اۆتوساقتاندىرۋ – وزەكتى ماسەلە. ونى پايدالانا ءبىلۋ ءۇشىن دە قارجىلىق ءھام قۇقىقتىق تۇرعىدان ساۋاتتى بولۋ كەرەك. وسى رەتتە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى اۆتوساقتاندىرۋدى تۇتىنۋ تاقىرىبىنا وراي كەيبىر تەتىكتەردى تەرەڭىرەك تۇسىندىرەدى.
ساقتاندىرۋ نارىعى جانە اكتۋارلىق ەسەپ ايىرىسۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اسەل امىرباەۆانىڭ سوزىنە قاراعاندا, قولدانىستاعى زاڭناما اۆتوكولىك يەلەرىنە جول-كولىك وقيعاسى سالدارىنان ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ ومىرىنە, دەنساۋلىعىنا جانە مۇلكىنە كەلتىرىلگەن زالال ءۇشىن ءوز جاۋاپكەرشىلىگىن مىندەتتى تۇردە ساقتاندىرۋدى جۇكتەيدى.
جول-كولىك وقيعاسى بولعان جاعدايدا ساقتاندىرۋ كومپانياسى زارداپ شەككەندەرگە كەلتىرىلگەن زالالدى مىناداي مولشەردە وتەيتىنى كوزدەلگەن: ءبىر زارداپ شەگۋشىنىڭ مۇلكىنە كەلتىرىلگەن زيان – 600 اەك-تەن اسپايدى; مۇگەدەكتىك بەلگىلەنبەي مەرتىگۋ, جاراقات الۋ نەمەسە دەنساۋلىقتىڭ وزگە دە زاقىمدانۋى – 300 اەك-تەن اسپايدى; ءاربىر زارداپ شەگۋشىنىڭ قازا بولۋى – 2 000 اەك مولشەرىندەگى بىرجولعى تولەم. بۇل رەتتە اۆتوكولىك يەلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن مىندەتتى ساقتاندىرۋ تۋرالى زاڭعا سايكەس زارداپ شەگۋشى قايتىس بولعان جاعدايدا بىرجولعى تولەم قازا تاپقان ادامنىڭ اسىراۋىنداعى جاقىن تۋىستارىنا نە ونى الۋعا قۇقىعى بار وزگە دە ادامدارعا تولەنەدى.
«الايدا وكىنىشكە قاراي, جول-كولىك وقيعاسى سالدارىنان ادام قايتىس بولعان جاعدايدا, ونىڭ اسىراۋىنداعى ادامدار (ادەتتە, بۇل بالالار) ساقتاندىرۋ تولەمىن الۋعا قۇقىلى ەكەنىن ازاماتتاردىڭ بارلىعى بىلە بەرمەيدى. قايتىس بولعانداردىڭ تۋىستارى مۇنداي وتىنىشپەن ساقتاندىرۋ كومپانياسىنا سيرەك جۇگىنەدى. وسىنى پايدالانا وتىرىپ, بەلگىلى ءبىر تۇلعالار سىياقىعا ساقتاندىرۋ كومپانياسىنان ازاماتتارعا ساقتاندىرۋ تولەمىن الۋ بويىنشا دەلدالدىق قىزمەتتەر ۇسىنادى. بۇل رەتتە سىياقى مولشەرى ساقتاندىرۋ تولەمىنىڭ 50 پايىزىنا جەتۋى مۇمكىن», دەپ اتاپ ءوتتى اسەل امىرباەۆا.
وسىلايشا, جول-كولىك وقيعاسىنان قايتىس بولعان ادامنىڭ تۋىستارى وتەماقى رەتىندە الاتىن اقشا ساقتاندىرۋ كومپانياسىنا تىكەلەي جۇگىنگەندە الاتىن اقشادان الدەقايدا از بولىپ شىعادى.
نەگىزىندە ساقتاندىرۋ تولەمىن الۋ پروتسەسىنىڭ ءوزى اشىق, ال قاجەتتى قۇجاتتاردىڭ تىزبەسى اۆتوكولىك يەلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن مىندەتتى ساقتاندىرۋ تۋرالى زاڭدا ەگجەي-تەگجەيلى سيپاتتالعان. قايتىس بولعان ادامنىڭ اسىراۋىنداعى ادامدار نە ولاردىڭ وكىلدەرى كورسەتىلگەن سومانى الۋ ءۇشىن ساقتاندىرۋ كومپانياسىنا وتىنىشپەن جۇگىنۋلەرى قاجەت.
«اگەنتتىك ساقتاندىرۋ كومپانيالارىمەن بىرلەسىپ ازاماتتاردى ساقتاندىرۋ تولەمىن الۋ ماسەلەسى بويىنشا ولاردىڭ قۇقىقتارى تۋرالى حاباردار ەتۋ جۇمىسىن تۇراقتى نەگىزدە جۇرگىزىپ وتىرادى», دەپ اتاپ ءوتتى قارجى رەتتەۋشىسىنىڭ وكىلى.
سونداي-اق اگەنتتىك كولىك يەلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن مىندەتتى ساقتاندىرۋ تۋرالى زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزدى, ەندى ساقتاندىرۋ كومپانياسى ادام شىعىنى بولعان جول-كولىك وقيعاسى جاعدايىندا قايتىس بولعان ادامنىڭ ساقتاندىرۋ تولەمىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا, ونىڭ پايدا الۋشىلارىن ايقىنداۋ شارالارىن قابىلداۋعا مىندەتتى. ول ءۇشىن ساقتاندىرۋ كومپانيالارىنا ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانداردان دەرەكتەرمەن الماسۋ تەتىگى ارقىلى قاجەتتى مالىمەتتەردى الۋعا مۇمكىندىك بەرۋ جوسپارلانۋدا.
وسىلايشا, قايتىس بولعان ادامنىڭ اسىراۋىنداعى ادامداردى ىزدەۋ جانە انىقتاۋ ءراسىمى ساقتاندىرۋ كومپانياسىنىڭ مىندەتى بولادى. ياعني ساقتاندىرۋ ۇيىمدارى ساقتاندىرۋ تولەمدەرىن قايتىس بولعان ادامنىڭ تۋىستارىنا تىكەلەي تولەيدى. اگەنتتىك وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, وسى ءۇردىس تولىق جولعا قويىلعان كەزدە عانا اراداعى دەلدالدار ءىسى وزەكتىلىگىن جوعالتىپ, ازاماتتاردىڭ دا كوزى اشىلا باستايدى.