«مالىم – جانىمنىڭ ساداعاسى...» دەپ وتىرعان اۋىلدىڭ ەلى جازدىڭ كۇنى سۋعا ءتۇسىپ, جاعالاۋدا جايباراقات دەمالا قويمايدى. ءىشىنارا بولماسا. تامىز تۋا ءشوپ پىسسە, تەحنيكالارىن سايلاپ الىپ, قىسقى مال ازىعىن ازىرلەۋگە كىرىسەر ەدى. بيىلعى كوكتەمدە جاۋىن-شاشىن از ءتۇستى مە, شىعىس وڭىرىندە ءشوپ سۇيىق. اركىم بۇتا-قاراعان اراسىن, ساي-سالانى قول تارتپامەن قىرناپ شاۋىپ ءجۇر.
اسىرەسە, قارى قالىڭ, قىسى ۇزاق اۋداندارعا اۋىر. دەسە دە, اۋىل حالقى امالىن تاۋىپ, تىعىرىقتان شىعۋ ءۇشىن جاتپاي-تۇرماي ەڭبەكتەنگەن. كاتونقاراعاي ءوڭىرى ءۇشىن 139% ءشوپ دايىندالۋ كەرەك بولسا, بۇگىندە بۇل جوسپار تولىعىمەن ورىندالىپتى. ال ءتورت ت ۇلىگى قىستاي تەبىندەپ شىعاتىن تارباعاتاي وڭىرىنە 80,7% ءشوپ كەرەك دەسەك, ونىڭ 50%-دان استامى دايىندالىپتى. ادەتتە, قىركۇيەككە دەيىن ەل ءشوبىن شاۋىپ, ءۇيدى-ۇيىنە جەتكىزىپ الاتىن. بيىل عوي, ناۋقان تولىعىمەن ءالى اياقتالا قويعان جوق.
– تاۋلى جەردە دە ءشوپ سۇيىق. بىلتىر دا سولاي بولعان. الاڭقايلارداعى كوك مايسانىڭ ءوزى مۇلدەم كۇيىپ كەتتى. مالدى قىستان قالاي دا الىپ شىعۋ كەرەك. ورمان-توعايدىڭ اراسىنداعى قۋىس-قۋىستى شاۋىپ الدىق. ەندى جيناعانىمىزدى شاشپاي, ۇيگە جەتكىزىپ الساق, جارار ەدى. ءشوپ جەتكىزە الماعاندار امالسىزدان قوي-سيىرىن ساتاتىن شىعار, – دەيدى كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ تۇرعىنى ەرمەك ساتىشەۆ.
راس, ءشوپ جەتكىزە الماعان ەل مال باسىن ازايتۋعا تىرىسادى. البەتتە, ودان پايدا كورە قويايىق دەپ ساتپايدى, جەمشوپ جەتپەگەن سوڭ ساتۋعا ءماجبۇر. اسىرەسە, مارقاكول, كاتونقاراعاي سەكىلدى تاۋلى ءوڭىردىڭ حالقى قىسقا مىقتاپ قامدانادى. سەبەبى تۇياقتىلارى جوق دەگەندە التى اي شوپتە تۇرادى. تەبىنگە جىبەرەتىندەي جەرى جازىق ەمەس. ال بۇل تىعىرىقتان شىعۋ ءۇشىن كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ باسشىلىعى قانداي شارا قابىلداۋدا؟
– بيىلعى جاز ىستىق بولىپ, اۋداننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ جانە قوسالقى شارۋاشىلىقتارىنىڭ شابىندىق القاپتارى زارداپ شەكتى. قازىرگى ۋاقىتتا اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارى مەن جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتارى ءشوپ دايىنداۋ جۇمىستارىن شالعاي تاۋلى ۋچاسكەلەردە جۇرگىزىپ جاتىر. اتاپ ايتساق, كاتونقاراعاي, بەلقاراعاي اۋىلدىق وكرۋگتەرىنىڭ شارۋا قوجالىقتارى اقسۋ جانە كوروبيحا اۋىلىنىڭ شابىندىق القاپتارىندا كەلىسىم بويىنشا ءشوپ دايىنداپ جاتىر. اۋدان بويىنشا 1 توننا ءشوپتىڭ ورتاشا باعاسى 44 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. ءبىر ورام ءشوپ (320 كگ) – 15 مىڭ تەڭگە. كاتونقاراعاي ءوڭىرىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارى تامىز ايىنان باستاپ ۇلكەن نارىن ءوڭىرىنىڭ شارۋاشىلىقتارىنان وسىنداي باعامەن ءشوپ ساتىپ الىپ جاتىر, – دەيدى كاتونقاراعاي اۋداندىق اۋىلشارۋاشىلىق ءبولىمىنىڭ وكىلى تۇرسىنحان بازارباەۆ.
سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمى باسشىلىعى ەگىن جيناۋ جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ, ۇلكەن نارىن اۋىلىنىڭ شارۋالارىمەن كەلىسىپ, كاتونقاراعاي وڭىرىنە جەمشوپ جانە سابان جەتكىزۋ جۇمىستارىن جوسپارلاپ وتىر. جالپى كۇزگى جيىن-تەرىن جۇمىستارى اۋىلشارۋاشىلىعى ءبولىمى ماماندارىنىڭ جانە اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ كۇندەلىكتى باقىلاۋىندا. كاتونقاراعايدىڭ شارۋاشىلىقتارى الداعى قىستان ءتورت ت ۇلىكتى جۇدەتپەي الىپ شىعۋ ءۇشىن مۇمكىن شارالاردىڭ بارلىعىن قولدانۋدا.
ءشوپ ناۋقانى اياقتالىپ بىتپەي, شارۋالار ەگىن ورۋعا دا بەل شەشە كىرىسكەن. ەسەپ-قيساپقا كوز سالساق, كاتونقاراعاي ءوڭىرى بويىنشا ەگىس القابى 65,5 مىڭ گەكتاردى قۇراعان. «شوجەنى كۇزدە سانايدى» دەگەندەي, ءتۇسىم مولشەرى ورۋ ناۋقانى ابدەن اياقتالعان سوڭ بەلگىلى بولادى. ءبىر بىلەتىنىمىز, 2022 جىلعى كوكتەمگى جانە كۇزگى ەگىستىك ناۋقانىنا «كاتونقاراعاي نەسيەلىك سەرىكتەستىگى» جشس, «اگرونەسيەلىك كورپوراتسياسى» وبلىستىق فيليالى ارقىلى اۋداننىڭ 17 اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنا 162,9 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى. كۇزگى جيىن-تەرىن ءۇشىن اۋداننىڭ اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىندا 1 420 تراكتور, 150 جۇك ءاۆتوموبيلى, 78 استىق جينايتىن كومباين ەسەپتە بار. سونىمەن قاتار كۇزگى جيناۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ءليترى 212 تەڭگەدەن 1 040 توننا ارزانداتىلعان ديزەل وتىنى ءبولىندى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كاتونقاراعاي اۋدانى