• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 21 قازان, 2022

تۇركىلىك رۋحتى شالقىتقان كەش

354 رەت
كورسەتىلدى

كوكتەم مەن جازعا قاراعاندا قوڭىر كۇز ءتۇرلى-ءتۇستى كورىنەدى. ونىڭ بويىندا كوكتەمنىڭ دە, جازدىڭ دا قاسيەتتەرى بار. سول سياقتى استانانىڭ كەشى دە ءار ءتۇستى, ءار تاراپتى. ءبىر شەتتە وپەرا مەن بالەت قويىلىپ جاتسا, ەكىنشى جاعىندا روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرتتە» الدەبىر كونتسەرت, كەشتەر ءوتىپ جاتادى. سونىڭ بىرىنە وتكەن سەيسەنبىنىڭ كەشىندە كۋا بولدىق. «تۇران» فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق ءانسامبلى «قازاقكونتسەرتتە» «Folk&Symphony» اتتى كەش بەردى.

ءانسامبلدىڭ اتى ايتىپ تۇر, بۇل قازاق ونەرىن عانا ەمەس, تۇركى الەمىنىڭ رۋحىن مۋزىكامەن تانىتىپ جۇرگەن توپ. «ەرتەدە تۇركىستاندى تۇران دەسكەن, تۇ­راندا ەر تۇرىگىم تۋىپ-وسكەن» دەمەي مە ماعجان؟ دەمەك تۇران – كۇللى تۇركى الەمى. ونىڭ باي مۇراسىن, وتتى كۇيلەرىن دومبىرا مەن قوبىزدا, جەتىگەن, سازسىرناي مەن سىبىزعى, تاعى باسقا ۇلتتىق اسپاپتاردا, زاماناۋي نۇسقادا تىڭداۋ عاجاپقا قالدىرادى. وزگەشە كۇيگە بولەپ, كوكەيگە كوش­­­­پەلىلەر وركەنيەتىنىڭ رۋحىن قوندىرادى. مۋزى­كانىڭ ءتىلى ەجىك­تەپ ءتۇسىندىرۋدى قاجەت ەت­پەيتىن ءتىلسىز ءتىل. سوندىقتان اتالعان ان­سامبل ورىنداۋىنداعى كۇي-اۋەن­دەر تۇران توپىراعىندا ونگەن بىزگە ءتولتۋما, ال شەتەلدىكتەرگە تاڭسىق. وتكەن زاماننىڭ وزىندە ماعجان «تۇراندى ماقتامايمىن ءتىپتى تەككە, ونسىز دا تۇران ءمالىم تالاي شەتكە» دەگەنىندەي, ءبىزدىڭ انسامبل بۇگىندە شەتەلدەردە كوبىرەك تانىمال. وسى ۋاقىتقا دەيىن 70-تەن استام ەلدە 600-دەن استام كونتسەرت بەرگەن تۇراندىقتار كەشىن تۇركى جۇرتتارىنا تانىمال نوعاي جىراۋى ارسلان سۇل­تانبەكوۆتىڭ «دومبىرا» تۋىندىسىمەن اشتى. كومپوزيتسيانىڭ وزەگىنەن جويقىن رۋح, الاپات سەزىمدەر تاسقىنى قىلاڭ بەرەدى. وسىعان جاپسارلاس ورىندالعان «بۇركىتتى» دە الگىندەي رۋحتاعى دۇنيە دەپ قابىلدادىق. قازاقتىڭ قىلقوبىزى قاسقىر بوپ ۇلىعانىن, اققۋ بوپ سۇڭقىلداعانىن ەستىگەن ەدىك. بۇل جولى بۇركىتتەي شاڭ­قىلداپ شىعا كەلگەندە جانە وعان داۋىلپاز سىندى اسپاپتار قوسىلعاندا, جىگەرلەندىرمەي قويمايدى. قيالىڭا قىراننىڭ قاناتىن بەرىپ ۇشىرادى.

ايگىلى كەتبۇقانىڭ «اقساق قۇلان» كۇيىنىڭ 20-عا جۋىق نۇسقاسى بار. ءبىر-بىرىنە ەتەنە ءبارى. «تۇران» ءانسامبلى ونى وزدەرىنشە قۇبىلتىپ, كۇي اڭىزىن جاعالاتا وتىرا ورىندايدى ەكەن. داۋىلپاز, دابىل سىندى رۋح كوتەرەتىن اسپاپتار ءۇنى قاپتالداس شىعادى. انسامبل قازاقتىڭ ۇلتتىق اسپاپتارىنىڭ كوبىنىڭ داۋىسىن ورنىمەن سا­باقتاستىرا العاندىعىمەن دە ەرەكشەلەنەدى. بۇل رەتتە كەمى جوق. ماسەلەن, ءۇش ىشەكتى دومبىرا مەن جەتىگەن, سىبىزعى مەن سازسىرناي قالاي قابىسسا, ۇرىپ وينالاتىن ۇلتتىق اسپاپتار مەن شاڭقوبىز, تايتۇياق تا دومبىرا مەن قوبىزدىڭ ءۇنىن ودان سايىن رۋحتاندىرىپ جىبەرەدى. ال ساحنانى تۇتاسىمەن الىپ تۇرعان ۇلكەن ەكراندا ءجۇرىپ جاتقان بەينەلەر تىپتەن عاجاپ اسەر سىيلايدى.

بۇدان بولەك انسامبل ە.راح­ماديەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلار­مونيانىڭ سيم­فونيالىق وركەسترىمەن بىرىگىپ بىرنەشە شوقتىقتى تۋىندىلاردى ءساتتى ورىنداي الدى (ديريجەرى – ەرلان نۇر­تازين). ولارمەن بىرلەسە اقتوتى رايىم­قۇلوۆانىڭ «تولعاۋ», «قازاق ەلى», «دالا سىرى» اتتى كومپوزيتسيالارىن ويناپ شىقتى. «قارا جورعاعا» كەلگەندە ديريجەر يىعىن قومداپ بيلەپ كەتكەندە, تىڭدار­مان تۇرىپ قول سوقتى. كونتسەرتتىڭ قالاي ءوتىپ, اياقتالعانىن وسىدان-اق پايىمدارسىز, ەندەشە.

سوڭعى جاڭالىقتار