كۇنتىزبەلىك جوسپار بەكىتىلدى

كوميسسيا توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ 2017 جىلى سايلانعان سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ كونس­تي­تۋ­تسيالىق وكىلەتتىك مەرزىمىنىڭ اياق­تالۋىنا بايلانىستى ەل پرەزي­دەنتىنىڭ 2022 جىلعى 26 قارا­شاداعى جارلىعىمەن سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتى سايلاۋى 2023 جىلعى 14 قاڭتارعا تاعايىندالعانىن ايتتى. بۇل جاع­دايدا دەپۋتاتتاردى سايلاۋ سە­نات دەپۋتاتتارى وكىلەتتىگىنىڭ كونس­تيتۋتسيالىق مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن كەمىندە ءتورت اي بۇرىن تاعا­يىندالادى جانە ولاردىڭ وكى­لەتتىكتەرىنىڭ كونستيتۋتسيالىق مەر­زىمى اياقتالعانعا دەيىن كەمىن­دە ەكى اي بۇرىن وتكىزىلەدى. وسى­لايشا, 2023 جىلعى 14 قاڭتار­دا رەسپۋبليكانىڭ 20 وڭىرىن­دە ەلى­مىزدىڭ جوعارى زاڭ شىعا­رۋشى ور­گانىنىڭ جوعارعى پالا­تا­سىنىڭ ءبىر دەپۋتاتىن سايلاۋ وتەدى.

كونستيتۋتسياعا سايكەس سەنات كونستيتۋتسيالىق زاڭدا بەل­گىلەنگەن تارتىپپەن ەلىمىزدىڭ ءار­بىر وبلىسىنان, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالاسىنان جانە استاناسىنان ەكى ادامنان وكىلدىك ەتەتىن دەپۋتاتتاردان قۇرالادى. سەنات دەپۋتاتتارىن ءماسليحات دەپۋتاتتارى جاناما سايلاۋ قۇقىعى نەگىزىندە جاسىرىن داۋىس بەرىپ سايلايدى, ولاردى ءوز كەزەگىندە قازاقستان ازاماتتارى جالپى سايلاۋدا سايلايدى.

سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ وكى­لەتتىك مەرزىمى – التى جىل. بۇل جاع­دايدا جارتىسى ءۇش جىل سايىن قايتا سايلانادى. پارلامەنت سە­ناتىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋ­دى ازىرلەۋ مەن وتكىزۋدى ورتا­لىق سايلاۋ كوميسسياسى باسقا­رادى. ءتيىستى اۋماقتىق سايلاۋ كو­­ميس­سيا­لارى وڭىرلەردە پارلا­مەنت دە­پۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن ازىر­لەۋ مەن وتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى.

سايلاۋ ناۋقانىنىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرى تۋرالى ورتسايلاۋكوم توراعاسىنىڭ ورىنباسارى كونس­تانتين پەتروۆ بايانداما جاسادى. وسىلايشا, پارلامەنت سە­نا­تىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا كاندي­داتتاردى ۇسىنۋ سايلاۋ تاعا­يىندالعان كۇننەن كەيىنگى كۇن­نەن باستالادى, ياعني 29 قارا­شادان باستاپ جانە سايلاۋ وتكىزى­لەتىن كۇنگە ءبىر اي قالعاندا, 2022 جىلعى 14 جەلتوقساندا جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات 18.00-دە اياقتالادى.

پارلامەنت سەناتىنىڭ دە­پۋ­­تاتتىعىنا كانديداتتاردى ءماس­ليحاتتار ارقىلى, سونداي-اق ءوزىن ءوزى ۇسىنۋ تارتىبىمەن جۇزەگە اسىرادى. وتىز جاسقا تولعان, جوعارى ءبىلىمى جانە كەمىندە بەس جىل جۇمىس ءوتىلى بار, ءتيىستى وب­لىس­تىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ نە استانانىڭ اۋما­عىندا كەمىندە ءۇش جىل تۇراقتى تۇ­راتىن ادام سەنات دەپۋتاتى بولا الادى. سوت ءىس-ارەكەتكە قابى­لەتسىز دەپ تانىعان ازاماتتاردى سايلاۋعا جانە سايلانۋعا قۇقىعى جوق.

سەنات دەپۋتاتتىعىنا زاڭدا بەل­گىلەنگەن تارتىپپەن وتەلمەگەن نە­مەسە الىنباعان سوتتىلىعى بار ادام, سونداي-اق زاڭدا بەل­گى­لەن­گەن تارتىپپەن سىبايلاس جەم­قورلىق قىلمىس پەن سىبايلاس جەم­قورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساۋدا كىناسى بار ادامدى سوت مو­يىنداعان ادام كانديدات بولا المايدى.

