قازاقستاندىق ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى سالىم كولەمى ازايىپ جاتىر. سوڭعى ءبىر ايدا دەپوزيتتىك پورتفەل 558,4 ملرد تەڭگەگە قىسقارعان. قازىر قارجى ينستيتۋتتارىنداعى سالىم كولەمى – 24,4 ترلن تەڭگە. 558,4 ملرد تەڭگە – قايتا سونشالىقتى وراسان قىسقارۋ ەمەس, ازاماتتار بانكتەردەن ساۋىردە – 738,7, ال ناۋرىزدا 910,8 ملرد تەڭگەنى قايتارىپ العان ەدى.
بانكتەردىڭ شارۋاسى شايقالىپ, ونداعى سالىمداردىڭ كۇرت ازايۋىنا رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى اسكەري قاقتىعىس تىكەلەي اسەر ەتتى. سوعىس باستالعان اقپان ايىنان بەرى قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردە ساقتالىپ تۇرعان قاراجاتتىڭ 2,21 ترلن تەڭگەسى كەرى الىنعان. مامىر ايىندا دەپوزيت بازاسىنىڭ ءوسىمى 11 ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتە عانا ساقتالىپتى. سونىڭ وزىندە اتالعان 11 بانكتىڭ تورتەۋىندەگى ءوسىم دەڭگەيى تۇراقتى ەمەس.
سالىم پورتفەلىنىڭ ايلىق ءوسىمى بويىنشا «بانك حوۋم كرەديت» بەلسەندى تۇردە كوش باستاپ تۇر. كوكتەمنىڭ ەكىنشى ايىندا بۇل بانكتەگى سالىمعا 182,5 ملرد تەڭگە قوسىلىپ, 350 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. بۇل بانكتىڭ سالىم بويىنشا بولشەك سەگمەنتتە دە, كورپوراتيۆتى سەگمەنتتە دە ۇپايى تۇگەل. ءبىر اي ىشىندە جەكە تۇلعالار 9,5 ملرد تەڭگە اكەلىپ سالسا, زاڭدى تۇلعالار 173 ملرد تەڭگە قوسقان.
مۇنداي ديناميكا نەگىزىنەن ەكى فاكتورمەن بايلانىستى. بىرىنشىدەن, «بانك حوۋم كرەديت» بۇدان بىلاي رەسەيلىك كومپانياعا تاۋەلدى ەمەس, تىكەلەي چەحيالىق PPF حولدينگى مەن Home Credit حالىقارالىق توبىنا تيەسىلى. بۇل توپ رەسەيلىك اكتيۆتەردەن تۇگەلدەي ارىلدى. ياعني بۇل – ءبىزدىڭ ەلدە جۇمىس ىستەيتىن شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرا الاتىن, تيىسىنشە ەۋروپا ەلدەرىمەن بايلانىستا جۇمىس ىستەيتىن وتاندىق بيزنەستىڭ دە ىنتاسىن تۋعىزاتىن قازاقستانداعى العاشقى ەۋروپالىق بانك. اتالعان بانكتە بيزنەس سالىمدارىنىڭ كۇرت كوبەيۋىنە ەكىنشى سەبەپ – سانكتسياعا ۇشىراعان رەسەيلىك ەنشىلەس بانكتەردەگى سالىمداردىڭ جاپپاي الىنۋى. ولار «بانك حوۋم كرەديتتى» وزدەرىنە تانىس ۇيىم دەپ سانايدى جانە وزگە رەسەيلىك قارجى ينستيتۋتتارى سياقتى شەكتەۋگە ىلىنبەگەنى دە ولاردىڭ سەنىمىن وياتادى, دەيدى ساراپشىلار.
سالىم ديناميكاسىن ۇستاپ تۇرۋ بويىنشا ەكىنشى ورىندا – «بانك تسەنتركرەديت». مامىر ايىندا بۇل بانككە 95,2 ملرد تەڭگە كەلىپ قوسىلعان. سونىڭ ىشىندە 45,2 ملرد تەڭگە – جەكە تۇلعالاردىڭ ەنشىسىندە بولسا, 50 ميللياردى – زاڭدى تۇلعالاردىڭ قارجىسى. ءۇشىنشى ورىندا – Kaspi Bank. ءبىر ايدا قارجى ينستيتۋتىنىڭ دەپوزيتتىك شوتىنا 77,2 ملرد تەڭگە سالىنعان. ءسويتىپ, جالپى سالىم دەڭگەيى 3,06 ترلن تەڭگەگە جەتكەن. سونىمەن قاتار توپ-5 قاتارىندا «ەۋرازيالىق بانك» (+ 35,1 ملرد تەڭگە) پەن Altyn Bank (+ 25,1 ملرد تەڭگە) بار.
S&P Global Ratings اگەنتتىگىنىڭ ساراپشىلارى قازاقستاندا بانك سەكتورىنىڭ پولياريزاتسياسى كۇشەيۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. ولاردىڭ بولجاۋىنشا, بيىل دا نارىقتاعى قاتاڭ باسەكەلەستىك جالعاسادى. قازىر قازاقستاندىق بانكتەردىڭ نەسيە پورتفەلىنىڭ ءىجو-دەگى ۇلەسى 25 پايىزعا جۋىقتايدى.
«قازىر ءىرى بانكتەر جىلدام وزگەرىپ جاتقان نارىقتىق جاعدايلارعا بەيىمدەلۋ ءۇشىن الدىڭعى قاتارلى جۇيەلەر مەن تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا بەلسەندى ينۆەستيتسيا قۇيىپ جاتىر. شەشىمتال ارەكەتتەردى قابىلداۋعا دايىن بولۋ ولاردىڭ بيزنەسىنە وڭ اسەر ەتۋى مۇمكىن, ال شاعىن بانكتەر باسەكەلەستىك كۇشەيگەن ورتادا تارتىمدىلىعى ازىراق نارىق سەگمەنتتەرىندە جۇمىس ىستەۋگە ءماجبۇر بولادى», دەيدى اگەنتتىك ساراپشىلارى.
حالىقارالىق اگەنتتىكتىڭ ەسەپتەۋىنشە, قازاقستاندا جۇمىس ىستەگەن ءۇش رەسەيلىك ەنشىلەس بانك – «سبەربانك قازاقستان», «الفا-بانك» جانە ۆتب بانككە ەلدەگى بۇكىل دەپوزيتتىڭ 14 پايىزى تيەسىلى بولعان. الايدا سانكتسيالارعا بايلانىستى اتالعان قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ نارىقتاعى قىزمەتى شەكتەلگەننەن كەيىن ۇشەۋىنىڭ وتاندىق بانكتەر دەپوزيتىندەگى جيىنتىق ۇلەسى 2 پايىزعا ارەڭ جەتكەن.
ەسكە سالايىق, قازىر قازاقستاندا 22 ەكىنشى دەڭگەيلى بانك جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 13-ءى – شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋىمەن بولسا, سونىڭ 10-ى – ەنشىلەس قارجى ۇيىمدارى.