«ەلىمىزدىڭ جولدارى ناشار ەكەنى جانە جول قۇرىلىسى سالاسىن جەمقورلىق جايلاعانى ەشكىمگە جاسىرىن ەمەس. ءتىپتى باسقانى ايتپاعاننىڭ وزىندە اقورداعا اپاراتىن جولدىڭ ءوزى جاماۋ-جاماۋ قۇراق كورپەگە ۇقسايدى. جالپى, بۇل سالادا قوردالانعان ماسەلە كوپ. تەندەردى جىل سايىن ءبىردى-ەكىلى كومپانيا عانا ۇتىپ الادى. مۇنداي جاعدايدىڭ قايتالانىپ كەلە جاتقانىنا ونداعان جىل بولدى». مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ايتقان وسى ءبىر سوزدەرى اۆتوجول ينفراقۇرىلىمىنداعى ءبىراز ماسەلەنى اڭعارتقانداي.
اينالما جولدىڭ الەگى كوپ
جول, مەيلى اۋە, تەڭىز, تەمىر جانە اۆتوكولىك جولدارى بولسىن – ەكونوميكانىڭ كۇرەتامىرى سانالادى. بۇل جول ينفراقۇرىلىمىنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن الەمدە قالىپتاسقان قازىرگى گەوساياسي احۋال دا بايقاتىپ وتىر. ءتىپتى وسى سالانى دامىتۋ ارقىلى بۇدان تۇسەتىن تابىستى ارتتىرىپ, مەملەكەتتىك قازىنانى ۇلعايتىپ وتىرعان ەلدەر دە بار. وكىنىشتىسى سول, ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىندا ورنالاسساق تا, بۇل باعىتتا ايتارلىقتاي ناتيجەگە قول جەتكىزە الماي كەلەمىز. كەرىسىنشە اتالعان سالا سىبايلاس جەمقورلىقتان ارىلا الماي, ارام پيعىلدى ازاماتتار جول قۇرىلىسىنا بولىنگەن اقشانى جىمقىرۋدى توقتاتار ەمەس.
پرەزيدەنتتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, جول جوندەۋگە بولىنگەن قاراجاتتىڭ 44%-ىنا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ قورىتىندىسى جاسالماعان (464 ملرد تەڭگەنىڭ 263 ملرد تەڭگەسى بويىنشا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ قورىتىندىسى بار).
ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىندەگى سىندى بۇل پروبلەما اباي وبلىسىندا دا وزەكتى. اسىرەسە مۇنى جاز مەزگىلىندە انىق بايقاۋعا بولادى. نەگە دەسەڭىز, وڭىردە تۋريستەر ساياحاتتاپ, دەمالۋعا ارنالعان كورىكتى جەرلەر جەتەرلىك. الايدا سول ورىندارعا جەتۋدىڭ ماشاقاتى كوپ. ايتالىق, قىتايمەن ىرگەلەس جاتقان ايدىندى الاكولدىڭ شيپالى سۋىنا شومىلىپ, جازعى دەمالىستى پايدالى وتكىزۋدى قالايتىنداردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ جاتىر. بىراق تا اۆتوكولىكتى تىزگىندەپ, كولدى كورۋگە اسىققان اعايىنعا ءبىراز ءتوزىم كەرەك.
«جەكە كولىگىمىزبەن ەلوردادان الاكولگە بارىپ قايتتىق. پاۆلودارعا دەيىن جالعاسىپ جاتقان ءتورت جولاقتى كۇرە جولدىڭ جاعدايى تاماشا. ارمەن قاراي سەمەيگە دەيىن دە جولدىڭ ساپاسى وتە جاقسى. سەمەي مەن قالباتاۋدىڭ اراسى دا ءدال سونداي. قالباتاۋدان اياگوزگە دەيىن 6 رەت اينالما جولعا تۇسۋگە تۋرا كەلەدى. ونىڭ ۇزاقتىعى – شامامەن 30 شاقىرىم. ەكى جىل بۇرىن 18 رەت اينالىپ, وي-شۇڭقىرلى جولمەن قاتىناپ جۇردىك. اياگوزدەن تاسكەسكەنگە دەيىن تاعى دا 3-4 اينالما جولدى ارتقا تاستادىق. تۇتاستاي العاندا, جول ۇزاقتىعى 16 ساعاتتى الدى», دەپ شىعىسقا ساپارى جايلى وي بولىسكەن استانالىق ءلايلا مۇساقان.
