قازاقستان باقىلاۋىنا ءوتۋى مۇمكىن

رەسەي مەن بەلورۋسيانىڭ كوپتەگەن مەملەكەتتىك قۇرىلىمى قازىردىڭ وزىندە اقش پەن ەو-نىڭ قاتاڭ سانكتسيالارىنا ۇشىراپ ۇلگەردى. سانكتسيا سىناعىنا تاپ بولعاندار ىشىندە ەادب جوق. دەگەنمەن رەسەي وسى باس­تان بۇل بانكتەن «ىرگەسىن اۋلاق سالىپ», ساقتىق قامىنا كىرىسكەن سىڭايلى. بانكتەگى قازاقستاننىڭ ۇلەسى 32,99 پايىزدى قۇرايدى. بۇل رەتتە بەلو­رۋسسيانىڭ ۇلەسى – 1 پايىزعا جۋىق, تا­جىكستان مەن ارمەنيانىڭ ۇلەسى – 0,04 پايىزدان. ەگەر بۇل اقپارات شىندىققا جاناسىپ, مامىلە جۇزەگە اسسا, قازاقستان بانكتىڭ باقىلاۋشى اكتسيونەرىنە اينالۋى ابدەن مۇمكىن. بانك سايتىنداعى اقپارات بويىنشا قارجى ينستيتۋتىنىڭ جارعىلىق كاپيتالى – 1,5 ملرد دوللار.

Bloomberg اقپاراتى بويىنشا, 8 تامىزدا ەۋرازيالىق دامۋ بانكى اينالىمداعى 436 ملن دوللارلىق وبليگاتسيادان قىركۇيەكتە وتەۋ مەرزى­مىمەن 300 ملن دوللار وبليگاتسيانى ساتىپ الۋدى ۇسىنعان.

بانك قاتىسۋشى مەملەكەتتەر اۋم­اعىندا 76 جوبانى جۇزەگە اسىرادى. بانكتىڭ قاتىسۋشى-مەملەكەتتەرگە سالعان جالپى ينۆەستيتسياسىنىڭ كولەمى 12,185 ملرد دوللارعا جەتكەن. ەادب پورتفەلىندەگى نەگىزگى ۇلەستى ترانسپورتتىق ينفراقۇرىلىم, تسيفر­لى جۇيە, جاسىل ەنەرگەتيكا, اۋىل شا­رۋاشىلىعى, ونەركاسىپ جانە كولىك قۇراستىرۋ جوبالارى الىپ تۇر.

ەسكە سالايىق, بۇل بانك مەم­لەكەتارالىق كەلىسىم نەگىزىندە 2006 جىلدىڭ 12 قاڭتارىندا قۇرى­لىپ, جۇمىس ىستەي باستادى. بانكتىڭ مىندەتى – قاتىسۋشى-مەملەكەتتەردىڭ ەكونو­ميكالىق وسىمىنە جاعداي جاساپ, ەلدەر اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستى كەڭەيتۋ جانە ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە ينۆەستيتسيالىق جوبالار ارقىلى ينتەگراتسيالىق پروتسەستەردى دامىتۋ. بانكتىڭ شتاب-پاتەرى ال­ما­تىدا ورنالاسقان.

«2022-2026 جىلدار ستراتەگياسىندا 3 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاعان: «ەۋروپا-باتىس قىتاي» ترانسپورت ءدالىزى, بىرىڭعاي تاۋار تاراتۋ جەلىسى جانە بانكتىڭ جالپى ينۆەستيتسياسى شامامەن 1, 2 ملرد دوللار بولاتىن سۋ-ەنەرگەتيكالىق كەشەنى. ەادب مەملەكەتتەرى ءۇشىن سترا­تە­گيادا جوبالاردى ۇلتتىق ۆاليۋتادا قارجىلاندىرۋ جانە ەۋرازيالىق كە­ڭىستىكتە ينتەگراتسيالىق پروتسەستەردى ينتەنسيفيكاتسيالاۋ, سونداي-اق تاۋار, قىزمەت, كاپيتال جانە جۇمىس كۇشىنىڭ ورتاق نارىعىن قۇرۋ ءۇشىن رەسەيگە باسىمدىقتار بەرىلگەن. ۋكرايناعا باسىپ كىرگەننەن كەيىن رەسەيدىڭ ەكونوميكالىق دامۋ ءمينيسترى ءبىرىنشى توقساندا ەاەو اۋماعىندا بىرىڭعاي رۋبل ايماعىن ەنگىزۋگە ۇسىنىس جاسادى. سول كەزدە بۇل ۇسىنىس رەزونانس تۋدىرىپ, ءبىزدىڭ ۇكىمەت تاراپىنان ەشقانداي بىرىڭعاي رۋبل كەڭىستىگى بولمايتىنى مالىمدەلىپ, قازاقستاندا كەدەندىك باج سالىعى دوللارمەن ەسەپتەلەتىنى ايتىلىپ ەدى. ەندى رەسەي ۇلەسى ازايىپ, باقىلاۋ قازاقستانعا بەرىلگەننەن كەيىن ەادب-نىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىقتارى دا قايتا ىڭعايلانادى. بۇعان دەيىن باسقارۋ جانە ۇيلەستىرۋ ءرولى رەسەيدىڭ قولىندا بولسا, ەندى قازاقستان ءۇشىن ەاەو مەملەكەتارالىق باعدار­لا­مالارى شەڭبەرىندە ەمەس, ەلدىڭ الەۋە­تىن دامىتۋ ءۇشىن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ مۇمكىندىگى پايدا بولادى», دەيدى تەلەگرامداعى Risk Rakers كانالى. 

