جاڭا تەحنولوگيالار جارمەڭكەسى

كورمەگە الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن اگرار­شىلار, عالىمدار, بيزنەسمەندەر, شە­نەۋ­­نىكتەر, ساراپشىلار, ينۆەستورلار, يم­پورت­تاۋ­شىلار مەن ەكسپورتتاۋشىلار كەل­دى. جيىنى 20-دان اسا ەلدىڭ سالا ما­مان­دارى جانە 300-گە تارتا كومپانيا وكىل­­دەرى باس قوستى. ولاردىڭ بارلىعى سەرىك­­تە­ستەردى, ودان ءارى ترانزاكتسيالار ءۇشىن باي­­لانىس­تاردى, جاڭا شەشىمدەر مەن تەح­نو­لوگيا­لاردى, قۇرالداردى, يدەيا­لاردى جانە ىنتى­ماق­تاستىقتىڭ جاڭا جولدارىن ىزدەدى.

«KazAgro/KazFarm كورمەلەرىنىڭ ماقساتى – اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن­داعى جەتىستىكتەردى كورسەتۋ جانە قازاق­ستاننىڭ بارلىق فەرمەرىن بىرەگەي الاڭعا بىرىكتىرۋ. ExpoGroup كومپانياسى بيىل وسىمەن 13-رەت ۇيىمداستىرعان كورمەنى بيىل 20 مىڭنان اسا ادام تاماشالادى.

«ايتا كەتەرلىگى, اگروعىلىمعا ۇلكەن ءمان بەرىپ, وتاندىق عالىمدارعا قولداۋ كورسەتىپ, ولاردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ازىرلەمەلەرىن جاريالاپ جا­تىرمىز. ولاردىڭ جۇمىسى قاي كەزد­ە دە كولەڭكەدە قالىپ قويادى. ءبىز ولار­دىڭ جۇمىستارىن جانداندىرىپ وتىر­مىز. سونىمەن قاتار بيىل سەرىكتەس­تەرى­مىز – اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار ون­دى­رۋ­شى­لەرى ءداستۇرلى تۇردە اۋقىمدى ستەند­تەر­دى ۇسىنىپ, مامىلەلەر جاساپ, جاڭا تۇتىنۋ­شى­لاردى تاپتى. ولار­دىڭ بارلىعى كەلەسى جى­لى كورمەگە قاتىساتىن­دارىن راستادى», دەدى ۇيىمنىڭ ديرەكتورى شولپان قوجاباەۆا.

كورمەنىڭ ءوتۋى عالىمدار, بيزنەسمەندەر, شارۋالار ءۇشىن دە ماڭىزدى بولدى. ولار كورمەدە جاڭا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنولوگيالارىمەن, تىڭ تاجىريبەلەرمەن جانە سالا بويىنشا دامىپ كەلە جاتقان سەرۆيستىك قىزمەت تۇرلەرىمەن تانىستى. ماسەلەن, وسى ماقساتتا «اگروترەندتەر – توپىراق قۇنارلىعىن ساقتاۋ, ورگانيكالىق ەگىنشىلىك, كليماتقا قولايلى ءوندىرىس» اتتى كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرىلدى.

قازاقستان مەن گەرمانيا ساراپشىلارى اۋىل شارۋاشىلىعىندا رەسۋرس ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالاردى قولدانۋ تاجىريبەسىمەن ءبولىستى, ونىڭ ىشىندە سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋعا, وسىمدىكتەردى كەشەندى قورعاۋ مەن قورەكتەندىرۋگە, ورگانيكالىق ەگىنشىلىككە تۇراقتى اۋىل شارۋاشىلىعى جۇيەسىندەگى بلوك رەتىندە باسا نازار اۋدارىلدى.

