وقۋ-اعارتۋ سالاسىنداعى وڭتايلى شەشىمدەر

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدە «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسىن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانى بەلگىلى. بۇگىندە ەلىمىزدە مەكتەپتەگى وقۋ­شى ورنىنىڭ تاپشىلىعى 200 مىڭ­نان اسادى. بولجام بويىنشا 2025 جىلعا قاراي جالپى قاجەت­تى­لىك 1 ملن ورىنعا جەتەدى. ۇلت­تىق جوبا اياسىندا كەمىندە 800 مىڭ وقۋشى ورنى اشىلادى. بۇل وقۋ­شى ورنىنىڭ تاپشىلىعىن, ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن جانە اپاتتى مەكتەپ­تەردىڭ ماسەلەسىن تولىعىمەن شەشەدى. «جايلى مەكتەپ» جوباسى اياسىندا مەكتەپتەردى سالۋ مەن جابدىقتاۋدىڭ بىرىڭعاي ستاندارتى قولعا الىنادى. جوبا اياسىندا اشىلعان مەكتەپتەر زاماناۋي ءپان كابينەتتەرىمەن, زەرتحانالارمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلەدى. جاڭا مەكتەپتەردە وقۋ باعدارلاماسىنا سايكەس وقۋ الاڭدارى كەڭەيتىلەدى. وقۋ زەرتحانالارى, روبوتتەحنيكا كا­بينەتتەرى, سپورت زالدارى, امبە­باپ شەبەرحانالار مەن ستۋديالار بولا­دى. باستاۋىش جانە جوعارى سى­نىپ­تار ءۇشىن دە بولەك بلوكتار قاراس­تىرىلعان. سونداي-اق ولار جەكە سپورت زالدارىمەن, اسحانا جانە وقۋ كابينەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. پرەزيدەنت جولداۋدا جوعارى سىنىپتاردا جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكا باعىتىنداعى پاندەر مەن اعىلشىن تىلىنە باسىمدىق بەرۋدى تاپسىردى. ماتەماتيكا, فيزيكا, حيميا, بيولوگيا پاندەرىنىڭ ساعات­تارىن كوبەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق وقۋ باعدار­لاما­لارى دا جاڭارتىلادى. مۇعا­لىم­دەرگە قوسىمشا كۋرستار ۇيىمداس­تى­رىلادى. STEM ءبىلىم بەرۋ تاسىل­دەرىنە نەگىزدەلگەن جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكا پاندەرىن وقىتۋدى كۇشەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار جوعارى سىنىپتاردا اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنۋگە, ناقتىراق ايتقاندا, 10-11 سىنىپتارداعى اعىلشىن ءتىلى ساعاتىن كوبەيتۋگە, باع­دارلامالاردى جاڭارتۋعا جانە مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارت­تىرۋعا باسا ءمان بەرىلەدى. 2024 جىلدان باستاپ CEFR بويىنشا 3-سىنىپتا اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ ساعاتتارىن ۇلعايتۋ مەن قازاق جانە ورىس تىلدەرىن مەڭگەرۋ ءۇشىن قاجەتتى وقۋ جۇكتەمەسىن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى قابىلدانادى», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا تاربيەشى­لەردىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن كوتەرۋ, جالاقىسىن كوبەيتۋ, سون­داي-اق ولاردىڭ جۇمىس جۇكتە­مەسىن ازايتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى اتالعان ماسە­لەگە دە توقتالىپ ءوتتى.

«بۇگىنگى تاڭدا بالاباقشالاردا ءبىر پەداگوگكە 25 بالادان كەلەدى. ءبىر م­ۇعا­لىمگە جۇكتەلەتىن جۇكتەمە­نىڭ كوپتىگىنەن ءار بالاعا كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى اياسىندا مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردىڭ پەداگوگتەرىن اتتەستاتتاۋ جۇيەسى جاڭارتىلىپ, ولاردىڭ جالاقىسى كوتەرىلەدى, سونداي-اق تاربيەشىلەردىڭ جۇكتەمەسى ازايتىلادى. بۇل مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە­شىلەرگە بالالارعا كوبىرەك كوڭىل بولۋگە جانە دامىتۋ مەن وقىتۋ ءىس-شارا­لارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا كوبى­رەك مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر بىر­نەشە بالاباقشادا قانات­قاقتى جوبا جۇرگىزىلىپ جاتىر. ونىڭ اياسىن­دا تاربيەشىلەرگە ەڭبەكاقى تولەۋ جۇيەسى سىناقتان ءوتىپ جاتىر, سونىمەن قاتار پيلوت­تىق جوبانىڭ قورى­تىندىسى بويىن­شا مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم پەدا­گوگ­تەرىنىڭ ەڭبەكاقىسىن ارتتىرۋ بويىنشا ەسەپ ۇسىنىلادى. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە دە وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. بۇل شارالار بالاباقشالارعا بىلىكتى كادرلاردى تارتۋعا, مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.

