الەۋمەتتىك قويىلىم جيتس قۇرباندارىنا ارنالدى

بۇل قويىلىمنىڭ ەرەكشەلىگى – ­تەاتر اكتەرلەرىنىڭ اراسىندا ايتۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن ادامدار, بۇرىن ەسىرتكى پاي­دا­لانعاندار مەن سوتتالعاندار بار. ستسە­ناريگە مەتامورفوزاعا, ىزدەنۋگە, كۇ­مان­عا, ءتىپتى ميستيكاعا تولى جاس جىگىتتىڭ وقيعاسى ارقاۋ بولادى. تىعىرىققا تى­رەي­­­تىن سۇراقتارعا جاۋاپتار دا كەيدە تىم قاراپايىم.

قويىلىمعا «رەۆانش» كەشەندى قول­داۋ ورتالىعى» قوعامدىق قورىمەن بىر­گە AMEC Almaty, الماتى قالاسى جيتس الدىن الۋ جانە وعان قارسى كۇرەس ورتا­لىعى ۇيىتقى بولىپ, جيتس-تان قايتىس بولعاندارعا باعىشتالدى.

سپەكتاكل باستالار الدىندا ۇيىم­داس­تىرۋشىلار كورەرمەندەرگە دۇنيە­جۇزىلىك جيتس-تان قايتىس بولعان ادام­­­داردى ەسكە الۋ كۇنىنىڭ نىشانى – ين­تەر­­اكتيۆتى كۆيلت جاساۋدى ۇسىندى. قا­جەت دەپ تاپقاندار سپەكتاكل الدىن­دا ايتۆ-عا جەدەل-تەست تاپسىرىپ, مامان­داردىڭ كەڭەسىن الدى.

سپەكتاكلگە كىرۋ دوناتتار, ياعني قا­يىرىمدىلىق تۇرعىدا جۇزەگە اسىرىلدى. دوناتتىڭ مولشەرىن ءار كورەرمەن ءوزى انىقتادى. جينالعان بارلىق قاراجات تەاتردى دامىتۋعا جۇمسالماق.

كوپ جاعدايدا جيتس-تان بولاتىن اجال (ايتۆ-ينفەكتسياسى اسقىنۋىنىڭ سوڭعى ساتىسى) ايتۆ جۇقتىرعان ادام­نىڭ مامانداندىرىلعان ەم الۋعا مۇم­كىندىگى بولماۋىنان دا تۋىندايدى. الاي­دا قازىرگى مەديتسينا جەتىستىكتەرى ارقى­لى ايتۆ-ينفەكتسياسى ءولىم ساناتىنان سوزىلمالى اۋرۋلار ساناتىنا اۋىسقانىن ايرىقشا اتاپ ءوتۋ كەرەك. ەگەر ايتۆ-احۋالدى ادام انتيرەتروۆيرۋستىق پرەپاراتتارمەن ەمدەلۋدى دەر كەزىندە باستاپ, دارىگەردىڭ ايتقانىن بۇلجىتپاي ورىنداپ وتىرسا, ۇزاق ءارى ەل قاتارلى ءومىر سۇرە الادى. زاماناۋي ەمدەۋ ادىستەرىنىڭ ناتيجەسىندە ايتۆ جۇقتىرعانداردىڭ ءومىرىنىڭ كادىمگى ادامداردىڭ ومىرىنەن ەش ايىرماشىلىعى جوق.

جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, ەگەر ەلىمىز­دە كەيىنگى ون جىلدا جيتس-تان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم ەكى ەسە ازايسا, بۇل – ءاوا دياگ­نوزى راستالعاننان كەيىن بىردەن بەرى­لەتىن تەگىن انتيرەتروۆيرۋستىق تەرا­پيا­نىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ­باستى ناتيجەسى.

– سوڭعى ءۇش جىلدا حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس قوعامدىق ۇيىمدار­مەن ىنتىماقتاسا وتىرىپ, ەلىمىزدە ارۆ-پرەپاراتتارىن ساتىپ الۋ باعاسىن ايتارلىقتاي تومەندەتۋگە قول جەتكىزىلدى. قاراجاتتى وسىلايشا ۇنەمدەۋ ايتۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن ادامدار ءۇشىن ارت-مەن قامتۋدى ەداۋىر ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنە قوسىمشا ەمدەۋ تيىمدىلىگى جوعارى جانە قاۋىپسىزدىك ءپروفيلى بار 5 جاڭا يننوۆاتسيالىق ارۆپ ەنگىزىلدى. بۇگىندە 18 ءدارى ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىن تەگىن جانە (نەمەسە) جەڭىلدىكپەن امبۋلاتوريالىق قام­تاماسىز ەتۋگە ارنالعان دارىلىك زات­تار مەن مەديتسينالىق بۇيىمدار تىزبە­سى­نە كىرەدى, – دەيدى قازاق دەرماتولوگيا جانە ين­فەكتسيالىق اۋرۋلار عىلىمي ورتا­لىعىنىڭ ديرەكتورى اسىلحان ابىشەۆ.

