رەسەيدە جاريالانعان ءىشىنارا موبيليزاتسيادان كەيىن اتالعان ەلدەن كورشىلەس مەملەكەتتەرگە اعىلعاندار كوبەيدى. قازاقستانعا ات باسىن تىرەگەن رەسەيلىكتەردىڭ دە قاراسى قالىڭ. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى تاراتقان مالىمەتكە سۇيەنسەك, ءىشىنارا موبيليزاتسيا جاريالانعان 21 قىركۇيەكتەن بەرى توعىزىنشى تەرريتورياعا 98 مىڭ رەسەيلىك كىرگەن ەكەن, 64 مىڭ ادام كورشى ەلگە كەتكەن.
كورشىلەس مەملەكەت ازاماتتارىنىڭ ەلىمىزگە اعىلۋى قوعامدا كەرەعار تۇسىنىك قالىپتاستىردى. ارينە, رەسەيدەن كەلگەن قانداستارىمىزعا, جالپى موبيليزاتسيادان باس ساۋعالاعاندارعا كومەكتەسىپ جۇرگەندەر ءىشىنارا كەزدەسەدى. بىراق حالىقتىڭ باسىم بولىگى مۇنداي ۇردىسكە نارازى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇركىستان وبلىسىنا بارعان ساپارىندا كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلەگە دە ارنايى توقتالدى. وسىنداي الماعايىپ كەزەڭدە قينالعانعا قامقورلىق كورسەتۋدى ادامگەرشىلىككە بالادى.
«قازاقتا «كورشىمەن تاتۋدىڭ كوڭىلى توق» دەگەن ءسوز بار. ەڭ باستىسى, ىرگەلەس ەلدەرمەن تاتۋ بولۋىمىز كەرەك. بۇدان ەش ۇتىلمايمىز. سوڭعى كۇندەرى كورشى ەلدەن, ياعني رەسەيدەن كوپتەگەن ادام كەلە باستادى. كوپشىلىگى قازىرگى احۋالعا بايلانىستى امالدىڭ جوقتىعىنان كەلىپ جاتىر.
ولارعا قامقورلىق كورسەتىپ, قاۋىپسىزدىگىنە ءمان بەرۋىمىز قاجەت. بۇل – ساياسي جانە گۋمانيتارلىق ماسەلە. وسى ماسەلەنى مەن ۇكىمەتكە تاپسىردىم. جالپى, وسىنداي كۇردەلى جاعدايدا ءبىز ەڭ الدىمەن ادامگەرشىلىك, سابىرلىق, ۇيىمشىلدىق تانىتۋىمىز كەرەك. بىزدە ەشقانداي داعدارىس جوق, دۇربەلەڭ دە جوق», دەگەن پرەزيدەنت رەسەي تاراپىمەن كەلىسسوز جۇرگىزىپ, بۇل تۇيتكىلدىڭ ەلىمىزدىڭ مۇددەسىنە ساي شەشىلەتىنىن ايتتى.
كورشى ەلدەن باس ساۋعالاعاندار قاتارىنىڭ مولايۋى ەلدەگى باعاعا دا اسەر ەتىپ وتىر. اسىرەسە ونسىز دا كۇيىپ تۇرعان تۇرعىن ءۇيدى جالعا بەرۋ ماسەلەسى ودان ءارى وزەكتى بولا ءتۇستى. بۇرىن پاتەر جالداۋ قۇنى كەز كەلگەننىڭ قالتاسىنا اۋىر تيەتىن. رەسەيدەن كەلگەندەردىڭ ارتقانىنا بايلانىستى باعا دا وسكەن. جالعا بەرۋمەن اينالىساتىن كومپانيالاردىڭ سايتتارىندا, الەۋمەتتىك جەلىلەردە 1 بولمەلى پاتەردىڭ جالعا الۋ قۇنى 600 مىڭ تەڭگەدەن دە جوعارىلاپ كەتكەنىنە كۋا بولىپ وتىرمىز.
