2023 جىلعى 9 قاڭتاردا امستەردام وكرۋگتىك سوتى نيدەرلاندىنىڭ جاريا تارتىبىنە قارسى كەلەتىن اناتول ستاتي, گابريەل ستاتي, Ascom Group S.A. جانە Terra Raf Trans Trading LTD. (ستاتي) پروتسەسسۋالدىق الاياقتىعى ناتيجەسىندە الىنعان تورەلىك شەشىمدى ورىنداۋ تۋرالى تالاپ-ارىزىن قاناعاتتاندىرۋدان باس تارتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
2021 جىلعى 24 جەلتوقساندا امستەردام جوعارعى سوتى اپەللياتسيالىق سوتتىڭ تورەلىك شەشىمدى تانۋ جانە ورىنداۋعا قاتىستى بۇرىنعى شەشىمىن جويىپ, ءىستى امستەردام وكرۋكتىك سوتىنا قايتاردى. امستەردام وكرۋكتىك سوتىنىڭ 2022 جىلعى 3 مامىرداعى ارالىق شەشىمى رەسپۋبليكاعا تورەلىك شەشىم پروتسەدۋرالىق الاياقتىق ارقىلى الىندى دەگەن ۇستانىمىن جاڭا دالەلدەر نەگىزىندە ودان ءارى نەگىزدەۋگە مۇمكىندىك بەردى.
رەسپۋبليكا ءستاتيدىڭ الاياقتىعىن, اتاپ ايتقاندا, ستاتي مەن ولاردىڭ KPMG اۋديتورى اراسىنداعى حات-حابارلاردى ۇسىنىپ, تورەلىك كەزىندە ستاتي سۇيەنگەن قارجىلىق ەسەپتەر ايتارلىقتاي بۇرمالانعاندىعىن جانە KPMG كەيىننەن بۇل ەسەپتەردى كەرى قايتارىپ العانىن دالەلدەدى.
«رەسپۋبليكا ءستاتيدىڭ باقىلاۋىنداعى بىرنەشە ۇيىمداردىڭ بانكتىك ۇزىندىلەرىن الىپ تالداعاننان كەيىن ءستاتيدىڭ قاراجاتتى جىمقىرعاندىعىن انىقتاي الدى. امستەردام وكرۋگتىك سوتى الاياقتىقتىڭ بارلىق اۋقىمىمەن تانىسىپ, ستاتي تورەلىك شەشىمگە الاياقتىق ارقىلى قول جەتكىزدى دەپ شەشتى جانە وسى نەگىزدە ءستاتيدىڭ تانۋ جانە ورىنداۋ تۋرالى ءوتىنىشىن قابىلدامادى», دەلىنگەن مينيسترلىك تاراتقان حابارلامادا.
ايتا كەتسەك, نيدەرلاندى سوتى رەسپۋبليكا پايداسىنا شەشىم شىعارعان جانە ءستاتيدىڭ الاياقتىق ارەكەتىن مويىنداعان العاشقى سوت ەمەس. ماسەلەن, 2021 جىلدىڭ 16 قاراشاسىندا بريۋسسەل اپەللياتسيالىق سوتى تورەلىك شەشىمدى بەلگيادا تانۋ مەن ورىنداۋدان باس تارتقان ەدى. سوت شەشىمىندە ءستاتيدىڭ تورەلىككە دەيىن, ونىڭ كەزىندە جانە ودان كەيىن دە الاياقتىق جاساعانىن انىقتادى. ال 2021 جىلدىڭ 2 جەلتوقسانىندا ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسيالىق سوتى ستاتيگە قارسى جۇرگىزىلىپ جاتقان قىلمىستىق تەرگەۋگە بايلانىستى تورەلىك شەشىمدى تانۋ جانە ورىنداۋ ءراسىمىن توقتاتتى. 2022 جىلعى قىركۇيەك جانە جەلتوقسان ايلارىندا اناتول ستاتي مەن گابريەل ستاتيگە الاياقتىق, جالعان قۇجات جاساۋ جانە اقشانى جىلىستاتۋ كۇدىگى بويىنشا رەسمي ايىپ تاعىلدى. 2017 جىلدىڭ 6 ماۋسىمىندا انگليا جوعارعى سوتى «prima facie» ءستاتيدىڭ تورەلىك شەشىمدى الاياقتىق ارقىلى العانى تۋرالى جەتكىلىكتى دالەلدەر العان.