جۇيەلى جۇرگىزىلگەن پروفيلاكتيكا­لىق شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزدە ايتۆ-ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋ دەڭ­گەيى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيى­مىنىڭ باعالاۋى بويىنشا شوعىرلانعان ساتىدا ساقتالىپ وتىر. ءبىر جىل ىشىندە تەستىلەۋ كولەمى 15 پايىزعا ارتقان. ەسەپ­كە قويۋ كەزىندە جۇكتى ايەلدەردى تەستى­لەۋمەن قامتۋ 99,6% قۇرايدى.

بۇۇ-نىڭ 2021 جىلعى ساياسي دەك­­­لا­راتسياسىنىڭ ماقساتتارى مەن يۋنەيدس 95-95-95 ماقساتتارىن ورىنداۋ شەڭ­­بە­رىندە قازاقستاندا ءاوا باعالاۋ سا­­نى­­نان 81%-ى ءوزىنىڭ ايتۆ احۋالىن بى­لەدى, ونىڭ ىشىندە ارت-نى – 79%-ى قابىل­دايدى, ايقىندالمايتىن ۆيرۋستىق جۇك­تەمەسى بار – 86% ناۋقاس بار.

ال ەندى جوعارىداعى «رەۆانش» الەۋ­مەتتىك تەاترىنىڭ قويىلىمىنا ورالاتىن بولساق, اكتەرلەر اراسىندا ايتۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن ادامدار مەن نەگىزگى توپتاردىڭ وكىلدەرى دە بولدى.

– ايتۆ-ينفەكتسياسى قاشان دا وزەكتى ماسەلە. سوندىقتان الدىن الۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ, ايتۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا جانە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا مۇمكىن­دىك بەرەتىن ارنايى انتيرەتروۆيرۋستىق ەم قولدانۋ ماڭىزدى, – دەيدى الماتى قالاسى جيتس ورتالىعىنىڭ باس دارىگەرى مارات توكەەۆ.

– ءبىزدىڭ قور ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان, سونىڭ ىشىندە ايتۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن ايەلدەرگە بەلسەندى تۇردە كومەك­تەسەدى. وعان قوسا الەۋمەتتىك, مەدي­تسينالىق, پسيحولوگيالىق, زاڭگەرلىك كومەك كورسەتەمىز. وكىنىشكە قاراي, بىزدە مۇن­داي ايەلدەر ءۇشىن باسپانا مەن ورتا­لىقتاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بايقالادى. مەملەكەت پەن بيزنەس-قۇرىلىمدار تاراپىنان كومەك قاجەت, – دەيدى «رەۆانش» كەشەندى قولداۋ ورتالىعى» قق ديرەكتورى ەلەنا بيلوكون.

سپەكتاكل رەجيسسەرلەر نادەجدا پلياسكينا مەن ناتاليا لۋكيانوۆانىڭ جەتەك­شىلىگىندەگى ترۋپپا جاساعان تۇپ­نۇسقا ستسەناري بويىنشا قويىلدى.

«ايتۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن ادامدارعا تاپتاۋرىن كوزقاراستار مەن كەمسىتۋدى ازايتۋ – «ايتۆ ىندەتىن باقىلاۋدىڭ ال­ماتى مودەلى» جوباسىنىڭ ماقسات­تا­رى­نىڭ ءبىرى». بارلىق ادام ايتۆ-احۋا­­لىنا, باسقا دا جىنىستىق ەرەكشە­لىك­تەرىنە قاراماستان, ءوزىن, ءوز ارماندا­رى مەن قابىلەتىن جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, تولىق­قاندى ءومىر سۇرۋگە قۇقىلى بو­لۋى كەرەك. سپەكتاكلگە قاتىسقان ارتىس­­تەر الماتىنىڭ مىڭداعان بوياۋلار قا­لا­سى عانا ەمەس, ارماندار ورىندالا­تىن مۇم­كىندىكتەر قالاسى ەكەنىن ءوز تاجىري­بە­سى­نەن كورسەتەدى», دەيدى ورتالىق ازيا­داعى كولۋمبيا ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ICAP ورتالى­عىنىڭ ديرەكتورى اننا دەريابينا.

الماتى