قازاقستان نارىقتىق ەكونوميكالى ەل دەگەنىمەن, مەملەكەت ءبارىبىر باعا ساياساتىنا ارالاسۋعا ءماجبۇر. جاقىندا مەملەكەت الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا ء(امات) بولشەك ساۋدا باعالارىن باقىلاۋدى ەنگىزدى. ونىڭ ماقساتى – ءادىل جانە بولجامدى باعا بەلگىلەۋدى قامتاماسىز ەتۋ.
الدىمەن ءامات ءتىزىمىن اتاپ وتەيىك. ولار – 1-سۇرىپتى ۇن, 1-سۇرىپتى ۇننان جاسالعان نان, تۇتىك كەسپە (ولشەنىپ ساتىلاتىن), قاراقۇمىق (ولشەنىپ ساتىلاتىن), كۇرىش (ولشەنىپ ساتىلاتىن), كارتوپ, ءسابىز, پياز, قىرىققابات, قۇمشەكەر, كۇنباعىس مايى, سيىر ەتى (سۇيەكتەرى بار جاۋىرىن-ءتوس بولىگى), تاۋىق ەتى (سان جانە جىلىنشىك سۇيەگى), جۇمساق قاپتاماداعى ءسۇت (مايلىلىعى 2,5%), جۇمساق قاپتاماداعى ايران (مايلىلىعى 2,5%), سارى ماي (تۇزدالماعان, مايلىلىعى كەمىندە 72,5%), تاۋىق جۇمىرتقاسى (I ساناتى), اس تۇزى («ەكسترا»-دان باسقا) جانە سۇزبە (مايلىلىعى 5-9%).
ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, شەكتى ساۋدا ۇستەمەسىنىڭ رۇقسات ەتىلگەن مولشەرى ءوندىرۋشىنىڭ ساتۋ باعاسىنىڭ نەمەسە كوتەرمە ساۋدا جەتكىزۋشىنىڭ ساتىپ الۋ باعاسىنىڭ 15%-ىنان اسپايدى. 15%-دان اسىپ كەتسە, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق كودەكسىنىڭ 204-4-بابى نەگىزىندە اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
ءامات باعاسىنىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرمەۋ ماقساتىندا ساۋدا كوميتەتى ء«ۇي جانىنداعى» دۇكەندەردەگى ساۋدا ۇستەمەسىن باقىلاۋ بويىنشا اكىمدىكتەردى ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىرماق. كەيىنگى اپتادا جۇرگىزىلگەن رەيد كەزىندە 40,3 مىڭ ء«ۇي جانىنداعى» دۇكەن قامتىلىپ, وندا 734 ساۋدا ۇستەمەسىن بۇزۋشىلىق انىقتالعان.
«ەڭ كوپ بۇزۋشىلىق نۇر-سۇلتان قالاسىندا (278) جانە شىعىس قازاقستان وبلىسىندا (80) انىقتالدى. ودان ءارى تۇركىستان وبلىسىندا (38), باتىس قازاقستان وبلىسىندا (33), قوستاناي وبلىسىندا جانە ماڭعىستاۋ وبلىسىندا (32-دەن), جەتىسۋ وبلىسىندا (30) باعانى نەگىزسىز وسىرگەن. ءتۇسىندىرۋ جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە ساۋدا وبەكتىلەرى ءامات-قا ساۋدا ۇستەمەلەرىن 5-15%-عا دەيىن تومەندەتتى. بۇل رەتتە ساۋدا ۇستەمەسىن اسىرا پايدالانعانى ءۇشىن اكىمشىلىك سيپاتتاعى شارالار قولدانىلدى, ىشكى ساۋدا سۋبەكتىلەرىنە قاتىستى ەسكەرتۋ تۇرىندە 126 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلدى, 1 ايىپپۇل سالىندى», دەلىنگەن ساۋدا كوميتەتىنىڭ حابارلاماسىندا.
ساۋدا كوميتەتىندە اتاپ وتكەندەي, تەكسەرىستەر ءىرى قالالار مەن وبلىس ورتالىقتارى, سونداي-اق اۋدان ورتالىقتارىندا دا جۇرگىزىلمەك. مونيتورينگتىك توپتاردىڭ قۇرامىنا قوعامدىق ۇيىمدار مەن پارتيالاردىڭ وكىلدەرى دە كىرەدى.