سەنات دەپۋتاتتىعىنا كاندي­داتتى وبلىستىڭ بارلىق ءماسلي­حاتتارىن, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ نەمەسە رەسپۋبليكا استاناسىنىڭ ءماسليحاتىن بىلدىرەتىن تاڭداۋشىلاردىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە ون پايىزى, بىراق ءبىر ءماسليحاتتىڭ تاڭ­داۋ­شى­لارىنىڭ جيىرما بەس پايىزىنان اسپايتىن داۋىسى قولداۋعا ءتيىس.

سەنات دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردى تىركەۋ بارلىق قاجەتتى قۇجاتتاردى العاننان كەيىن باس­تالادى جانە سايلاۋ كۇنىنە جيىرما كۇن قالعاندا جەرگىلىكتى ۋاقىت بو­يىنشا, ياعني 2022 جىلعى 24 جەلتوقساندا ساعات 18.00-دە اياق­تا­لادى.

پارلامەنت سەناتىنىڭ دە­پۋ­­تات­­تىعىنا كاندي­داتتاردى تىر­كەۋدى وبلىستىق, رەسپۋب­لي­كالىق ما­ڭىزى بار قالالاردىڭ جانە استا­نانىڭ سايلاۋ كوميسسيا­لارى وبلىستىق, قالالىق نەمەسە اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتىققا كانديدات ۇسىنۋ تۋرا­لى شەشىمى ء(ماسليحات ۇسىن­­عان جاعدايدا) نەگىزىندە جۇزەگە اسىرادى. سونداي-اق دەپۋ­تاتتىققا كانديدات بولىپ سايلانۋعا كەلىسىم بەرۋ تۋرالى ءوتىنىشى; كانديداتتى قولداۋ ءۇشىن تاڭداۋشىلاردىڭ قولدارىن تەكسەرۋ ناتيجەلەرى تۋرالى ءتيىستى سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ حاتتاماسى بولعان كەزدە جۇزەگە اسىرادى; كانديداتتىڭ ومىرباياندىق دەرەكتەرى; كانديداتتىڭ جانە ونىڭ جۇبايىنىڭ (زايىبىنىڭ) اكتيۆتەرى مەن مىندەتتەمەلەرى تۋرالى دەكلاراتسيالاردى; كاندي­داتتىڭ 900 مىڭ تەڭگە سوماسىندا سايلاۋ جارناسىن ەنگىزگەنىن كۋا­لان­دىراتىن قۇجاتتى تاپسىر­عا­نى تۋرالى مەملەكەتتىك كىرىس ور­گا­نىنىڭ انىقتاماسى تالاپ ەتىلەدى.

سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت كاندي­دات­تاردى تىركەۋ مەرزىمى اياقتال­عان ساتتەن باستالادى, ياعني 2022 جىلعى 24 جەلتوقساندا ساعات 18.00-دەن كەيىن جانە داۋىس بەرۋ كۇنىنىڭ الدىنداعى كۇن­نىڭ جەر­گىلىكتى ۋاقىتى بويىنشا 13 قاڭ­تاردا ساعات 00.00-دە اياقتالادى.

سەنات دەپۋتاتىن سايلاۋدا داۋىستاردى ساناۋ ناتيجەلەرى دا­ۋىس بەرۋ ءۇشىن پۋنكتتە وتكىزىلەتىن ءتيىستى سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىندا بەلگىلەنەدى. سەنات دەپۋتاتىن سايلاۋ جونىندەگى داۋىستاردى ساناۋ حاتتاماسى سايلاۋشىلاردىڭ بىرلەسكەن وتى­رى­سىندا جاريالانادى جانە ساي­لاۋ كۇنىنەن باستاپ ەكى كۇن­نەن اسپايتىن مەرزىمدە ورتساي­لاۋكومعا جىبەرىلەدى.

جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا سەنات دەپۋتاتتارىن سايلاۋ قورى­تىندىلارىن ورتسايلاۋكوم سايلاۋ وتكىزىلگەن كۇننەن باستاپ جەتى كۇن مەرزىمنەن كەشىكتىرمەي, ياعني 2023 جىلعى 20 قاڭتاردان كەشىكتىرمەي بەلگىلەيدى جانە سايلاۋ قورىتىندىلارى تۋرالى (سايلاۋ وتكىزىلگەن كۇننەن باستاپ ون كۇننەن كەشىكتىرمەي) بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا حابارلاما جاريالايدى.