات بيىل مەكتەپ ءبىتىردى. ول دا دارىگەر بولۋدى قالاپ وتىر. ياعني, تۇ­سىپقاليەۆتەردىڭ دارىگەرلىك وتباسى تاعى ءبىر اق جەلەڭدىمەن تولىعادى, – دەپ كۇلەدى بالاش اعا.

اقتوبە قالاسى.

«مەرەيلى وتباسى» ۇلتتىق بايقاۋىندا شالقار قالاسىندا تۇراتىن جاندوسوۆتار وتباسى ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى.

جاپىراعىن جايعان بايتەرەك

ۇلكەن وتباسىنىڭ باسشىسى وتەگەن جاندوسوۆ 1933 جىلى كىندىگى كەسىلگەن شالقار قالاسىندا وسى كۇنگە دەيىن ەش جەرگە قونىس اۋدارماي تۇرىپ جاتىر. وڭىردەگى وزگەرىستەردىڭ بارلىعى كونەكوز قاريانىڭ جادىندا. ەلدە, الەمدە بولىپ جاتقان بارلىق جاڭالىق اتاۋلىنى قالت جىبەرمەيدى, قۇلاعى تۇرىك, كوڭىل كوزى اشىق. مۇنداي ەلگەزەكتىك وتەگەن اقساقالعا بالا كەزىنەن دارىعان قاسيەت. – اركىمگە ءوزىنىڭ تۋعان جەرى ىستىق. كيەلى جەردىڭ قادىرىن ءاربىر سانالى ازامات دۇرىس ۇعىنعانى ءجون. قۇداي قوسقان قوساعىم ءسابيلا ەكەۋمىز ەل قاتارلى ەڭبەك ەتتىك, ون ەكى بالانى قاتارىنان كەم قىلماي وسىردىك, ومىردەن ءوز جولىن تابۋلارىنا بارلىق كۇش-جىگەرىمىزدى ايامادىق, — دەيدى سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە اياق باسقان وتەگەن ۇلماعانبەت ۇلى. قازىر اقساقال ون ەكى بالاسىنىڭ ءبىر-ءبىر شاڭىراق بولىپ, ءبارى دە ەل اۋزىندا جۇرگەن ازامات ەكەنىنە تاۋبە ەتەدى. ويلانىپ وتىرسا ءومىر وتكەلدەرى ماڭدايىنا قيىندىقتى دا, قىزىقتى دا قاتار جازىپتى. اكەسى ۇلماعانبەت كەزىندە جازىقسىز جالامەن سوتتالىپ, اناسى ءمارزيا وتەگەندى جالعىز باعىپ ءوسىردى. 16 جاسىنان قارا جۇمىسقا جەگىلگەن وتەگەن انا ءۇمىتىن اقتادى. 1949 جىلدان باستاپ شالقار ءۇي قۇرىلىسى ديستانتسياسىندا تاپجىلماي 46 جىل 5 اي قىزمەت ەتتى. ادالدىقتى العاشقى ورىنعا قوياتىن ازامات تىندىرىمدىلىعى, ىسكەرلىگى, جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ ارقاسىندا قۇرمەت پەن سىيعا بولەندى. «جول قاتىناسى مينيسترلىگىنىڭ ۇزدىك جۇمىسشىسى», «قۇرمەتتى تەمىرجولشى» اتاعى, «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنى ول كىسىگە تۋعان جەرگە توككەن ماڭداي تەرى ءۇشىن بەرىلگەن. ول ءۇشىن «شالقار قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاعى ەڭ جوعارى ماراپات دەسەك تە قاتەلەسپەيمىز. وتەگەن ۇلماعانبەت ۇلىنىڭ 1990 جىلى كوكپ-نىڭ سوڭعى سەزىنىڭ دەلەگاتى بولىپ سايلانۋىنىڭ ءوزى زامانداستارى اراسىندا ابىروي-بەدەلىنىڭ زور بولعانىن كورسەتسە كەرەك. قازىر 12 ۇل-قىزىنان 33 نەمەرە, 16 شوبەرە ءسۇيىپ وتىر. بالالارىنىڭ قاتارىنان كەم بولماي ءوسۋى ءۇشىن ولاردىڭ تاربيەسىنە زور كوڭىل ءبولدى. – اجەمىزدىڭ دە, انامىزدىڭ دا تاربيەسىن كوردىك. الاقان جىلۋىن اياعان ەمەس. ال اكەمىزدىڭ قاتالداۋ بولعانى راس. قازىر ويلاپ وتىرسام, سول قاتالدىق ءبىزدىڭ قاناتىمىزدى قاتاي­­تىپ­تى. ءتالىمى مول تاربيە­نىڭ ارقاسىندا 12 بالاعا دا جوعارى ءبىلىم اپەردى, 12 وتاۋ ەتىپ شىعاردى, – دەيدى ۇلى شالعىنباي جاندوسوۆ. شالعىنباي قازىر الماتى قالاسىن­داعى رەسپۋبليكالىق سانيتارلىق-ەپيدەميو­لو­گيالىق ساراپتاما جانە مونيتورينگ عىلىمي-تاجىري­بەلىك ورتالىعىن باسقارادى. بۇدان بولەك مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى اتاعى بار. كەنجە ۇلىنىڭ قولىندا تۇراتىن وتەگەن اقساقال مەن ءسابيلا اجە نەمەرەلەرىنىڭ دە جاقسى وقىپ, ەل ازاماتى بولۋىن ۇل-قىزدا­رى­­نان تالاپ ەتىپ وتىرادى. ال ولاردىڭ قۋا­نى­شىن كورۋ – قاريالار ءۇشىن باعا جەتپەس سىيلىق. – 2001 جىلى مەكتەپتى ۇزدىك ءبىتىرىپ, «التىن مەدالدى» مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازار­­باەۆ­تىڭ ءوز قولىنان الدىم. سوندا اتام «بۇل – اتا-اناڭا دا بەرىلگەن باعا, سەنىڭ ەل ازاماتى بولا­رىڭا دەگەن سەنىم. ەندى تەك جاقسى وقۋعا مىندەت­تىسىڭ. ەلباسىدان ۇيات بولماسىن», دەدى. اتام­نىڭ سەنىمىن اقتاۋعا تىرىستىم. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن قىزىل ديپلوممەن ءبىتىردىم. قازىر ءوز ماماندىعىم بويىنشا ەڭبەك ەتىپ جاتىرمىن, – دەيدى نەمەرەسى نۇرجان شالعىنباي ۇلى. نۇرجاننىڭ ءىنىسى ەرجان دا مەكتەپتى «التىن بەلگىمەن» اياقتاپ, سوسىن ل.ن.گۋ­ميلەۆ اتىنداعى ەۋرا­زيا ۇلتتىق ۋنيۆەر­سيتەتىن دە قىزىل ديپلوممەن ءبىتىردى. ۇلكەن اۋلەت باسشىسى وتەگەن اقساقالدىڭ ونەگەلى ءومىر جولى, ەلگە, قوعامعا ىستەگەن ادال ەڭ­بەگى قاي وتباسىعا دا ۇلگى بولارلىق.

