ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە, سونىڭ ىشىندە دامىعان ەلدەردىڭ وزىندە ۇلتتىق قورلاردىڭ شىعىنى كوبەيە باستادى. بارلىق ءىرى الەمدىك يندەكستەر قۇبىلمالى بولىپ تۇر جانە ونىڭ سوڭى قۇلدىراۋعا اكەلۋگە كوشتى. مىسالى, بريتانيالىق قور بيرجاسىنىڭ يندەكسى FTSE 100 جىل باسىنان بەرى 20 قىركۇيەككە دەيىنگى ارالىقتا 4,2 پايىزعا تومەندەپ كەتسە, امەريكالىق قور يندەكسى US 500 Cash 19,3 پايىزعا تومەندەگەن.
قۇلدىراعان يندەكستەر قاتارىندا Dow Jones Industrial Average ونەركاسىپ يندەكسى دە بار. ول 16,1 پايىزعا تومەندەگەن. ال گەرمانيانىڭ قور يندەكسى DAX بىردەن 20,9 پايىزىن جوعالتقان.
Ranking ساراپشىلارىنىڭ جازۋىنشا, اتالعان يندەكسكە ەكونوميكانىڭ ءار سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن الەمدەگى اسا ءىرى جۇزدەگەن كومپانيانىڭ اكتسيالارى ەنەدى. نەگىزىنەن, ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا نورۆەگيا تاۋەلسىز قورىنىڭ شىعىنى 174 ملرد دوللاردى قۇراعان. ال شۆەيتساريا ۇلتتىق بانكى 100 ملرد دوللارلىق شىعىنعا باتقان. نورۆەگيا قورىنىڭ اكتيۆى جىل باسىنان بەرى 5,5 پايىزعا ازايىپتى. بۇل قوردىڭ قارجىسى شەتەلدىك اكتسيالارعا, وبليگاتسيالارعا, جىلجىمايتىن م ۇلىك پەن بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىنە بايلانىستى جوبالارعا سالىنعان. Euronews.com دەرەگى بويىنشا, الەمگە ايگىلى قوردىڭ باسشىسى نيكولاي تانگەن نورۆەگيا پارلامەنتىنىڭ وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە سوڭعى 30 جىل كولەمىندەگى اسا كۇردەلى وزگەرىستەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعاندارىن اتاپ ءوتىپ, اكتيۆتەردىڭ 40 پايىزىنا دەيىنگى دەڭگەيدە جوعالتۋ بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتكەن.
«ەگەر ۇزاق مەرزىمدى ديناميكاعا قارايتىن بولساق, ءدال وسى نورۆەگيا تاۋەلسىز قورى الەمدەگى ەڭ تابىستى قورلاردىڭ بىرەگەيى بولىپ سانالادى. تابىس ۇلكەن تاۋەكەلدەرمەن كەلەدى. ويتكەنى نارىق زاڭدارى ەرەجەلەردى بەلگىلەيدى: تاۋەكەل جوعارى بولعان سايىن, كىرىس تە سونشالىقتى كوپ بولادى. نورۆەگيا قورى قور نارىعىنداعى تۇزەتۋ كەزەڭدەرىندە ەڭ ۇلكەن شىعىنعا ۇشىرادى. دەگەنمەن دامىعان ەلدەردەگى حالىقتىڭ, ونىڭ ىشىندە نورۆەگيا حالقىنىڭ دا قارجىلىق تۇرعىدان جوعارى دەڭگەيلى ساۋاتتى بولۋىنا وراي ازاماتتاردىڭ كوبى قور نارىعىندا وزدەرى دە بەلسەندى ينۆەستيتسيا جاسايدى جانە ونىڭ قانداي ەرەجەمەن جۇمىس ىستەيتىنىن جاقسى تۇسىنەدى. مۇنداي ەلدەردە تاۋەكەلگە دەگەن ۇلكەن دەڭگەيدە توزىمدىلىك قالىپتاسقان. بۇل باسقارۋشى ۇلتتىق قورلارعا قيىن كەزەڭدەردەن امان-ەسەن وتۋگە, قوعامدىق قىسىمدى اناۋ ايتارلىقتاي سەزىنبەۋگە كومەك بەرەدى», دەپ جازادى Ranking.