دەگەنمەن سوڭعى شىققان ءبىر اق­پاراتتا ەادب ءوزىنىڭ ينۆەستيتسيالىق پورتفەلىندەگى رەسەي ۇلەسىن ازايتۋدى جوسپارلامايتىنى ايتىلدى.

«ينۆەستيتسيالىق پورتفەلدەگى رەسەي ۇلەسى 40 پايىز مولشەرىندە ساق­تالۋى مۇمكىن. پورتفەلدەگى ەل­دىك قۇرىلىمنىڭ ايتارلىقتاي وز­گەرۋى ورىن المايدى. جىل بويىن­شا كەيبىر اۋىتقۋلار تۋىنداپ, بىرقاتار جوبا بويىنشا كونفيگۋرا­تسيا وزگەرىسكە ءتۇسۋى ىقتيمال. دە­گەنمەن رەسەيلىك پورتفەل 40 پايى­ز دەڭگەيىندە ساقتالادى. ەشقانداي قىسقارتۋ بولمايدى. ويتكەنى ءارتۇرلى سەكتورداعى الەۋەتتى جوبالاردىڭ سانى وتە كوپ. بىراق رەسەي مەن بەلا­رۋس ۇلەسى ءسال ازايادى. جوعارى مول­شەر­لەمەلەر اياسىندا جوسپارلى جۇمىس ءبىرشاما تەجەلىپ قالدى, الايدا قازىر ماكروەكونوميكالىق جاعدايلار بىر­تىندەپ قالىپقا كەلىپ جاتىر جانە بىزدە ديناميكا كۇشەيىپ جاتىر», دەيدى بانك باسشىسى نيكولاي پودگۋزوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, ەادب ءتۇرلى جوبانى قارجىلاندىرۋدان بولەك قازاقستانعا 10 ملرد دوللاردان استام جەكە جانە ستراتەگيالىق ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا درايۆەر بولۋعا نيەتتى. ول بۇل تۋرالى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆپەن كەزدەسۋدە مالىمدەدى.

«قازاقستانداعى ەكونوميكالىق مىندەتتەردى شەشۋدە بانك ۇلەسىن كۇ­شەيتۋ, ورنىقتى دامۋ ماقساتىنا قول جەت­كىزۋ جانە الەۋمەتتىك ماڭىزدى جو­بالاردى قۇرۋ – ەۋرازيالىق دامۋ بان­كىنىڭ 2026 جىلعا دەيىنگى جاڭا ستراتەگياسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى بولىپ سانالادى. الداعى بەس جىلدا ءبىز 3,8 ملرد دوللاردان كەم ەمەس مولشەردە ينۆەستيتسيا جاساۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل سوڭعى رەسپۋبليكاعا 15 جىلدا بەرىلگەن قارجىلاندىرۋ كولەمىمەن تەڭ. ينۆەستيتسيا قارقىنى 2 ەسەگە ارتادى. ءبىز نەگىزىنەن «جاسىل» ەكونوميكا, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى, قازاقستان ەكسپورتىنىڭ ينفراقۇرىلىمىنا كاپيتالدىق سالىم جاساۋعا نيەتتىمىز. نەگىزگى ماقساتتىڭ ءبىرى – قازاقستاننىڭ جانە تۇتاستاي العاندا ايماقتىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قولعا الىناتىن بىرىڭعاي تاۋار تاراتۋ جەلىسىن قۇرۋ ماسەلەسى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ازىق-ت ۇلىك باعا­سىن تومەندەتۋگە جانە ازىق-ت ۇلىك تاۋار­لارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتا­ماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەگەن ەدى ن.پودگۋزوۆ.