جيىن بارىسىندا مينيستر 2 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى ساپالى بىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى قولعا الىناتىنىن العا تارتتى.

«بۇگىندە كەزەكتە تۇرعان بالالاردى ەسەپتەيتىن بولساق, 2-6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردى قامتۋ 88%-دى, ال جالپى بالالار سانىنىڭ 57,7%-ىن قۇراپ وتىر. قامتۋدى ودان ءارى ۇلعايتۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قۇرىلىس سالۋ جولىمەن مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردى ىسكە قوسۋ بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن جۇمىس جالعاسادى. سونداي-اق ءمجا اياسىندا مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار جەلىسى جانە جەكەمەنشىك مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردا مەملەكەتتىك تاپ­سى­رىستاردى ورنالاستىرۋ كەڭەي­دى. بۇگىنگى تاڭدا وقۋ-اعارتۋ مي­نيستر­لىگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ور­گان­دارمەن بىرلەسىپ, مەكتەپكە دە­يىنگى ۇيىمداردى پايدالانۋعا بەرۋ جانە اشۋ جوسپارىن جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردا مەملەكەتتىك تاپسىرىس­تاردى ورنالاستىرۋعا قويىلاتىن تالاپتار كۇشەيتىلدى. مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ورنالاستىرۋ جان باسىنا شاققانداعى فورماتقا جانە بالالاردىڭ بالاباقشاعا بارۋ كەزىندەگى تولەمدى باقىلاۋ تەتىگىنە وزگەرتىلدى», دەدى مينيستر.

وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى اسحات اي­ماعامبەتوۆ پەداگوگ كادرلاردى دايار­لاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماڭىزدى ماسەلەلەر قاتارىندا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«مۇعالىمدەردى دايارلاۋ بولى­گىندە پەداگوگيكالىق جانە باسقا د­ا جوعارى وقۋ ورىندارىن اككرەديتتەۋ ستاندارتىن ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل پەداگوگ كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن قاجەت. قازىرگى ۋاقىتتا جوو-لاردى اككرەديتتەۋ جالپى كريتەريلەر بويىنشا جۇرگىزىلەدى. پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىن اككرەديتتەۋدىڭ ازىرلەنگەن ستاندارتىن بولاشاق وقىتۋشىلار دايارلاناتىن جوو-نىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن اككرەديتتەۋ بارىسىندا تاۋەلسىز اككرەديتتەۋ اگەنتتىكتەرى پايدالانادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى «پەداگوگ» كاسىبي ستاندارتىن قابىلداۋ بو­يىنشا جۇمىستاردى اياقتاۋعا جاقىن. وسى كاسىبي ستاندارتتى ەسكەرە وتىرىپ, ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى, پەداگوگتەردى سەرتيفيكاتتاۋ جانە اتتەستاتتاۋ راسىمدەرى, ۇزدىكسىز كا­سىپ­تىك دامۋ مازمۇنى ازىرلەنىپ, جا­ڭار­تىلادى, پەداگوگ كادرلاردى قىز­مەت بابىندا جوعارىلاتۋ ستراتە­گياسى قۇرىلادى. كاسىبي ستاندارت بە­كى­تىلگەنگە دەيىن پەداگوگتەرمەن جانە باسقا دا مۇددەلى تاراپتارمەن كەڭ تالقىلاۋلار جۇرگىزىلەدى. نا­­تي­جەسىندە «پەداگوگ» كاسىبي ستان­دارتى ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭ­گە­يىندەگى پەداگوگتەردىڭ كاسىبي دامۋ تراەك­تورياسىنىڭ بىرىڭعاي باع­دارىنا اينالادى», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.