دۇيسەنبى كۇنى وسىعان بايلانىستى ۇكىمەتتە كوشى-قون ماسەلەلەرىنە قاتىستى جينالىس وتكەن. پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, شەتەل ازاماتتارىنا قىزمەت زاڭ اياسىندا عانا كورسەتىلەدى.
ء«بىز حالىقارالىق مىندەتتەرىمىزدى ورىنداي وتىرىپ, ءوز ەلىمىز بەن حالقىمىزدىڭ مۇددەسىنەن جوعارى قۇندىلىق جوق ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. ەڭ ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىك. سونىمەن بىرگە ارەندالىق تۇرعىن ءۇي باعالارىنىڭ وسۋىنەن ءوز ازاماتتارىمىز قيىن جاعدايعا تاپ بولىپ وتىر. جاۋاپتى ورگاندار تۇرعىن ءۇي نارىعىنداعى احۋالدى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا ءتيىستى شارالاردى قابىلداۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا.
سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى ەڭبەكپەن قامتۋ بويىنشا ەڭ الدىمەن قازاقستاندىقتاردىڭ جاي-كۇيى, جۇمىس جاعدايى باسىمدىققا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەرگە وسىنى ەستەن شىعارماۋعا كەڭەس بەردى. كورشىلەس ەلدەن كەلگەن ميگرانتتار بەلگىلەنگەن زاڭناما شەڭبەرىندە عانا ەڭبەك ەتە الادى.
اتالعان ماسەلەگە قاتىستى قوعام بەلسەندىلەرى, دەپۋتاتتار دا پىكىر ءبىلدىردى. ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ەلىمىزدىڭ ەڭبەك نارىعىن قورعاي وتىرىپ, قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ەڭبەك قۇقىن قورعاۋدى ۇمىتپاۋ كەرەك.
ء«اربىر مەملەكەتتىڭ باستى مىندەتى – ىشكى ەڭبەك نارىعىن قورعاۋ. بۇل قۇزىرلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باستى مىندەتى. مەملەكەتتىك رەتتەۋدىڭ الەۋمەتتىك باعىتى ىشكى ەڭبەك نارىعىن قورعاي وتىرىپ, ساپالى جۇمىس ورىندارىن قامتاماسىز ەتۋ. ۇلتتىق مۇددە – حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن ەسكەرۋ», دەگەن دەپۋتات رەسەيدەگى احۋالدى فورس-ماجور جاعدايعا تەڭەدى.
رەسەيدەن اعىلعان حالىققا «قارسى شىققانداردىڭ» دەنى الەۋمەتتىك جەلىدە «شەكارانى جاۋىپ تاستاۋ كەرەك» دەپ ۇندەۋ تاستاپ جاتىر. الايدا ساراپشىلار مۇنداي ۇسىنىسقا دا شىنايى قاراعان دۇرىس دەگەن پىكىرلەرىن ايتۋدا. ماسەلەن, جۋرناليست مۇحتار تۇمەنباي Facebook-تەگى پاراقشاسىندا: «بىرىنشىدەن, قازاقستان بۇكىل الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ اجىراماس ءبىر بولىگى جانە سول قاۋىمداستىق الدىندا العان مىندەتتەمەلەرى بار. سونىڭ ىشىندە, الەم ۇستاناتىن قۇندىلىقتاردى بۇزباۋعا ءتيىس. مىسالى, جەر بەتىندەگى بارشا ادام بالاسى, ۇلتىنا, ناسىلىنە, ءدىنى مەن جىنىسىنا جانە باسقاسىنا قاراماستان, بارار ەلدىڭ تالاپتارىن ورىنداسا, زاڭدارىن بۇزباسا نەمەسە قىلمىس جاساپ, ىزدەستىرۋدە بولماسا, كەز كەلگەن مەملەكەتكە ەمىن-ەركىن بارۋىنا شەكتەۋ بولماۋعا ءتيىس. سول سەبەپتى قازاقستان دا ونداي شەكتەۋ قويا المايدى. ول حالىقارالىق نورمالارعا قايشى كەلەدى», دەپ جازدى.