تۇقىم شارۋاشىلىعىنداعى عىلىم مەن بيزنەستىڭ ىنتىماقتاستىعىنا ارنالعان تاعى ءبىر كونفەرەنتسيانى «ۇلتتىق اگرارلىق عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى» كەاق ۇيىمداستىردى. بايان­داماشىلار مەملەكەتتىك جانە جەكە سالانىڭ عالىمدارى بولدى. ولار قازاق­ستاندا تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋ­دىڭ مەملەكەتتىك ساياساتى, تۇقىم نا­رىعىنداعى اعىمداعى جاعداي جانە تەن­دەنتسيالار, قازاقستانداعى تۇقىم شا­رۋاشىلىعى, سورت سىناۋ جانە تۇقىم سا­پاسىنا ساراپتاما, سونداي-اق تۇقىم شا­رۋاشىلىعىنىڭ عارىشتىق مونيتورينگى تاقىرىپتارىن قوزعادى. سونىمەن قاتار قازاقستانداعى اۋىل شارۋاشىلىعى ماسەلەلەرى قارالدى.

ەڭ ماڭىزدى جيىنداردىڭ ءبىرى – قازاقستان وسىمدىك وسىرۋشىلەرىنىڭ ءىى سلەتى. وعان قاتىسۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ بار­لىق وڭىرىنەن جەتەكشى سالا مامان­دارى جينالدى. شارانى ەلىمىزدىڭ اۋىل شا­رۋاشىلىعى مينيسترلىگى ۇيىمداستىردى.

2022 جىلدىڭ جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى – AgroStream كومپانياسى ازىرلە­گەن اگرونومدارعا ارنالعان AgroMap ءموبيلدى قوسىمشاسى كەلۋشىلەر نازارىن اۋداردى. AgroMap اگرونومنىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتۋ جانە اقپاراتتى وڭدەۋگە كومەكتەسۋ ءۇشىن جاسالعان. AgroMap-پەن بارلىق اقپاراتتى ورىستەر بويىنشا توپتاستىرۋعا, ەگىن كارتاسىن جاساۋعا, قاۋىپتەردى انىقتاۋعا, فوتوسۋرەتتەر مەن تەكسەرۋ پاراقتارىن تۇسىرۋگە, قاۋىپتەر كاتالوگىن قۇراستىرۋعا, اۋا رايى كارتالارىن كورسەتۋگە جانە ت.ب. جاساۋعا بولادى.

جۇرتشىلىقتى تاڭعالدىرعانى, سيىر­لاردى وزدىگىنەن ساۋا الاتىن روبوت بولدى. سيىرلارعا قولايلى جاعداي جاساپ, ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا ارنالعان «Dairy Robot R9500» ساۋىن روبوتىنىڭ تۇساۋكەسەرىنە ادام كوپ جينالدى. ولشەم­دەرى ىقشام بولعاندىقتان, جۇيە جاڭا قۇرىلىس كەزىندە دە, ەسكى ءسۇت فەرماسىن قايتا قۇرۋ كەزىندە دە كاسىپورىنداردىڭ ينفراقۇرىلىمىنا بىرىكتىرىلۋى مۇمكىن.

سونىمەن قاتار كەلۋشىلەرگە جاڭا جۇك كولىكتەرى مەن تەحنيكالار, مامان­داندىرىلعان شەتەلدىك قوندىرعىلار, قازاقستانداعى العاشقى اۋىل شارۋا­شى­لىعى تەحنيكاسىنىڭ ىشكى نارىعى جانە ت.ب. كورسەتىلدى.

وتكىزىلگەن بارلىق كونفەرەنتسيامەن قاتار, ءارتۇرلى وندىرىستىك كومپا­نيا­­نىڭ كورمەسى وتكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. بيزنەس-قاۋىمداستىق وكىلدەرى ىنتىماقتاس­­تىق تۋرالى مەموراندۋمدارعا قول قو­يىپ, سەرىكتەستەر ىزدەپ, مامىلەلەر جاسادى. كورمە بارىسىنداعى كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە 100-دەن اسا ءارتۇرلى كەلىسىم, مامىلە, مەموراندۋم مەن كەلىسىمشارت جاسالدى.