ءدال وسىنداي ۇلتتىق قور بىزدە دە بار. قوردىڭ اۋەلگى تۇپكى ماقساتى – كەلەشەك ۇرپاقتىڭ قاجەتىنە جارايتىن قاراجات جيناۋ. الايدا ەل باسىنان ءوتىپ جاتقان ءتۇرلى ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك قيىندىقتارعا بايلانىستى سوڭعى جىلدارى ۇكىمەتكە ترانسفەرت ءجيى جاسالاتىن بولدى. بۇل ءوز كەزەگىندە قوعام تاراپىنان دا, ساراپشىلار تاراپىنان دا قاتاڭ سىنعا ۇشىراپ جاتىر.
تامىز ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءبىزدىڭ ۇلتتىق قوردىڭ دا ينۆەستيتسيالىق تابىسى (باسقا ەلدەردەگىدەي) كوڭىل قۋانتارلىقتاي بولعان جوق. ۇلتتىق قور اكتيۆى ءبىر ايدا 1 پايىزعا ارتتى, بىراق جىل باسىنان بەرى 2,7 پايىزعا تومەندەۋ بايقالادى.
«مۇنداي كورسەتكىشتەردىڭ قالىپتاساتىنى بەلگىلى بولىپ ەدى. وتكەن ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اكتسيا جانە وبليگاتسيا نارىعىنىڭ تومەندەۋى كاپيتالدىڭ اقشا نارىعىنىڭ قۇرالدارىنا جاھاندىق كەتۋىمەن بايلانىستى. بۇل الەمنىڭ جەتەكشى ورتالىق بانكتەرى جۇرگىزىپ جاتقان اقشا-نەسيە ساياساتىن قاتاڭداتۋى اياسىندا بولدى. وسىلايشا, ەكونوميكالىق نەمەسە گەوساياسي تاۋەكەلدەردى ىسكە اسىرۋ اياسىندا بەلگىلى ءبىر كەزەڭدەردە الەمدىك قارجى نارىقتارىنداعى قۇبىلمالىلىققا جانە سونىڭ سالدارىنان قارجى قۇرالدارىنىڭ باعا بەلگىلەۋلەرىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى كىرىستىلىك تەرىس نەمەسە كۇتىلەتىن وڭ ماندەردەن تومەن بولۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە ۇلتتىق قوردىڭ ۇزاق مەرزىمدى كىرىستىلىگى قىزمەت ەتۋ كەزەڭىندەگى جىلدىق ماندە 3,05 پايىزدى قۇرايدى», دەيدى ساراپشىلار.
ايتا كەتۋ قاجەت, ۇلتتىق قوردىڭ باسقارۋ ستراتەگياسى – ۇزاق مەرزىمدى. 2021 جىلدىڭ سوڭىندا ۇلتتىق قورداعى ۆاليۋتالىق اكتيۆ كىرىستىلىگى سوڭعى بەس جىلداعى جىلدىق ماندە – 4,76 پايىزدى, سوڭعى 10 جىلدا – 2,74 پايىزدى, قۇرىلعاننان بەرى 3,72 پايىزدى قۇرادى. سونىمەن قاتار 2021 جىلدىڭ ناتيجەسى بويىنشا كىرىستىلىك دەڭگەيى – 4,21 پايىز.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرى رۇقسات ەتىلگەن جانە سىرتقى قارجى نارىقتارىندا اينالىستاعى تىزبەگە ەنگىزىلگەن قارجى قۇرالدارىنا ورنالاستىرىلادى.
ۇلتتىق قور قۇرىلىمىندا تۇراقتاندىرۋشى جانە جيناقتاۋشى پورتفەل بار. ۇلتتىق قوردىڭ تۇراقتاندىرۋشى اكتيۆى نەگىزىنەن قىسقا مەرزىمدى, سەنىمدىلىگى جوعارى, دامىعان ەلدەردىڭ تۇراقتى تابىسقا يە مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارىنا سالىنادى. ال جيناقتاۋشى پورتفەل اكتيۆ, نارىق جانە ۆاليۋتانىڭ كلاسى بويىنشا ارتاراپتاندىرىلعان. ول دامىعان جانە دامۋشى ەلدەردىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارىنان, ينۆەستيتسيالىق دەڭگەيدەگى كورپوراتيۆتىك وبليگاتسيالاردان, دامىعان ەلدەردىڭ كومپانيالارىنىڭ اكتسيالارىنان جانە التىن پورتفەلىنەن تۇرادى.