وزگەنىڭ «ورمەكشى ادامى» مەن «تاسباقا باتىرلارىن», «ماشا مەن ايۋدى» ءپىر تۇتىپ ءوسىپ كەلە جاتقان قارا كوز ق ۇلىنشاقتارىمىز قازاقتىڭ قاھارماندارىمەن قاۋىشار كۇن بولار ما ەكەن دەپ ءجۇر ەدىك. قالاۋىمىز تابىلىپ, ورىندالاتىن سەكىلدى. قازاق اڭىزدارىنىڭ بەلدى كەيىپكەرى, كۇلكى مەن تاپقىرلىقتىڭ ءتۇپ اتاسى الدار-كوسە جايلى وتىز سەريالى العاشقى قازاق ءمۋلتفيلمى دۇنيەگە كەلدى. جانە دە بۇل – جالعىز جاڭالىق ەمەس! «تاعى ايتارىم تاعى بار» دەگەندەي, وسى يگى ءىستىڭ ۇيىتقىسى الماتى قالاسى تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسى مۇنىمەن قاتار ارقايسىسى 16 ساعاتتىق «اسىل ءسوز», «شاكىرتتەرگە شاشۋ» اتتى قازاق ادەبيەتىنىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىنەن قۇرالعان اۋديو كىتاپتار شىعارىپ ۇلگەردى. مەنىڭ ايتايىن دەگەنىم, وسىمەن توقتاپ قالماي, حالىق اۋىز ادەبيەتى ۇلگىلەرىنەن, ەرتەگىلەردەن بالالارعا نەگە بازارلىق ازىرلەمەسكە؟! ءوزىمىزدىڭ ءپىر تۇتارلىق باتىرلارىمىز, اڭىز-ەرتەگىلەرىمىز جەتەرلىك. قازاق فولكلورى قازىر ءوسىپ-وركەندەۋدىڭ ەڭ بيىك ساتىسىندا تۇرماعانمەن, ۇلان-عايىر الەۋمەتتىك جۇك ارقالاۋدا. ۇلتتىڭ رۋحاني بولمىسىن, مىنەز-سيپاتىن, تۇرمىس-تىرشىلىگىن ءالى سول فولكلور ارقىلى اينا-قاتەسىز تانيمىز. ەلىمىزدىڭ تاربيەلىك, ەستەتيكالىق, ادامگەرشىلىك مۇراتتارىنىڭ ايقىن ايعاعى, رۋحاني ولشەمى دە سول فولكلوردان باستاۋ الادى.
«ەر-تارعىن», «قىز جىبەك», «الپامىس», «بوزجىگىت», «مۇڭلىق-زارلىق», «شاكىر-شاكىرات» ت.ب. جىر-داستاندار دۇركىن-دۇركىن قايتا باسىلىپ شىعۋدا. وسى تۇرعىدان العاندا, اۋىز ادەبيەتىنىڭ حالىقتىق سيپاتى, ەڭ الدىمەن, ونىڭ «حالىق پسيحولوگياسىن», «حالىقتىڭ ارمان-مۇددەسىن, تىلەگىن» قالاي سۋرەتتەپ كورسەتكەندىگىنە بايلانىستى دەپ ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. كوپتەگەن فولكلورشى عالىمدارىمىزدىڭ ەل اۋزىنان ەرىنبەي جازىپ العان التىن مۇرالاردى ساقتاپ قالۋعا مىندەتتىمىز. ويتكەنى, كەيىنگى جەتكىنشەكتەردىڭ قۇلاعىنا قۇيىلىپ ۇلگەرمەگەن قانشاما جىر-داستاندار, ەرتەگىلەر بار؟!
ءماشھۇر-ءجۇسىپتىڭ اۋىز ادەبيەتى ۇلگىلەرىن جيناعان ەڭبەگىن قاراستىرعاندا, الدىمەن ونىڭ سول تۋىندىلاردى قانشالىق كولەمدە ازىرلەگەنىن انىقتاۋ پارىز. ءسوز جوق, ءماشھۇر-ءجۇسىپ جيناعان اۋىز ادەبيەتى ۇلگىلەرىنىڭ كوبى ءالى تولىق باسپا بەتىن كوردى دەپ ايتۋ قيىن. سوندىقتان ۇعا-نىڭ قولجازبا قورىندا تاعى دا باسقا ساقتالعان ماتەريالدارعا سۇيەنە وتىرىپ, العاشكى ماعلۇماتتى جيناقتاپ ايتۋعا بولادى. ماسەلەن, ءماشھۇر-ءجۇسىپ جازبالارىندا تۇرمىس-سالت جىرلارىنىڭ وتىز شاقتى ءتۇرى, اڭىز-اڭگىمەلەردىڭ ەكى جۇزدەي ۇلگىسى, ەرتەگىنىڭ شامامەن ون شاقتى, جىردىڭ ءتورت ۇلگىسى, قيسسا-داستاننىڭ ون ءبىرى, جاڭىلتپاشتىڭ ەكى-ءۇش بەتتىك كولەمى, جۇمباقتىڭ قارا ءسوزى مەن ولەڭ تۇرىندەگى ەلۋ شاقتى ۇلگىسى, ماقال-ماتەلدەردىڭ ەكى جارىم مىڭ جىلدىق مولشەرى, اقىندار ايتىسىنىڭ جيىرما بەس نۇسقاسى, وتىز شاقتى اقىن-جىراۋلاردىڭ ولەڭدەرى, داستاندارى, ت. ب. ورىن العان.
قورىتا كەلە ايتارىم, قازاق اۋىز ادەبيەتى ۇلگىلەرىن جيناۋشىلار ۇسىنعان ۇلگىلەردى مۋلتفيلم رەتىندە بالالارعا ۇسىنسا دەگەن وي كەلەدى. بالالارىمىزدى ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق ەرتەگىلەرمەن ءتاربيەلەسەك, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.
جانار التاەۆا,
قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى.
پاۆلودار وبلىسى,
قاشىر اۋدانى.