سيىرقۇيىمشاقتانىپ كەتكەن قالباتاۋ-مايقاپشاعاي باعىتى
اباي وبلىسى ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى قۋانىش سۇلەيمەنوۆ وسى وڭىردەگى جولداردىڭ جوندەلۋى مەن ساپاسىنا بايلانىستى «قازاۆتوجول» ۇك» اق-عا ارنايى ساۋالحات تا جولداپتى. سوعان سايكەس كومپانيانىڭ وڭىرلىك فيليالى بىلاي دەپ جاۋاپ بەرگەن:
«رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار سەمەي – قاينار باعىتىنداعى اۆتوموبيل جولىنا 2020 جىلى جالپى ۇزىندىعى 46 شاقىرىمدى قۇرايتىن (112-132, 182-208 شاقىرىم) ۋچاسكەلەرىندە ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزىلدى, سونداي-اق بۇل جولدا 2021 جىلى جالپى ۇزىندىعى 62 شاقىرىمدى قۇرايتىن (132-182 شاقىرىم, 208-220 شاقىرىم) ۋچاسكەلەرىندە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى. وسى جىلى جۇمىس جوسپارى بويىنشا ۇزىندىعى 48 شاقىرىمدى قۇرايتىن (220-268 شاقىرىم) ۋچاسكەسىندە ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزىلەدى. سونداي-اق قىزەمشەك اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى سەمەي – قاينار جولىنىڭ 47-51 شاقىرىم ۋچاسكەسىنە ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزۋگە بايلانىستى جۇمىس جوسپارىنا سمەتالىك كۇجاتتاما ازىرلەنىپ, ۆەدومستۆولىك ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى الىندى.
اياگوز اۋدانىنا قاراستى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قاراعاندى – اياگوز – تارباعاتاي – بۇعاز اۆتوموبيل جولىنىڭ ۇزىندىعى 84 شاقىرىمدى قۇرايتىن (620-660, 660-704 شاقىرىم) ۋچاسكەسىن قايتا جاڭارتۋعا جوبالاۋ-سمەتالىق كۇجاتتاما ازىرلەنىپ جاتىر. قايتا جاڭارتۋعا ارنالعان جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋ جۇمىستارى 2023 جىلدىڭ باسىندا اياقتالادى.
تالدىقورعان – قالباتاۋ – وسكەمەن جانە قالباتاۋ – مايقاپشاعاي اۆتوموبيل جولدارىنىڭ قايتا جاڭارتۋ جۇمىستارىنىڭ اياقتالۋ مەرزىمى قوسىمشا كەلىسىمشارتكا سايكەس ەكى ءدالىز بويىنشا 2023 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن كورسەتىلگەن. بۇگىنگى تاڭدا اتالعان ەكى باعىتتاعى اۆتوموبيل جولدارىنداعى ۋچاسكەلەردە قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. تالدىقورعان – قالباتاۋ – وسكەمەن اۆتوموبيل جولىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە جاۋاپتى باس مەردىگەر – قىتايلىق كومپانيا Citic Construction Co., LTD. سونىمەن قاتار قالباتاۋ – مايقاپشاعاي اۆتوموبيل جولىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە جاۋاپتى باس مەردىگەر – قىتايلىق كومپانيا XinXing», دەلىنگەن ۇلتتىق وپەراتوردىڭ جاۋابىندا.
دەسە دە, «قازاۆتوجولدىڭ» بۇل جاۋابى ءوڭىر دەپۋتاتتارىن قاناعاتتاندىرماعان سىندى. ويتكەنى تاعى ەكى ساۋالحات يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى مەن اتالعان ۆەدومستۆوعا قاراستى اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتىنىڭ باسشىسىنىڭ اتىنا جولداندى.
250 شاقىرىمداي جولدى سالۋعا ۋادە ەتتى
تاياۋداعى پرەزيدەنتتىڭ ايتقان سىنى مەن وڭىرلەردەن تۇسەتىن شاعىم جيىلەگەن سوڭ جول قۇرىلىسىنا جاۋاپتى ۇيىم جوعارىداعى ۋچاسكەلەردە ءتيىستى جۇمىستار جاندانعانىن حابارلادى.
