كەشەندەگى كەلەلى ىستەر

يماندىلىقتى ناسيحاتتاعان يسابەك يشاننىڭ ەسىمى الىسقا تاراعان. ءحىح عاسىردا اقكول جايىلمانى ءدىني ورتا­لىققا اينالدىرىپ, توڭىرەگىنە ىزگىلىكتىڭ شۋاعىن تاراتقانى اقيقات. ءماشھۇر ءجۇ­سىپتىڭ ءوزى يسابەك يشاننان ءتالىم العا­نىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەس. ما­شەكەڭ يسابەك يشانعا شىعارعان جوقتا­ۋىندا ۇستازىنىڭ ءبىلىمىن, ادىلدىگىن, شىن­شىلدىعىن, كوركەم مىنەزىن, ءدىندى ناسيحاتتاۋداعى ەڭبەگىن ەرەكشەلەپ, يشان­نان ءبىرشاما عىلىم نەگىزدەرىن ۇيرەن­گەنىن جەتكىزەدى. ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ جوقتاۋى 85 شۋماقتان, 340 جولدان تۇرادى.

كەز كەلگەن ءىرى شارۋانىڭ باسى-قا­سىندا بەلسەندى ۇيىمداستىرۋشى جۇرە­تىنى بەلگىلى. قاراجاتتى رەتتەۋ بىلاي تۇرسىن, ەڭ اقىرى جۇمىسكەر­لەردىڭ اس-سۋى دا سونىڭ موينىندا. جاۋاپكەرشىلىگى مول ميسسيانى يسابەك يشاننىڭ ۇرپاعى, كا­سىپكەر مانات العامباروۆ امانات قى­لىپ ارقالاپتى. جاڭادان قۇرىلعان يسابەك يشان اتىنداعى قوردىڭ توراعاسى دا ءوزى. ازىرگە قورعا قاراجات اۋدارىپ جاتقان قالتالىلار كوپ ەمەس. قاراپايىم تۇرعىندار دا شاما-شارقىنشا ۇلەس قوسۋدا. قوناق ءۇيدىڭ قۇرىلىسى توقتاپ قالماسىن دەگەن نيەتپەن «تابىس» شارۋا­شىلىعىن باسقاراتىن مانات العامباروۆ جەكە قاراجاتىن جۇمساپ جۇرگەنىن دە ايتۋ كەرەك.

ەكىباستۇز قالاسىنىڭ اكىمى باستاپ, وزگە دە رۋحتى ازاماتتار قوشتاپ, قاڭتار ايىنان بەرى قوناقۇي جوباسى جۇزەگە اسۋدا. العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اعايىندى تاسبولات پەن بەكبولات ابۋعوجينوۆتار 120 مىڭ كىرپىش بەردى. «بوگاتىر اكسەس كومىر» كومپانياسى جالپى قۇنى 8,5 ميلليون تەڭگەنىڭ قۇرىلىس ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتتى. گرەس-1 ستانساسىنىڭ باسشىلىعى قورعا 2 ملن تەڭگە اۋداردى. «ايدابول» فير­ماسىنىڭ باسشىسى قايرات يبراەۆ ­1 ملن تەڭگە ءبولدى. قوردىڭ جۇمىسىن جان­داندىرىپ, كەسەنەلىك كەشەنگە قاتىستى كەز كەلگەن شارۋانىڭ جۇزە­گە اسۋىنا اتسالىسىپ جۇرگەن ەل اعالا­رى ابىلقاق تۇگەلباەۆ, مىرزاعالي ەرعا­ليەۆ, اقكول اۋىلىنىڭ اكىمى ەرلان قابىل­تاەۆ بارىنشا قولداۋ كورسەتۋدە. جالپى, قازىرگى ۋاقىتتا قورعا 10,5 ملن تەڭگە جينالدى. قازىر قۇرىلىس ماتەريالدارى باعاسىنىڭ اسپانداپ كەتكەنىن بىلەسىزدەر. سايكەسىنشە, جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا شامامەن 90 ملن قاراجات جۇمسالادى دەپ ەسەپتەپ وتىرمىز. قۇرىلىسقا جالدامالى جۇمىسكەرلەردەن بولەك, ەكىباستۇز قالاسىنا قاراستى اۋىلداردىڭ, اقتوعاي اۋدانىنىڭ قۇرامىنداعى اۋىلداردىڭ ازاماتتارى اسار جاساپ, ۇلەستەرىن قوسۋ­دا. قوناقۇي وسى جىلدىڭ تامىز ايى­نىنىڭ باسىندا قولدانىسقا بەرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە, – دەيدى مانات العامباروۆ.

قوناقۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان سوڭ اقكول اۋىلىندا ورنالاسقان مۋزەي وسىندا كوشىرىلمەك. جەرگىلىكتى حالىق «اتام زيراتى» اتاپ كەتكەن كەسەنەنىڭ باسىندا يگى ىستەر مۇنى­مەن توقتاپ قالماق ەمەس. الدا­عى ۋاقىتتا كەشەندى بلوك مودۋل ورناتى­لىپ, اۋىز سۋ ماسەلەسى شەشىمىن تاپ­پاق. بۇعان دەيىن جارىقتاندىرۋ ءىسى رەتتەل­گەنىمەن, جاڭا نىسانداردىڭ سالىنۋى قوسىم­شا ەنەرگيا كوزىنە سۇرانىستى ارت­تى­راتىنى تۇسىنىكتى. ياعني, قازىرگى ترانس­فورماتوردىڭ قاۋقارى جەتپەيدى. بۇل شارۋانى ەكىباستۇز قالاسىنىڭ اكىمى ارداق قاڭتارباەۆ تىندىرۋعا ۋادە بەرىپتى.

يسابەك يشان دامىل تاپقان قىلدىكول ەكىباستۇز قالاسىنان 95 شاقىرىمداي جەردە ورنالاسقان. ال اقكول اۋىلى مەن كەسەنەنىڭ اراسىن 18 شاقىرىم ءبو­لىپ تۇر. بيىل ۇزىندىعى 64 شاقىرىمدى قۇرايتىن «گرەس 1 – باسقامىس» باعىتىنداعى جول­دى جوندەۋگە قاراجاتتىڭ العاشقى ترانش ءبولىنىپتى. اتاپ ايتساق, رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن 900 ملن تەڭگە, قالا­لىق بيۋدجەتتەن 90 ملن تەڭگە قاراس­تىرىلىپ, ازىرگە 12 شاقىرىم جولعا اسفالت توسەلمەك. جالپى, 3 جىلعا سوزىلاتىن جوباعا 4,5 ملرد تەڭگە قاراجات جۇمسالاتىن كورىنەدى. ايتپاقشى, بيىل كەڭەس زامانىنان بەرى اسفالتتىڭ نە ەكەنىن بىلمەگەن اقكول اۋىلىنا كىرەبەرىس 8 شاقىرىم جولدى جوندەۋگە قالالىق بيۋدجەتتەن 268 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, اسفالت جول توسەلمەك. بۇل جوبا دا يسابەك يشان كەسەنەسىنە الاڭسىز قاتىناۋعا سەپتىگىن تيگىزبەك.

جالپى, قىلدىكولدىڭ باسىنداعى يگى ىستەر 2011 جىلى باستاۋ الدى دەسەك قاتە­لەسپەيمىز. سول جىلى يسا­بەك يشاننىڭ كەسە­نەسىن تۇرعىزۋ ءۇشىن ماڭعىستاۋ وڭى­رىنەن ارنايى اق تاستار اكەلىنىپ, 90 كۇننىڭ ىشىندە ەرمۇحامبەت اليەۆ باستاعان شەبەرلەر ۇلكەن شارۋانى تىندىرىپ ۇلگەردى. كەسەنە اۋماعىندا ءتاۋ ەتۋشىلەرگە ارنالعان مەشىتتىڭ قۇرىلىسى 40 كۇننىڭ ىشىندە اياقتالدى. سول ۋاقىتتا قايعى-قاسىرەتىنەن ارىلۋ, سىرقاتىنان ايىعۋ ءۇشىن ءتاۋ ەتىپ كەلەتىن كىسىلەرگە قىزمەت كورسەتەتىن شىراقشىنى تابۋ ماسەلەسى الدان شىقتى. كوپشىلىكتىڭ قۋانىشىنا قاراي, قوجالاردىڭ جالعاسى ەرعالي ءابساتتاروۆ جاۋاپكەرشىلىگى مول ءىستى قولعا الۋعا بەل بۋىپتى. ايتپاقشى, يسابەك يشاننىڭ شوبەرەسى جانداربەك اتا كوزى تىرىسىندە ەرعاليعا باتاسىن بەرگەن كورىنەدى. سودان بولار, شىراقشى ءالى كۇنگە دەيىن ءتاۋ ەتۋگە كەلگەن تۇر­عىندارعا قىزمەت كورسەتىپ, ماڭىزدى ميسسيانى مۇلتىكسىز ورىنداۋعا بارىن سالۋدا.

بايقاعاندارىڭىزداي, «اتام زيرا­تىنىڭ» باسىندا ينفراقۇرىلىم جۇ­مىس­تارى ۇزىلمەي كەلەدى. جول ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىمىن تاپسا, رۋحاني جوبا­لاردى جۇزەگە اسىرۋعا جول اشىلار ەدى. ماسەلەن, ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ كەسە­نەسى دە ەكىباستۇز قالاسىنا جاقىن­داۋ ورنالاسقانىن ەسكەرسەك, زيارات ەتۋ­شىلەرگە تاعدىر تابىستىرعان قوس اۋليەنىڭ كەسەنەسىنە قاتار ءتاۋ ەتۋ مۇمكىندىگى بۇيى­رىپ, جاڭا تۋريستىك مارشرۋت اشۋعا بولاتىنداي.

پاۆلودار وبلىسى,

ەكىباستۇز قالاسى