بيىلعى ەڭ ۇلكەن ستەندتەردىڭ ءبىرىن قوستاناي اگرومەحانيكالىق زاۋىتىنىڭ رەسمي ديلەرى Kamz Agro ۇسىندى. كاسىپورىن وكىلدەرى كورمە كەزىندە 26 ملن تەڭگەنىڭ ءونىمىن وتكىزىپ ۇلگەردى.

ء«بىز بۇل كورمەگە ەكىنشى جىل قاتى­سىپ وتىرمىز, وتكەن جىلى جالعا الۋ الاڭى شامامەن 100 شارشى مەتردى قۇرادى. بيىل – 720 شارشى مەتر. حالىق قازاقستاندا ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ دامىپ كەلە جاتقانىنا كوز جەتكىزدى دەپ ويلايمىن. سونداي-اق ءبىز ءوز جۇمىسىمىزدا بەلارۋس, يسپانيا, تۇركيا جانە باسقا ەلدىڭ زاۋىتتارىمەن ىنتىماقتاسامىز. وسى كورمە اياسىندا 26 ملن تەڭگەگە ەكى بىرلىك تەحنيكا ساتتىق. ءبىر ساتىپ الۋشى اقمولا وبلىسىنىڭ اقكول اۋىلىنان بولسا, ەكىنشى ساتىپ الۋشى – ورالدان», دەدى Kamz Agro ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قۋانىشبەك ءابدىراحمانوۆ.

كورمەگە ءونىم ۇسىنعان كومپانيالار­دىڭ ءبىرى – 1953 جىلدان بەرى اۋىل شارۋا­شىلىعى ماشينالارى مەن جابدىقتارىن شىعاراتىن ءىرى امەريكالىق ءوندىرۋشى Massey Ferguson. قازاقستاندىق CanAgro 2016 جىلدان بەرى وسى كومپانيانىڭ ەلىمىزدەگى ديستريبيۋتورى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. CanAgro ماركەتولوگى رۋسلان جولامانوۆ قانداي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزگەنىن ايتىپ بەردى. ء«بىزدىڭ كومپا­نيا نارىقتا 20 جىلدان استام ۋاقىت­تان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا Massey Ferguson برەندىن ۇسىنامىز. كومپانيا كورمەگە قۇرىلعان كۇننەن باستاپ جىل سايىن قاتىسىپ كەلەدى. تاپسىرىس بەرۋشىلەر كوپ, باعانىڭ قىمباتتاۋىنا قاراماستان, قۇرال-جابدىق الۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتقاندار بار. بىزدە قازىردىڭ وزىندە جابدىقتى ساتىپ الۋ تۋرالى الدىن الا نيەتتىلەر تىركەلدى, كەلىسىمشارت جاساستىق» دەدى ول.

«KazAgro/KazFarm-2022» حالىق­ارا­لىق اگرارلىق كورمەسى اياسىندا ەلىمىز­دىڭ بارلىق وڭىرىنەن جەتەكشى سالا ماماندارىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان سەلەكتسيونەرلەرىنىڭ ءىى سلەتى ءوتتى. سلەت بارىسىندا وسىمدىك شارۋاشىلىعىنداعى جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ كورسەتىلىمى, سپيكەر­لەردىڭ سالانىڭ ماڭىزدى ماسەلە­لەرى بويىنشا باياندامالارى, ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىسىنان ۇزدىك جانە وزىق ەگىن شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن شارۋاشىلىقتاردى ماراپاتتاۋ راسىمدەرى ءوتتى. قوناقتارعا كورمە الاڭىنىڭ جانىن­داعى كوشەدە اسىل تۇقىمدى بۇقالار مەن قوشقارلاردىڭ كورمەسى اشىلدى.