وسىلايشا, نيدەرلاندى كورولدىگى, ءبىرىنشى ساتىداعى سوتتىڭ ستوكگولدىك تورەلىك شەشىمدى تانۋدان جانە ورىنداۋدان باس تارتقان ءتورتىنشى يۋريسديكتسيا بولدى. ستاتيگە قارسى ىستە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پايداسىنا شەشىم شىعارعان ءتورتىنشى ەل. امستەردام وكرۋگتىك سوتىنىڭ شەشىمى ءستاتيدىڭ الاياقتىعى قازاقستاننىڭ ءادىل جانە تەڭ قۇقىقتى تورەلىك ەتۋ قۇقىعىن بۇزدى دەگەن سەنىمىن ودان ءارى نىعايتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت ءمينيسترى ازامات ەسقاراەۆ بۇل شەشىمگە قاتىستى تۇسىنىكتەمە بەردى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسى مولداۆان وليگارحتارى اناتول ستاتي مەن گابريەل ءستاتيدى جاۋاپقا تارتۋعا باعىتتالعان ءوزىنىڭ كوپ جىلعى كۇش-جىگەرىندە تاعى دا رەۆوليۋتسيالىق جەڭىسكە جەتتى. بۇل سوت ءىستى تولىعىمەن قاراپ, ستاتي ءبىزدىڭ ەلگە, ولاردىڭ اۋديتورلارىنا (KPMG), تورەلىك سوتقا جانە شەشىمنىڭ كۇشىن جويۋ بويىنشا شۆەتسيا سوتتارىنا قاتىستى الاياقتىق جاساعانىن راستاعان ءتورتىنشى جاعداي», دەپ اتاپ ءوتتى ول.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, امستەردام وكرۋگتىك سوتى ءستاتيدىڭ رەسپۋبليكادا قارجىلىق الاياقتىق جاساعانىن راستادى.
«ستاتي ء(ى) باقىلاۋىنداعى كومپانيا Hayden Limited Ltd ارقىلى شيكى مۇنايدى ساتۋ كەزىندە قپم مەن تنگ ء(ستاتيدىڭ قازاقستاندىق كومپانيالارى «قازپولمۇناي» جانە «تولكىننەفتەگاز») قاراجاتىن جەكە شىعىستارعا پايدالانا وتىرىپ, اۋقىمدى سومالاردى شىعاردى; ء(ىى) تنگ-دان گاز وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ كەزىندە زاڭسىز مامىلەلەر ارقىلى ستاتيمەن قۇپيا باقىلاناتىن Perkwood كومپانياسى ارقىلى ونداعان ميلليون دوللار شىعاردى; جانە ء(ىىى) ءوزىنىڭ شىعىندارىن «اكتيۆتەر» مەن «شىعىندار» جىلدىق ەسەپتىلىگىندە جاسىرۋ ناتيجەسىندە جىلدىق ەسەپتىلىكتى ايتارلىقتاي بۇرمالادى», دەپ قوستى ازامات ەسقاراەۆ.
سونداي-اق امستەردام وكرۋگتىك سوتى قازاقستاندا ستاتي جاساعان قارجىلىق الاياقتىق تورەلىك كەزىندە تالقىلاۋدىڭ ءمانى بولعان جوق دەگەن قورىتىندىعا كەلدى.
ءستاتيدىڭ تورەلىككە جالعان جانە تولىق ەمەس اقپارات بەرگەنى, سانالى تۇردە جاڭىلىستىراتىن مالىمدەمەلەر جاساعانى جانە ءتيىستى فاكتىلەردى جاسىرعانى انىقتالدى. وسىعان بايلانىستى امستەردام وكرۋگتىك سوتى ءستاتيدىڭ تورەلىك شەشىمدى تانۋ تۋرالى ءوتىنىشىن قاناعاتتاندىرۋدان باس تارتتى.
وسىلايشا, تورەلىك شەشىمدى ورىنداۋدان باس تارتىلدى, بۇل رەتتە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شىعىستارىن ستاتي وتەۋى ءتيىس.
«امستەردام وكرۋگتىك سوتىنىڭ ماڭىزدى جاڭا دالەلدەرگە نەگىزدەلگەن شەشىمى ءستاتيدىڭ تورەلىك شەشىمدى الاياقتىق ارقىلى العاندىعىن راستايدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءستاتيدىڭ باسقا يۋريسديكتسيالاردا تورەلىك شەشىمدى ورىنداۋعا تالپىنىستارىنا قارسى ءوزىنىڭ ارەكەتتەرىن جالعاستىرا بەرەتىنىنە سەنىمدى. امستەردام وكرۋگتىك سوتىنىڭ بۇل شەشىمى قازاقستان ءۇشىن باسقا يۋريسديكتسيالاردا ءادىل جانە شىنايى تورەلىك ەتۋ قۇقىعىن قورعاۋدا بەرىك نەگىز بولادى», دەپ قورىتىندىلادى ادىلەت مينيسترلىگى.