شالقار قالاسى.

«مەرەيلى وتباسى» ۇلتتىق بايقاۋىنىڭ

وبلىستىق ىرىكتەۋ كەزەڭىندە ەكىنشى ورىنعا يە بولعان جاقىباەۆتار وتباسى شۇبارقۇدىق اۋىلىندا تۇرادى.

قولونەردى قاستەرلەگەن شاڭىراق

بۇل وتباسى مۇشەلەرى ۇلتتىق قولونەردى دامىتىپ, وعان قوسا وتباسى بيزنەسىن دە دوڭگەلەنتىپ وتىر. بيىل وبلىستىق عىلىمي-تاجىريبەلىك ورتالىقتا قولونەر شەبەرى نۇرلان جاقىباەۆتىڭ شىعارماشىلىق ەڭبەك جولى­نىڭ 20 جىل­­دىعىنا ارنالعان «حالىق قولونەرى – اسىل قازىنا» اتتى كورمە ۇيىمداس­تى­رىلدى. كورمەگە شەبەردىڭ جانە ونىڭ شاكىرتتەرىنىڭ تەرىدەن جاساعان بۇيىمدارى مەن وقۋشىلاردىڭ سان ءتۇرلى تاقى­رىپتا قور­عاعان عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى, جي­ناق­تالعان باسپا ماتەريالدارى قويىلدى. بۇگىندە تەمىر اۋدانىنداعى №1 شۇبارقۇدىق مەكتەپ-گيمنازياسى دي­رەكتورىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن اتقاراتىن نۇرلان ساۋلەباي ۇلىنىڭ پەداگوگيكالىق ەڭبەگى ءداستۇرلى قولونەردى دامىتۋ ماسەلەلەرى جانە «دارىن» باعدار­لاماسىن ىسكە اسىرۋ باعى­تىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. نۇرلان جاقىباەۆ تاۋەلسىز­­­دىك العان العاشقى جىلداردا قول­ونەردىڭ دامۋ پروتسەسىندە ءتۇرلى پروبلەمالار تۋىنداعانىن ايتادى. بۇل پروبلەمانى ۇتىمدى شەشە بىلگەن شەبەر 2006 جىلى شۇبارقۇدىقتا «التىنبەك» جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋلى سەرىكتەستىگىن قۇرادى. سەرىك­تەستىكتىڭ نەگىزگى باعىتى – تەرى­دەن ءتۇرلى ۇلتتىق بۇيىمداردى جاساۋ. ءوندىرىس شەبەرلەرى دە – وزدەرى. «ۇيادا نە كورسە, ۇشقاندا سونى ىلەدى» دەمەكشى, بالالار شەبەر اكەسى مەن ىسمەر اناسىنان كورگەندەرىن ۇيرەنىپ ءوستى. ماسە­لەن, ءۇيدىڭ تۇڭعىشى ورىنگۇل سەگىزىن­شى سىنىپتا وقىپ جۇرگەندە-اق, رەس­پۋبليكالىق «بالبۇلاق» بالالار جۋرنالىنىڭ ءتورت نومىرىنە ءتورت ت ۇلىك مالدىڭ تەرىسىن يلەۋ تۋرا­لى ماتەريال جازدى. ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ جاناشىرى بولعىسى كەلەتىن ول كەيىنىرەك مەكتەپ بىتىر­گەندە گرانتتى جەڭىپ الىپ, ءال-فا­­رابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋني­ۆەر­سيتەتىن «مادەنيەتتانۋ» مامان­دىعى بويىنشا ءتامامدادى. وسى­دان ءتورت جىل بۇرىن جاس ءىزبا­سار «التىنبەك» جشس-ءنىڭ تىزگىنىن ۇستادى. سەرىكتەستىككە ءىرى تاپسىرىستار مۇراجايلاردان تۇسەدى. «التىنبەك» جشس-ءنىڭ ءوندىرىس شەبەرى نۇرلان ساۋلەباي ۇلى تەمىر اۋداندىق مۋزەيىنە تەرىدەن سابا, ساۋىت, تورسىق, بەلدىك سەكىل­دى دۇنيەلەر جاساپ بەرىپتى. سەرىك­تەستىك ەندى كەلىن ءتۇسىرۋ سالتىنا بايلانىستى جيىنتىق جاساۋدى جولعا قويىپ وتىر. «دارىن» مەملەكەتتىك باع­­دار­لاماسىن ىسكە اسىرۋدا نۇر­لان جاقىباەۆ 1999 جىلى وقۋشى­لار­دىڭ عىلىمي قوعامىن قۇرىپ, سونىڭ نەگىزىندە مەكتە­پ­ىشىلىك «بولاشاق» عىلىمي مەكتەبىن باسقارادى. ماقسات – وقۋشىلاردىڭ قوعامدىق بەيىمدە­لۋىن جانە فۋنكتسيالىق ساۋاتتى­لىعىن دامىتۋ. بۇگىندە بۇل مەكتەپتە ءدارىس الاتىن وقۋشىلار اۋداننىڭ الەۋمەت­تىك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن ولكەنىڭ تابيعاتىن, مادەني-تاريحي ەسكەرتكىشتەرىن زەرتتەۋدە قوماقتى ۇلەس قوسىپ ءجۇر. بىلتىر «التىن قىران» كوم­پانياسى ۇيىمداستىرعان «اتامەكەن-ستارتاپ» بيزنەس-يدەيالار بايقاۋىندا №1 شۇبارقۇدىق مەكتەپ-گيمنازياسى 500 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى گرانتتى ۇتىپ الدى. جوبا بالالاردى ەڭبەككە باۋلۋ ارقىلى, مەكتەپتىڭ تاجىريبە الاڭىنا باۋ-باقشا ونىمدەرىن ءوسىرۋ ءارى وعان عىلىمي-تاجىريبەلىك جۇمىستار جۇرگىزۋدى كوزدەيدى. بۇل ىسكە جەتەكشىلىك جاسايتىن دا نۇرلان جاقىباەۆ.