«تاعى ءبىر ۇزاقمەرزىمدى نىساندا قۇرىلىس جۇمىستارى جانداندى. ماسەلە تالدىقورعان – قالباتاۋ – وسكەمەن تاسجولىنا بايلانىستى. ايتالىق, وتكەن اپتادا جول نىسانىندا اسفالت توسەۋ جۇمىستارى باستالدى.
اتالعان تراسسانىڭ جالپى ۇزىندىعى 768 شاقىرىمدى قۇراپ, 16 ۋچاسكەدەن تۇرادى. مالدىڭ وتۋىنە جانە سۋ وتكىزەتىن قۇبىرلاردى ورناتۋ جۇمىستارى 81%-عا, ال كوپىرلەردى ورناتۋ بويىنشا جۇمىستار 63%-عا ورىندالدى. باس مەردىگەر – قىتايلىق CITIC Construction كومپانياسى.
نەگىزگى ماقسات – جىلدىڭ اياعىنا دەيىن بارلىق جولدىڭ باسىم بولىگىنە اسفالتبەتون جابىنىن توسەۋ. بۇدان باسقا اينالما جولداردىڭ سانىن قىسقارتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جالپى, ەلىمىز بويىنشا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 95 ۋچاسكەسى قۇرىلىس جۇمىستارىمەن قامتىلعان», دەپ كورسەتىلگەن ۇلتتىق كومپانيا تاراتقان اقپاراتتا.
اتالعان ۇيىمنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, ۇلتتىق وپەراتور رەسپۋبليكالىق قالباتاۋ – مايقاپشاعاي تاسجولىنداعى قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىنا بايلانىستى كونسورتسيۋمىنىڭ قۇرامىن قايتا قاراپ, قوسىمشا كەلىسىمگە قول قويىلۋمەن قاتار قاجەتتى كولەمدەگى ارنايى تەحنيكا مەن ماماندار جۇمىلدىرىلىپ وتىر.
وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن باس مەردىگەر 250 شاقىرىمداي جولدى سالىپ بىتۋگە ءتيىس. قازىر مۇندا 300-گە جۋىق ارنايى تەحنيكا مەن 400-دەن اسا ادام جۇمىس ىستەپ جاتىر. جۇمىسقا تارتىلعانداردىڭ 90%-ى – جەرگىلىكتى حالىق. ولاردىڭ دەنى – تەحنيكالىق ماماندىقتاردى مەڭگەرىپ شىققان ازاماتتار.
اتالعان اۆتوجولدىڭ تۇتاستاي ۇزىندىعى – 415 شاقىرىم. جاڭعىرتۋ جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ بۇل كۇرە جول 2 جولاقتان تۇرىپ, II-ءشى تەحنيكالىق ساناتقا سايكەس كەلدى دەپ سەندىرىپ وتىر باس مەردىگەر.
سەمەيگە ساياحاتتايتىن تۋريستەر مىندەتتى تۇردە جيدەبايداعى ۇلى ابايدىڭ كەسەنەسىنە ايالداپ, حاكىمنىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتپەي كەتپەيتىنى بەلگىلى. بۇل رەتتە وبلىس ورتالىعى مەن قاراۋىلدىڭ اراسىنداعى جول دا جاڭعىرتۋدى قاجەت ەتەتىنىن ايتا كەتكەن ورىندى. قۋانتارلىعى, وبلىس اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆ سەمەي – قاراۋىل باعىتىنداعى جولدى تورتجولاقتى ەتىپ سالۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلاتىنىن جەتكىزدى. ناتيجەسىندە, كيەلى وڭىرگە ساپارلايتىن حالىقتىڭ سانى ارتىپ, تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋعا جول اشىلادى.
ۇكىمەتتى شيراتىپ العان ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ اۆتوكولىك جولدارى سالاسىنا تۇبەگەيلى رەفورما جۇرگىزۋ قاجەت ەكەنىن ايتىپ, «قازاۆتوجول» مەن «قازاقاۆتودوردى» بىرىكتىرىپ, ءبىرتۇتاس اۆتوجول كومپانياسىن قۇرۋدى تاپسىردى. ناتيجەسىندە, قىزمەتكەرلەردىڭ سانى قىسقارىپ, بۇل تۇتاستاي سالانى كەشەندى تۇردە دامىتۋعا سەرپىن بەرۋگە ءتيىس دەدى. ال بۇدان مينيسترلەر كابينەتى قانداي ساباق تۇيگەنىن ۋاقىت كورسەتەر.
اباي وبلىسى