كورمەگە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى – قارا­بالىق اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىري­بە ستانساسى. قوستاناي وبلىسىندا جۇمىس ىستەيتىن قازاقستاننىڭ جەتەكشى سەلەكتسيالىق ورتالىعى مۇندا ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك جانە ورتالىق ايماقتارىندا جاقسى ناتي­جە كورسەتكەن بيداي سۇرىپتارىنىڭ بار­لىق اسسورتيمەنتىن ۇسىندى. «قارابالىق» اشتس باسقارما توراعاسى دامير قالدى­باەۆ جۇمساق جازدىق بيداي سورتتارى­نىڭ كوشباسشىلارى «اينا», «فانتاستيكا» سورتتارىمەن قاتار كورمەگە قويىلعان جاڭا سورت تۋرالى دا ەگجەي-تەگجەي ايتىپ بەردى. «سونىمەن قاتار كورمەگە جاڭا ءونىمىمىز – «لاميس» سورتىن ۇسىنۋعا كەلدىك. بۇل ينتەنسيۆتى ءتيپتى قۇرعاقشىلىققا دا, ىستىققا دا ءتوزىمدى ءونىمدى سورت. ول سون­داي-اق ءۇش سولتۇستىك ايماققا بولىنەدى. بيىل «قارابالىق» اشتس 500 توننادان اسا جوعارى رەپرودۋكتسيالى «لاميس» سورتىنىڭ تۇقىمىن ساتۋعا دايىن. جالپى, ساتىلىم وتە قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. كورمە باستالعالى ستانسا 4 700 توننا تۇقىم جەتكىزۋگە كەلىسىمشارتقا وتىردىق. كورمە قورىتىندىسى بويىنشا تاپسىرىس بەرۋشىلەر قاتارى كوبەيەتىنى ءسوزسىز. ەندەشە, وريگيناتوردان تۇقىم ساتىپ العىسى كەلەتىن فەرمەرلەرگە وتىنىشتەرى­ڭىزدى ۇزاق ۋاقىتقا قالدىرماڭىزدار, تۇقىم­دار تاۋسىلىپ قالادى دەگىمىز كەلەدى», دەدى د.قالدىباەۆ.

ال «استانااگروونىم» كومپانياسى­نىڭ وكىلى ەسىم جانپەيىسوۆ يتاليا, گەرمانيا جانە باسقا دا باتىس ەۋروپا ەلدەرىندە زاماناۋي اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن شىعاراتىن زاۋىتتارعا ديلەرلىك قىزمەت اتقاراتىنىن مالىمدەدى. كومپانيانىڭ اكەلگەن تۇقىم سەپكىش, حيميالىق وندەۋ تەحنيكالارى كورمەنىڭ ەداۋىر بولىگىن الىپ تۇر. ولاردىڭ باعا­لارى 80 ملن تەڭگەدەن باستالىپ, 130 ملن تەڭگەگە دەيىن جەتەدى. ەسەسىنە, تەحني­كا­لاردىڭ ونىمدىلىگى اسا جوعارى كورىنەدى.

كورمەنىڭ تاعى ءبىر شەتىنە قىتايدىڭ «يۋنمين» كومپانياسىنىڭ ونىمدەرى قويىلىپتى. ونىڭ وكىلى سارسەنباي تال­عات بۇل كومپانيا تاريحى 1967 جىلدان باس­تا­لاتىنىن ايتتى. قازىر قىتايدىڭ ءوز ىشىندە 4, شەتەلدەردە 2 زاۋىتى جۇمىس ىستەيدى.

«زاۋىتتاردىڭ ءبىرى مىسىردا ورنالاس­قان. ول افريكا ەلدەرىنە تەحنيكالار مەن تەحنولوگيالىق قۇرالدار شىعارادى. ەكىنشىسىن بيىل قىتاي مەن قازاقستان ورتاسىنداعى دوستىق كەدەن بەكەتىنەن اشتىق. بۇل زاۋىتىمىزدا جىلىجاي تەحني­كالارى مەن تەحنولوگيالارىن, جەم زا­ۋىتتارىنىڭ قۇرالدارىن شىعارۋ ۇستىن­دەمىز. بىرتە-بىرتە ءونىم اۋقىمىن كەڭەيتە بەرەمىز. ويتكەنى بۇل زاۋىت قازاقستان ارقىلى ورتالىق ازيا, رەسەي جانە تمد ەلدەرىنە ونىمدەر شىعارىپ, جونەلتۋدى كوزدەيدى» دەدى س.تالعات.