شۇبارقۇدىق كەنتى.

وسى بايقاۋدا ءۇشىنشى ورىندى مارتوك كەنتىندەگى سەرگەي پولەگونكونىڭ وتباسى يەلەندى.

ۇستازدىق دەگەن ءبىر الەم

جەرلەستەرى ولاردى «مۇعا­­لىمدەر اۋلەتى» دەپ ورىندى ماق­تان تۇتادى. 1952 جىلى اقتو­بە قا­لاسىندا دۇنيەگە كەلگەن سەر­گەي­­دىڭ اكەسى نيكولاي داني­لوۆيچ – ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى. سوعىستان كەيىن دەنە-شىنىق­تىرۋ ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەگەن. ول قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇزدىك اعارتۋ­شىسى. ال اناسى فەودوسيا پولەگو­نكو ۇزاق جىلدار بويى اۋدان­دىق ورتالىق اۋرۋحانادا مەدبيكە بولىپ ەڭبەك ەتتى. وتباسىن­داعى جالعىز بالا مادە­نيەتى مول اتا-انانىڭ ونەگەسىن الىپ, بەلورۋسسيانىڭ ۆيتەبسك قالاسىن­داعى دەنەشىنىقتىرۋ ينستيتۋ­تىن ءبىتىردى. كەيىن اقتوبە پەداگوگيكا­لىق ينستيتۋتىن تامام­داعان. فۋتبول, موتوتسيكل سپور­تى­نان سپورت شەبەرلىگىنە كان­ديدات­ اتاعى بار. تۋعان جەرى­نە ورال­عان ول 1976 جىلدان باس­­­تاپ 40 جىلعا جۋىق ۋاقىت مەك­­تەپ­تە دەنەشىنىقتىرۋدان سا­باق بەردى, جەتى جىلداي سپورت مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى دا بولدى. كەيىن مەكتەپكە قايتا ورالدى. ول وبلىستىق, اۋدان­دىق ءبىلىم باسقارمالارىنىڭ ماق­تاۋ قاعازدارىنا يە بولىپ, «قازاقستاننىڭ ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى» اتاندى. ومىرلىك جارى ليديا پولە­گونكو دا ۇستاز. ول اۋدان بالالارىنا سكريپكادا ويناۋدى ۇيرەتەدى. ەرلى-زايىپتى پولەگونكولاردىڭ ەكى ۇلى دا اكە جولىن قۋىپ, بۇگىندە ۇستازدىق قىزمەتتە ءجۇر. ۇلكەن ۇلى پاۆەل قازان ورتا مەكتەبىندە گەوگرافيا, بيولوگيا جانە تاريح پان­دەرىنەن ساباق بەرەدى, 6 جىل مەكتەپ ديرەكتورى قىزمەتىن دە اتقار­عان. سونىمەن قاتار, پاۆەل مۋزى­كالىق مەكتەپتى فورتەپيانو اسپا­بىنا وقىپ, ۇزدىك بىتىرگەن. ال كى­شىسى ان­تون №1 مارتوك ورتا مەكتە­بىندە دەنەشىنىقتىرۋدان ساباق بەرەدى. ۇلكەن كەلىنى يۋليا – باستاۋىش سىنىپتاردىڭ مۇعالىمى بولسا, كىشى كەلىنى ليۋبوۆ تا حيميك-بيولوگ. پولەگونكولار وتباسى كي­ريلل, اندرەي, ۆيكتوريا, انگە­لينا اتتى 4 نەمەرە ءسۇيىپ وتىر.

مارتوك كەنتى.

ماقالالار توپتاماسىن ازىرلەگەن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ

اقتوبە وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى ساتىبالدى ءساۋىرباي.