ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن 18 مۇراجايدىڭ باعا جەتپەس قۇندى جادىگەرلەرى قاراعاندى جۇرتىنىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى. بۇل قازاقستان مۇراجايلارىنىڭ قورى ارقىلى تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلعان كورمە ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
«وتكەن مەن بولاشاق اراسىندا» دەپ اتالعان كورمە قاراعاندى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىنىڭ 90 جىلدىعىنا ورايلاستىرىلدى. سونىمەن قاتار حالىقارالىق دەڭگەيدەگى «مۇراجاي پەداگوگيكاسى: داستۇرلەر مەن يننوۆاتسيالار» اتتى حالىقارالىق سەمينار-ترەنينگتە مۇراجايدىڭ ميسسياسىنا قاتىستى كەلەلى ماسەلەلەر قوزعالدى.
– بۇل – جاي جادىگەرلەردىڭ عانا كورمەسى ەمەس, وبلىستىق مۇراجايلاردىڭ بىرەگەي كورمەسى. ءار مۇراجاي كورمەگە ارحەولوگيا, ەتنوگرافيا, قولدانبالى ونەردىڭ سيرەك كەزدەسەتىن 5-6 ەكسپوناتىن اكەلىپ وتىر. مۇنداي رەسپۋبليكالىق كورمە قازاقستاندا العاش رەت ءوتىپ وتىر, – دەيدى قاراعاندى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى ەرجان نۇرماعانبەتوۆ.
كورمەدە ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنان تابىلعان «التىن ادامنىڭ» اشەكەيلەرى دە بار. تۇلعالاردان قالعان اسىلدىڭ سىنىعىنداي جادىگەرلەر, ولار تۇتىنعان, ۇستاعان قۇرال-جابدىقتار دا كورمەنىڭ قۇنىن ارتتىرا تۇسكەن. ماسەلەن, قوستاناي وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايى امانگەلدى يمانوۆتىڭ دومبىراسىن اكەلىپتى. جانگەلديننىڭ مۇراجاي كەشەنى جەتكىزگەن 1909 جىلى پەتەربوردا جارىق كورگەن احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ «قىرىق مىسال» جيناعىن كورۋدىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت.
ابىلقايىر حان ساقيناسىنىڭ كوشىرمەسى, ەسەت باتىردىڭ, ارىنعازى حاننىڭ ساۋىتسايماندارى كورمە قۇندىلىعىن كورسەتسە كەرەك-ءتى.
اقتوبە وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايى قازاق باتىرلارىنىڭ ساۋىت-سايماندارىن الا كەلىپتى. مۇراجاي قورى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نۇربولات عابباسوۆ جادىگەرلەردىڭ باسىم بولىگى تۇپنۇسقا ەكەنىن ايتادى.
– اقتوبە – باتىرلار مەكەنى. ءبىز قايتا قالىپقا كەلتىرىلگەن قوبىلاندى باتىر ءمۇسىنىن, ەسەت باتىردىڭ, ارىنعازى حاننىڭ ساۋىت-سايماندارىن اكەلدىك. تۇرمىستا تۇتىنعان تاباق, وجاۋ, قىمىزشارا دەگەننىڭ ءبارى تۇپنۇسقا. ابىلقايىر حان ساقيناسىنىڭ كوشىرمەسى دە بار بىزدە, – دەيدى نۇربولات عابباسوۆ.
كورمەدەن سوڭ جۇمىسىن باستاعان سەمينار-ترەنينگكە رەسەي عالىمدارى دا قاتىستى. عالىمدار مۋزەيدىڭ ءمانىن نەگىزدەي ءتۇستى. مۇراجاي ديرەكتورى ەرجان نۇرماعانبەتوۆتىڭ «مۇراجاي – تەك تاريح قويماسى عانا ەمەس, ول – عىلىمي-زەرتتەۋ, كوممۋنيكاتسيا ورتالىعى. مۇندا تاريح, ءبىلىم, تۋريزم جيناقتالعان» دەگەن پىكىرىن رەسەي عالىمى, دوتسەنت, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, رەسەي فەدەراتسياسى جوعارى مەكتەبىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىزمەتكەرى, حالىقارالىق مۋزەولوگيا كوميتەتىنىڭ جانە يۋنەسكو-نىڭ حالىقارالىق مۇراجايلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ليۋدميلا شلياتحينا دا ماقۇلدايدى.
عالىمنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى الەمدەگى مۇراجايلاردىڭ ميسسياسى – باردى ماڭگىلىك ەتۋ, اتاۋسىز قالعاندى ۇلىقتاۋ, جۇزەگە اسپاي قالعاندى ءىس قىلۋ بولماق.
قاراعاندى